Definiëren van Lesopdrachten en Leerkrachtwensen – time-tech

Roosteren op leerlingenniveau

Peter — Sun, 08 Dec 2024 12:53:22 +0000

Roosteren op leerlingenniveau

In de meeste scholen wordt een lessenrooster per klas aangemaakt. Hierbij worden klassen soms in 2 of meerdere groepen verdeeld voor bepaalde vakken. Denk aan de opdeling jongens/meisjes voor het vak lichamelijke opvoeding of de opdeling voor de levensbeschouwelijke vakken. We maken hiervoor normaal gebruik van partities die standaard aanwezig zijn in Mondriaan, nl. ‘geslacht’ en ‘levensbeschouwing’. Als gebruiker kan je ook zelf partities aanmaken, bijvoorbeeld om een klas in 2 groepen te verdelen of om leerlingen te verdelen over een aantal keuzevakken.

(Meer info over partities vind je op de pagina Definiëren van klassen)

De meest doorgedreven vorm van het gebruik van partities, is de partitie ‘leerlingen’. Hierbij beschouw je elke leerling als een aparte ‘groep’ en die kan dan ook apart geroosterd worden. Roosteren met individuele leerlingen heeft het voordeel dat Mondriaan zelf de samenstelling van ‘klasgroepen’ kan kiezen. De groepssamenstelling kan verschillend zijn per vak, meer nog per lesuur. Omdat het roosteren op dit niveau best wat gedetailleerde administratie vraagt hebben we een extra tool (MS Excel template) voorzien om die administratie te vereenvoudigen.

De voorbereiding van het lessenrooster op leerlingenniveau gebeurt dus in Excel. Dit moet heel zorgvuldig gebeuren. De structuur van de template moet nauwkeurig gevolgd worden. Meer info hierover vind je in paragraaf Template in Excel.

De ingevulde template lees je in Mondriaan in via Importeer -> leerlingen met opdrachten. Dit kan vanuit een lege Mondriaan of je kan dit toevoegen aan een bestaand rooster. Voor de elementen wordt er met de acro’s gewerkt. Als een acro nog niet gekend is, maakt Mondriaan deze aan bij het inlezen van het Excel-document. Meer info hierover vind je in de paragraaf ‘Inlezen van leerlingen met opdrachten’

Bij het inlezen van de template genereert Mondriaan opdrachtlijnen op leerlingenniveau. Via aangemaakte varia-types (hulpresources) worden de leerlingen tijdens het plannen automatisch in groepen verdeeld. De gegenereerde waardespreidingen zorgen voor een evenwichtige opdeling van leerlingen in groepen. Fillers (technische hulpopdrachten achter de schermen) zorgen ervoor dat leerlingen die tot eenzelfde groep behoren ook op hetzelfde moment les hebben. Voor de betrokken vakleerkracht met het bijhorende lokaal maakt Mondriaan een aparte opdrachtlijn aan. Hoe dit precies in zijn werk gaat, staat beschreven in het tweede deel van de paragraaf Inlezen van leerlingen met opdrachten.

Inhoud

Template in Excel
Inlezen van leerlingen met opdrachten
De tabbladen Elementen
Tabblad opdrachten en waardespreidingen
Mondriaanbestand verder aanvullen
Visualisatie resultaat na planning
- Leerkrachten – Roosters
- Klassen/Leerlingen – Planbord
Rapporten
Aanpassingen aanbrengen in het roosterbestand
Templates en voorbeeldbestand

Template in Excel

De template bevat verschillende tabbladen:

Klassen
Klasleerkrachten
Klaslokalen
Leerlingen
Spreidingen

Voor de vakken, de klassen en de lokalen wordt er met de acro’s gewerkt.

Tabblad Klassen

Kolom 1: Klas: hier noteer je de acro’s van de klassen.
Kolom 2: Richting: hier noteer je de richting waartoe de klas behoort.
Kolom 3 en volgende: vakkenpakket
- Wanneer de cel ‘leeg’ is, wordt dit vak niet gegeven in de klas.
- In het andere geval bevat de cel een code die in volgende tabel uitgelegd wordt:

2-2;4-link1;x	aantal te roosteren lesuren
2-2;4-link1;x	blok = blokgrootte: in v.b. 2 lesuren in een blok van 2 uur
2-2;4-link1;x	aantal groepen voor dit vak. Alle leerlingen van de aangeduide klassen worden in dit geval samen in 4 groepen verdeeld.
	0: voor elke leerling wordt een aparte opdrachtlijn aangemaakt, er is geen verdeling in groepen.
	1: alle leerlingen komen samen op 1 opdrachtlijn. Dit komt overeen met 1 groep.
2-2;4-link1;x	Duidt aan welke klassen je samen moet nemen om ze voor dat vak in groepen te verdelen: in v.b.: de leerlingen van 1A en 1B worden over 4 groepen verdeeld. Heb je meerdere klassen dan kan je ook beslissen om meerdere links te voorzien. Heb je bijvoorbeeld 1A, 1B, 1C, 1D, 1E, 1F, 1G dan kan je 1A met 1B samen nemen met link1, 1C met 1D via link2, en 1E, 1F, en 1G via link3.
2-2;4-link1;x	Elke leerling van de klas volgt dit vak. Wanneer het kruisje ontbreekt, vind je de info terug in het tabblad “Leerlingen”
2-2;8-link1-t;x	Mondriaan maakt standaard waardespreidingen aan om de leerlingen gelijkmatig over het aantal groepen te verdelen. Via link1 wordt aangegeven welke klassen je samen moet nemen om de leerlingen voor het betrokken vak in groepen te verdelen. In dit voorbeeld verdeel je in 8 groepen. Voor 1A (130 leerlingen) bevat elke groep maximum 17 leerlingen (130:8 = 16,25 en dit afgerond) , voor 1B (22 leerlingen) zal dit maximum 3 leerlingen (22:8 = 2,75 en dit afgerond) zijn. Wanneer je ‘t’ toevoegt, dan moeten de leerlingen per klas niet ‘gelijkmatig’ verdeeld zijn over de verschillende groepen. Mondriaan telt m.a.w. het aantal leerlingen van 1A en 1B samen (130+22 = 152) en verdeelt daarna in 8 gelijke groepen (152:8 = 19)
i	Voor dit vak vind je in het tabblad ‘Leerlingen’ voor elke leerling het aantal lesuren dat de betrokken leerling het vak moet volgen.

Tabblad Klasleerkrachten

De eerste rij van dit tabblad bevat EXACT dezelfde info als de eerste rij op het tabblad Klassen.
De cellen bevatten de klasleerkracht (en).
Als een cel leeg is, wordt dit vak niet gegeven in de klas die in het begin van de rij staat, ofwel kent men de klasleerkracht nog niet.
Het teken ; staat voor EN. Je gebruikt dit wanneer 2 of meer leerkrachten tezamen dit vak geven (tezamen = gelijktijdig en samen in dezelfde klas).
Het teken / staat voor OF. Je gebruikt dit wanneer je in Mondriaan met keuzeleerkrachten werkt.

Tabblad Klaslokalen

De eerste rij van dit tabblad bevat EXACT dezelfde info als de eerste rij op het tabblad Klassen
De cellen bevatten de klaslokalen.
Als een cel leeg is, wordt dit vak niet gegeven in de klas die in het begin van de rij staat, ofwel kent men het lokaal nog niet.
Het teken ; staat voor EN . Je gebruikt dit wanneer 2 of meer lokalen gebruikt worden.
Het teken / staat voor OF. Je gebruikt dit wanneer je in Mondriaan met keuzelokalen werkt.

Tabblad Leerlingen

Dit tabblad bevat de leerlingen per klas, eventueel met hun e-mailadres. De leerlingen worden verder ook, indien nodig, over bepaalde partities verdeeld.
De opgesomde vakken worden in principe niet door alle leerlingen van de klas gevolgd, bijvoorbeeld coaching-uren of vakken die in niveaugroepen gegeven worden. Een lege cel betekent dat de leerling het vak niet volgt.

Kolom 1: Klas
Kolom 2: Familienaam van de leerling
Kolom 3: Voornaam van de leerling
Kolom 4: e-mailadres van de leerling
Kolom 5 en eventueel ook volgende kolommen: partities die gebruikt worden voor de betrokken klas. In dit voorbeeld wordt de partitie ‘geslacht’ gebruikt, wat een bestaande partitie in Mondriaan is. Je kan hier ook eigen partities gebruiken. Elke kolom na e-mail, waarvan de eerste rij niet voorkomt in het tabblad van de klassen, zal als partitie ingelezen worden. Dit kan een bestaande partitie zijn, maar het kan ook een ‘nieuwe’ partitie zijn. In dit laatste geval wordt de partitie aangemaakt bij het inlezen van de Excel.
Vanaf kolom …, in dit voorbeeld kolom 6: vakkenpakket. Vanaf kolom 6 betekent, van zodra de eerste rij van de kolom voorkomt in het tabblad van de klassen, wordt deze kolom vertaald in opdrachtlijnen. De eerste rij van de kolom wordt dan als ‘vak’ beschouwd.
- x: de individuele leerling volgt dit vak. In het tabblad Klassen ontbreekt dan het teken x in de code van de overeenkomstige cel .
- lege cel: de individuele leerling volgt dit vak niet. Wanneer de cellen voor alle leerlingen leeg zijn, wordt dit vak door alle leerlingen van de klas gevolgd, of het vak wordt in die klas niet gegeven.
- getal: het aantal lesuren dat de leerling dit vak volgt. Het betrokken vak heeft in het tabblad Klassen als code i.

Tabblad Spreidingen

Voor bepaalde vakken is er een vakspreiding nodig. Ook deze kan je op voorhand definiëren.

#uur	het aantal lesuren per week van dit vak
Klas	de klas waarin dit vak gegeven wordt en waarvoor #uur overeenkomt
Spreiding: 1;1;2	dit komt in Mondriaan bij ‘Spreiding’
Spreiding: 1;1;2	dit komt in Mondriaan bij ‘Uitz. dagen’
Spreiding: 1;1;2	dit komt in Mondriaan bij ‘Uitz. uren’

De kolom #uur gaat voor op de kolom klas.
Als twee lijnen dezelfde criteria hebben, wordt de eerste lijn gekozen.
Mocht een lijn geen vakken bevatten, wat weinig waarschijnlijk is, dan gaat een lijn met een vak altijd voor op een lijn zonder vak.

Inlezen van leerlingen met opdrachten

Wanneer de template volledig is ingevuld, kan je deze inlezen in Mondriaan. Dit kan ofwel in een leeg bestand, ofwel in een bestaand lessenrooster.

De tabbladen Elementen

De elementen uit het Excel-document die nog ontbreken in het Mondriaan-bestand worden toegevoegd, nl. de vakken, de leerkrachten, de klassen met de leerlingen, de lokalen, de varia-types en groepen van varia-types.

Elementen | Vakken

Elementen | Leerkrachten

Elementen | Klassen en Elementen | Klassen | Leerlingen

Elementen | Lokalen

Elementen | Varia

Elementen | [Groepen] | [Varia]

Enkel de ‘basisinfo’ wordt ingelezen. Het kan dus zeker voor de vakken, de leerkrachten en de lokalen interessant zijn om deze op voorhand al in te lezen. De templates voor deze elementen bevatten meer informatie dan de template ‘Input leerlingen met opdrachten’. Voor meer info zie pagina Importeren van Elementen via Excel.

Welke info bevat de nieuwe Excel template?

Voor de vakken: de acro’s
Voor de leerkrachten: de acro’s
Voor de klassen: de acro’s en de richting, alsook de Familienaam, Voornaam en E-mail van de leerlingen. De leerlingen worden ook verdeeld over de vermelde partities van het Excel-document.
Voor de lokalen: de acro’s

Je kan er dus voor kiezen om enkel met de nieuwe template te werken en manueel aanvullingen te doen in de tabbladen van de elementen of je kan de element-specifieke templates gebruiken om meer details over elementen via Excel in te laden.

Tabblad opdrachten en waardespreidingen

Aan de hand van enkele voorbeelden krijg je een beeld van de vertaling van de template naar Mondriaan. Er zijn ook nog combinaties van codes mogelijk.

Vak gevolgd door alle leerlingen van de klas

Neem als voorbeeld het vak techniek in 1B

Op het tabblad van de klassen in de template vinden we bij het vak techniek voor 1B: 2-2;2;x
Dit wil zeggen dat het vak 2 (2-2;2;x) uur per week gegeven wordt in een blok van 2 uur (2-2;2;x). De volgende 2 (2-2;2;x) in de code geeft het aantal groepen aan waarin de klas verdeeld wordt. De x (2-2;2;x) betekent dat het vak door alle leerlingen gevolgd wordt.

In Mondriaan wordt voor elke leerling een aparte opdrachtlijn gegenereerd. Omdat dit vak in 2 groepen gegeven wordt, bevat elke opdrachtlijn 2 varia-types. Voor elke leerling zal één van beide varia-types gekozen worden bij het plannen. Het varia-type bepaalt dus in welke groep de leerling terecht komt. Voor de eerste lijn in volgende lijst gaat het om leerling L10b. De varia-types die de groep bepalen en waaruit Mondriaan kan kiezen zijn hier volgende:

1B_techniek_1_LeerlingB_L10b: hier komt L10b in groep 1 terecht
1B_techniek_2_LeerlingB_L10b: hier komt L10b in groep 2 terecht (is de gekozen groep)

Voor de vakleerkracht en het lokaal wordt een aparte opdrachtlijn aangemaakt:

Deze opdrachtlijn bevat enkel een varia-type, het vak, de leerkracht en het lokaal. Het varia-type zal ervoor zorgen dat de leerkracht op het zelfde moment gepland wordt als de leerlingen die les hebben in diezelfde groep. 1B_techniek_1_extra zal bijvoorbeeld samenvallen met de andere varia-types voor groep 1. Zie verder.

De aangemaakte varia-types zijn terug te vinden in het tabblad ‘Elementen | Varia’

Voor deze varia-types worden 2 groepen gemaakt:

Alle leerlingen met varia-type 1B_techniek_1_naamLL_voornaamLL behoren tot dezelfde groep. Ook het varia-type dat bij de leerkracht hoort, nl. 1B_techniek_1_extra, behoort tot deze groep.

Filler-opdrachten gekoppeld aan elke groep zorgen ervoor dat de leerlingen die tot eenzelfde groep behoren, ook op hetzelfde moment les krijgen:

1B_techniek_1 stelt groep 1 voor en groepeert alle varia-types voor de leerlingen van 1B voor techniek in groep 1. Die volledige groep van varia-types wordt samen 38 keer gepland in het rooster van 40 uur. Door die allemaal samen te plannen blijven er maar twee openingen van 1 uur over waarbinnen de echte lesopdracht voor 1B techniek groep 1 van 2 uur kan vallen. Deze techniek zorgt er dus voor dat alle individuele opdrachten voor leerlingen en leerkracht samengedreven worden in het rooster.

Mondriaan genereert ook de waardespreidingen die zorgen voor een evenwichtige verdeling van de leerlingen over de groepen.

In dit voorbeeld zorgt bovenstaande ervoor dat er maximum 11 leerlingen tegelijk les kunnen hebben. Toch staat er 12. De reden hiervoor is dat het varia-type van de leerkracht ook op dat moment geteld wordt. Je zal merken dat Mondriaan ook altijd een ‘beetje’ marge neemt, ofwel door af te ronden, ofwel door het maximumaantal met eentje te verhogen. Deze spreidingen worden gegenereerd en hoeven normaal ook niet aangepast te worden door de gebruiker. We leggen dit uit omdat het ook wat inzicht kan verschaffen in de achterliggende technieken die gebruikt worden. Enkele feiten over deze eerste spreiding:

Spreiding van: hier staat een groep van varia-types. Dit wil zeggen dat de spreiding alle mogelijke opdrachten selecteert die minstens één van de varia-types bevat uit de groep 1B_techniek_1:
- alle individuele leerlingopdrachten voor 1B techniek zijn en meer specifiek, hun OF-tak die kiest voor groep 1. Zo kunnen er meerdere op elke uur staan indien er geen filleropdracht staat.
- alle leerkracht/lokaal opdrachten voor groep 1. Dat zal dus die ene opdracht van 2 uur zijn waar 1B_techniek_1_extra in staat. Zo kan er max 1 per uur staan indien er geen filleropdracht staat.
- alle filleropdrachten voor groep 1 (1B_techniek_1). Op elk uur kan er max één staan op voorwaarde dat er geen leerlingopdracht of geen leerkracht/lokaal opdracht staat.
Som: kijken we naar een individueel uur dan willen ze het aantal leerlingen dat samen in groep 1 zit beperken tot 11. Aantal leerlingen betekent hier het aantal leerlingopdrachten tellen voor groep 1 op dat uur. Vandaar dat Som aangevinkt is. We willen het aantal opdrachten beperken tot 11. De leerkracht/lokaal opdracht maakt er dan 12 van.
Cumulatief: deze moet uitgevinkt staan. We willen elke opdracht op één uur maximaal 1 keer tellen. Er is dus geen nood aan het geven van een ander gewicht dan 1 aan een opdracht. Vandaar uitgevinkt.
Uurlijsten: hier staat een gegenereerde OF-uurlijst van elk individueel uur in het rooster. Dit wil zeggen dat de spreidingsregels wijn max 12 check gaat doen op elk individueel uur.

Vak gevolgd door een aantal leerlingen van de klas

Neem als voorbeeld het vak wisG in 1A

Op het tabblad van de klassen in de template vinden we bij het vak wisG voor 1A: 3;2. Dit wil zeggen dat het vak 3 uur per week gegeven wordt in 2 groepen. Het teken x ontbreekt, Mondriaan haalt m.a.w. uit het tabblad ‘Leerlingen’ wie er dit vak volgt. Voor alle leerlingen die in het tabblad ‘Leerlingen’ bij het vak wisG het teken x hebben, wordt een opdrachtlijn aangemaakt.

Het vak wisG is bovendien terug te vinden in het tabblad ‘Spreidingen’ van de template samen met #Uur = 3. Dit betekent dat er voor wisG ook een vakspreiding van 1 uur per dag wordt ingelezen. Het is de combinatie (wisG,3) die bepaalt dat er een vakspreiding van max 1 uur/dag moet gerespecteerd worden.

De opdrachtlijnen in Mondriaan zien er als volgt uit:

Merk op dat er voor dit vak ook met keuzelokalen wordt gewerkt.

De werkwijze is verder volledig analoog aan het vak techniek van 1B.

Vak gevolgd door een aantal leerlingen van verschillende klassen

Neem als voorbeeld het vak engG in 1A en 1B.

Dit vak wordt zowel door leerlingen van 1A als van 1B gevolgd. In de template (tabblad ‘Klassen’) heeft engG als code 2;1-link1. Dit wil zeggen dat het vak 2 uur per week gegeven wordt, in 1 groep. Het teken x ontbreekt, Mondriaan haalt m.a.w. uit het tabblad ‘Leerlingen’ wie dit vak volgt. Link1 wil zeggen dat de leerlingen van 1A en 1B samen les volgen, m.a.w. tot dezelfde groep behoren. Omdat er slechts 1 groep is, staan alle leerlingen die het vak volgen meteen in 1 opdrachtlijn.

In dit geval zijn géén filleropdrachten en ook geen waardespreidingen nodig. Ook de leerkracht en in dit geval de keuzelokalen staan meteen in de opdracht.

Vak gevolgd door alle leerlingen van verschillende klassen

Neem als voorbeeld het vak LO1 in 1A en 1B

Dit vak wordt gevolgd door alle leerlingen van 1A en 1B, met als code 2-2;6-link1-t;x in de template (tabblad ‘Klassen’). LO1 wordt 2 uur per week gegeven in een blok van 2 uur. De leerlingen worden verdeeld over 6 groepen. Het teken t betekent dat de groepen niet ‘evenwichtig’ moeten zijn. Enkel het totaal aantal leerlingen per groep is belangrijk. Het aantal leerlingen van 1A en van 1B kunnen dus per groep sterk variëren. Dit zien we in de waardespreidingen. De variagroepen voor 1A en 1B worden op dezelfde lijn gezet. Het gaat dus over het totaal aantal leerlingen voor elke groep.

Vak waarbij het aantal uren verschillend is per leerling

Neem als voorbeeld het vak L@W in 1A en 1B.

Dit vak heeft als code het teken i. Dit wil zeggen dat in het tabblad ‘Leerlingen’ bij elke leerlingen genoteerd staat hoeveel lesuren ze van dit vakken volgen.

In het tabblad ‘Spreidingen’ is dan de spreiding van dit vak terug te vinden.

De opdrachtlijnen in Mondriaan zien er als volgt uit. Omdat er niet in groepen wordt verdeeld, maakt Mondriaan ook geen varia-types aan:

Merk op dat ook de vakspreidingen zijn ingelezen volgens de vooropgestelde criteria.

Mondriaanbestand verder aanvullen

Wat moet je zelf nog definiëren/toevoegen in Mondriaan?

Na het inlezen van de ingevulde template in Mondriaan wordt al heel wat informatie in de verschillende tabbladen van Mondriaan automatisch gegenereerd. Dit vormt de basis voor het roosteren op leerlingenniveau. Daarnaast zal de gebruiker nog extra informatie moeten toevoegen om het plaatje te vervolledigen. Voorbeelden zijn:

Uurlijsten om te gebruiken bij klassen, leerkrachten, lokalen, …
Tijdsbeperkingen bij leerkrachten.
Leerkrachten en lokalen als je deze niet allemaal ingevuld werden in de Excel-template.
Waardespreidingen als je met keuzeleerkrachten werkt. Via extra waardespreidingen kan men bepalen hoe vaak elke leerkracht gekozen mag worden. Dit wordt niet gegenereerd en moet men dus zelf toevoegen.
Wensen voor leerkrachten.

Van zodra alles toegevoegd werd kan het geheel gepland worden.

Visualisatie resultaat na planning

Na het plannen naar het resultaat kijken in de visualisatie doet men in zowel ‘Roosters’ als ‘Planbord’ afhankelijk van wat men wil bekijken. Voor leerkrachten kan men zonder probleem via Roosters kijken. Voor klassen/leerlingen is het soms makkelijker om via het Planbord te kijken.

Leerkrachten – Roosters

Voor de opdrachten waarbij op leerlingenniveau gepland wordt en waarbij een of meerdere klassen in groepjes verdeeld worden zal men in het rooster van de leerkracht enkel het vak en het lokaal zien (voorbeeld Hans op maandag 1 en 2). Indien alle leerlingen in 1 groep les hebben zal men alle leerlingen in de cel van de leerkracht zien staan omdat ze samen met de leerkracht in één opdracht geroosterd werden (voorbeeld Hans op woensdag 4).

Klassen/Leerlingen – Planbord

Omdat we per leerling roosteren is het handig om in het Planbord naar Klassen te kijken en de partitie Leerlingen te kiezen. De kolomhoofden zullen dan de leerlingen bevatten. In dit voorbeeld hebben we daarnaast ook nog als filter het vak techniek gebruikt zodat de rest niet zichtbaar is. Hier zien we dan voor maandag 1 en 2 welke leerlingen er bij Hans les hebben in lokaal A013.

Merk op dat in de cellen voor techniek hier inderdaad ook Hans en A013 vermeld wordt zonder dat dit in de gegenereerde opdrachten staat. De leerkracht en lokaal staat enkel in de aparte opdracht voor de leerkracht en lokaal. Mondriaan weet echter dat deze samen horen en heeft die informatie overgenomen in deze cellen.

Wil men diezelfde informatie in Roosters bekijken voor Klassen dan wordt het snel erg onoverzichtelijk omdat elke leerling van de die les heeft in een cel getoond moet worden. Dat lukt dan niet meer goed.

Rapporten

De meest leesbare vorm van ‘rapporten’ vind je terug via de html-export. Meer info hierover vind je op de pagina Export naar een HTML-rooster

Aanpassingen aanbrengen in het roosterbestand

Na het inlezen van de Excel-template en het verder aanvullen en plannen van het LAB-roosterbestand kan het zijn dat men (meerdere keren) aanpassingen wenst door te voeren aan de hele opzet die men voorbereid heeft in de Excel-template. Mondriaan voorziet de mogelijkheid om heel wat aanpassingen te doen door de aangepaste Excel-template weer opnieuw op te laden in hetzelfde LAB-roosterbestand. Men kan er ook voor kiezen om de wijzigingen rechtstreeks in het LAB-roosterbestand te maken maar dat is veel complexer en dan moet men zeer goed weten wat men aanpast.

Om wijzigingen in te lezen vertrekt men van dezelfde ingevulde Excel-template waarin men gewoon de wijzigingen aanbrengt. Men leest dus steeds het volledige bestand in. Mondriaan zal zelf uitzoeken wat er in het bestand aangepast is en wat niet, door het te vergelijken met wat de vorige keer werd opgeladen.

Typische aanpassingen die men achteraf nog kan doen in de Excel-template zijn de volgende:

een leerling toevoegen aan een klas;
een leerling verwijderen uit een klas;
een leerling veranderen van klas. Dit is eigenlijk een combinatie van de vorige 2 items;
een ‘bestaande’ leerling andere vakken laten volgen. Dit komt erop neer dat je in het tabblad ‘Leerlingen’ vinkjes verwijdert en toevoegt;
een volledige klas toevoegen;
het aantal groepen voor een vak wijzigen op het tabblad ‘Klassen’;
een link voor een vak toevoegen op het tabblad ‘Klassen’;
het aantal lesuren van een vak wijzigen op het tabblad ‘Klassen’;
lokalen aanpassen op het tabblad ‘Lokalen’;
vakleerkrachten aanpassen op het tabblad ‘Leerkrachten’.

Wat kan er (voorlopig) niet via deze weg aangepast worden:

een link tussen verschillende klassen verwijderen op het tabblad ‘Klassen’;
een link veranderen in een link-t of omgekeerd op het tabblad ‘Klassen’;

Templates en voorbeeldbestand

De eerste 2 links zijn MS Excel bestanden. De 3de link is een ZIP-file en die bevat een *.zttxml bestand. Zip-file eerst bewaren en dan uitpakken om hem in Mondriaan te kunnen openen.

Opdracht Ondersteunende Informatietabbladen

Peter — Sun, 04 Jun 2017 15:21:19 +0000

Tabblad “Bijkomende Informatie”

Het tabblad “Bijkomende Informatie” is een verzamelplaats voor andere tabbladen waar opdracht ondersteunende informatie te vinden is. Volgende subtabs zijn aanwezig:

Interimarissen: read-only overzicht van alle interimarissen gedefinieerd voor individuele opdrachten.
Lestijdenpakket: samenstelling van de gesubsidieerde uren van de school.
Instellingsnummers: indien de school uit verschillende instellingsnummers bestaat, kan men ze hier opgeven en beschrijven. Worden aan klassen gekoppeld.
Concordantiebenamingen: officiële benamingen van de vakken.
Noemers: definitie van de noemers die gebruikt worden bij de berekening van de belasting van de leerkrachten.
Administratieve toestanden: lijst van administratieve toestanden voor leerkrachten.
Bekwaamheidstypes: definitie van de te gebruiken bekwaamheidstypes voor de school.
Korte termijnvervangingen: read-only overzicht van de korte termijnvervangingen, gedefinieerd voor individuele opdrachten.
Uitstappen: read-only overzicht van de uitstappen gedefinieerd voor klassen.
Examens: overzicht van alle examens die in het tabblad “Opdrachten | Examens” werden gemaakt.
Taakbelasting Examens: definitie van de parameters die de taakbelasting bepalen van de leerkrachten tijdens de examenperiode.
Lokaalbezetting: overzicht van de lokaalbezetting per lokaal.

Tabblad “Bijkomende Informatie | Interimarissen”

In het tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Leerkrachten” kan men doorschuifoperaties doorvoeren per opdracht. Men kan via deze weg opdrachten direct of indirect doorschuiven naar een andere leerkracht. Dit werd uitvoerig besproken in de pagina “Definiëren van Opdrachten”.

In het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Interimarissen” heeft men per leerkracht het overzicht van alle doorschuifoperaties van en naar de leerkracht. In de sectie “Vervangt” kan men zien welke leerkrachten vervangen worden door de geselecteerde leerkracht. In de sectie “Vervangen door” kan men zien door welke leerkrachten de geselecteerde leerkracht vervangen wordt. In beide gevallen wordt dit per opdracht opgelijst.

Om een totaal overzicht te krijgen van alle doorschuifoperaties over alle leerkrachten heen werd het tabblad “Bijkomende Informatie | Interimarissen” voorzien.

Het volledige tabblad is read-only maar wordt steeds up-to-date gehouden voor de wijzigingen die in het tabblad “Opdrachten” gebeuren.

Kolommen in het tabblad “Bijkomende Informatie | Interimarissen”

Titularis	Titularis van het vak in de vermelde klas of klassen.
Uitvoerder	Uitvoerder van de opdracht.
Ketting	In het eenvoudigste geval wordt de opdracht van de Titularis rechtstreeks doorgeschoven naar de Uitvoerder. Soms kan het echter zijn dat er meerdere doorschuifoperaties zijn om van de Titularis tot de Uitvoerder te komen. In dat geval laat de Ketting zien hoe die doorschuif operatie er uitziet. Voorbeeld: “A < B < C < D”. In dit geval zijn B en C doorschuivers zonder zelf Titularis of Uitvoerder te zijn van de opdracht.
Klas	De klas of klassen gedefinieerd in de opdracht waarin de doorschuifoperatie gebeurd is.
Vak	Het vak van de doorgeschoven opdracht.
Aantal uur	Het totaal aantal uur dat doorgeschoven werd in de opdracht.
Subsidie	Het deel van het “Aantal Uur” dat gesubsidieerd is.
Plage	Het deel van het “Aantal Uur” dat plage is.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Bijkomende Informatie | Interimarissen”

De enige mogelijk actie:

Export

Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Interimarissen” in een Excel-bestand bewaren (Selectie/Zichtbaar).

Tabblad “Bijkomende Informatie | Lestijdenpakket”

In het tabblad “Bijkomende informatie | Lestijdenpakket” kan de gebruiker de verschillende componenten rubriceren (+ en -) die het totaal lestijdenpakket samenstellen. Een uurteller in ditzelfde scherm maakt de som van alle ingevoerde rubrieken. In het voorbeeld geeft dat een totaal van 2.798 betaalde uren die verdeeld moeten worden.

Een rubriek zoals “Gesubsidieerde uren” kan gekoppeld worden aan bepaalde vakken.

Per rubriek wordt in de kolom Totaal ook bijgehouden wat er effectief al gepland is qua uren. Dit wordt afgeleid van de opdrachten. Volgende regels moeten voldaan zijn opdat een opdracht bijdraagt tot de telling:

Het vak in de opdracht moet gekoppeld zijn aan de rubriek.
De kolom “Tellen” in de opdracht moet aangevinkt zijn.
Enkel de uren onder de categorie “Sub” worden geteld. Plage-uren (Plage1, Plage2, Plage3) worden niet geteld.

Onderaan het scherm wordt het totaal gemaakt van alle rubrieken. Het totaal wordt ook aangepast als men een filter toepast in het scherm.

Het totaal van Totaal (2.574 + 7 = 2.581) zal men ook onderaan op het tabblad “Opdrachten” als som terugvinden (2.581/2.798).

Merk op dat de som in het tabblad “Opdrachten” alle Sub-uren telt die geteld moeten worden, onafhankelijk van de lestijdenrubriek. Pas als alle vakken ook gekoppeld zijn aan een lestijdenrubriek zal de telling in dit tabblad (som Totaal) overeenkomen met wat je als som in het tabblad “Opdrachten” ziet.

Voorbeeld met Instellingsnummers.

Kolommen in het tabblad “Bijkomende Informatie | Lestijdenpakket”

Beschrijving	De gebruiker kan hier naar believen de rubrieken vermelden die samen het lestijdenpakket vormen.
Uren	Per rubriek het aantal uren in + of -.
Instellingsnummer	Men kan een rubriek/uurtype van het lestijdenpakket koppelen aan een instellingsnummer.
Totaal	Het effectief getelde totaal op basis van wat in het opdrachtentabblad gemarkeerd staat om te tellen. Enkel voor uren die als Sub aangeduid zijn.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Bijkomende Informatie | Lestijdenpakket”

De enige mogelijk actie:

Export

Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Lestijdenpakket” in een Excel-bestand bewaren (Selectie/Zichtbaar).

Tabblad “Bijkomende Informatie | Instellingsnummers”

Voor scholen waar verschillende instellingsnummers van toepassing zijn, is het handig om de verschillende klassen correct te kunnen koppelen aan het juiste instellingsnummer. De instellingsnummers zullen dan ook op de leerkrachtrapporten getoond worden, indien van toepassing. De lijst van te gebruiken instellingsnummers kan men vastleggen in dit tabblad. Het enige wat men nodig heeft, is een uniek nummer. De beschrijving is optioneel.

Instellingsnummers kunnen aan vakken, klassen en leerkrachten gekoppeld worden. Een vak of klas kan maximaal één nummer hebben, een leerkracht kan er meerdere hebben als hij voor meerdere instellingen werkt. Om ook een zicht te houden op het aantal uren dat per instelling uitgegeven wordt, werd het tabblad uitgebreid met tellers voor subsidie- en plage-uren. Enkel opdrachten die een “Instellingsnummer” hebben en waarvoor het vlagje “Tellen” aangevinkt is, dragen bij tot deze tellers. Een opdracht kan maar één instellingsnummer hebben. Ofwel wordt dat nummer van de klas overgeërfd, ofwel van de leerkracht in de opdracht, ofwel van het vak in de opdracht. Indien er meerdere leerkrachten en/of klassen in de opdracht zitten en er conflicterende instellingsnummers mee gekoppeld zijn, zal de opdracht er geen enkele erven en moet de gebruiker zelf een keuze maken. Instellingsnummers worden ook gerapporteerd op de administratieve rapporten van leerkrachten en klassen.

Waar instellingsnummers gebruikt worden

Men kan instellingsnummers op klassen, leerkrachten en opdrachten definiëren:

Men kan een klas aan één nummer koppelen: zie “Definiëren van klassen“.
Men kan een vak aan één nummer koppelen: zie “Definiëren van vakken“.
Men kan een leerkracht aan één of meerdere nummers koppelen: zie “Definiëren van leerkrachten“.
Men kan aan een opdracht één nummer koppelen. Ofwel wordt het geërfd van de klas(sen)/leerkracht(en) in de opdracht, ofwel geeft de gebruiker expliciet een op: zie “Definiëren van opdrachten“. Als er meerdere nummers in een opdracht voorkomen, kan er géén automatische toekenning zijn.
Het “uitgebreid zoeken” in het tabblad “Opdrachten” laat toe om op het toegekende nummer te filteren en ook als extra op nummers gekoppeld aan de klassen en leerkrachten: zie “Uitgebreid filter“.
Bij leerkrachten heeft men de subtabbladen “Interimarissen”, “Titularis”, en “Uitvoerder”. Ook daar worden nu de relevante instellingsnummers getoond.
In verschillende detailrapporten over leerkrachten en klassen worden de relevante instellingsnummers ook getoond: zie “Administratieve rapporten“.

Kolommen in het tabblad “Bijkomende Informatie | Instellingsnummers”

Acro	Acroniem van de instelling. Zal meestal het instellingsnummer zijn.
Beschrijving	Beschrijving van de instelling.
Subsidie	Aantal gesubsidieerde uren voor het instellingsnummer.
Plage1	Aantal plage-1 uren voor het instellingsnummer.
Plage2	Aantal plage-2 uren voor het instellingsnummer.
Plage3	Aantal plage-3 uren voor het instellingsnummer.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Bijkomende Informatie | Instellingsnummers”

De enige mogelijk acties:

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij, indien die actie zin heeft.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Instellingsnummers” in een Excel-bestand bewaren (Selectie/Zichtbaar).
Overzicht breuken	Men kan hier een rapport genereren waarbij men een overzicht krijgt van de breuken per instellingsnummer.

Voorbeeld rapport “Overzicht breuken”:

Het rapport voor 126961 ziet er dan als volgt uit:

Voor meer info over dergelijke administratieve rapport zie “Rapport leerkrachten – Breuken“.

Tabblad “Bijkomende Informatie | Concordantiebenamingen”

Voor rapportering aan de administratie van het ministerie van onderwijs is het nodig om de juiste administratieve namen voor vakken te hanteren (zie website Onderwijs Vlaanderen voor de lijsten met juiste benamingen). Intern in de school en dus ook in de opdrachten gebruiken we de pedagogische benaming voor de vakken. In het tabblad “Elementen | Vakken” wordt voor elk vak een acroniem en eventueel een naam opgegeven. Dit zijn pedagogische benamingen. In het tabblad “Bijkomende Informatie | Concordantiebenamingen” maken we een vertaalslag van de pedagogische naam naar de administratieve naam. Om maximale flexibiliteit te bekomen voor de vertaalslag naar de concordantiebenaming, laten we toe om het vak per leerkracht, per richting en per graad op te geven.

In dit tabblad kan de gebruiker zelf géén rijen toevoegen. Mondriaan voegt zelf alle nodige rijen toe aan de tabel in dit tabblad en het is aan de gebruiker om te beslissen om zelf een concordantiebenaming op te geven. Mondriaan maakt in dit tabblad een aggregatie van alle vakken per leerkracht, richting, en graad. Bijkomend wordt dan het aantal uren voor elke combinatie getoond.

Om zeker te zijn dat Mondriaan de juiste concordantiebenamingen kent, wordt op regelmatige basis de lijst met correcte namen van de website Onderwijs Vlaanderen overgenomen. De gebruiker kan deze namen dan via een dropdown selecteren. Indien er toch een naam zou ontbreken, kan de gebruiker een extra lijstje aanleggen (in linkerpaneel) met namen die ook in de dropdown mogen verschijnen. Zie voorbeeld: “Planten en Dieren” en “Geologie”.

De Concordantiebenaming wordt bepaald in volgende volgorde:

Indien de gebruiker zelf een waarde selecteert in het veld “Concordantiebenaming” dan wordt dat de benaming en zal het vlagje “Aangepast” aangevinkt worden.
Anders, indien de gebruiker een “Naam” heeft opgegeven voor het vak in “Elementen | Vakken” dan wordt die naam gebruikt als concordantiebenaming en zal het vlagje “Aangepast” uitgevinkt zijn.
Anders wordt het acroniem “Acro” van het vak in “Elementen | Vakken” als concordantiebenaming gebruikt en zal het vlagje “Aangepast” uitgevinkt zijn.

Kolommen in het tabblad “Bijkomende Informatie | Concordantiebenamingen”

Leerkracht	Read-only veld. Acroniem van de leerkracht.
Richtingen	Read-only veld. Acroniem van de richting.
Graad	Read-only veld. Acroniem van de graad.
Vak	Read-only veld. Acroniem van het vak.
Concordantiebenaming	Indien “Aangepast” uitgevinkt is, dan is de naam afgeleid van het vak. Ofwel is het de Naam van het vak en als dat niet bestaat de Acroniem. Indien “Aangepast” aangevinkt is, dan heeft de gebruiker hier de Concordantiebenaming geselecteerd. De naam is door de gebruiker uit de lijst van concordantiebenamingen gekozen. Deze lijst is de combinatie van de officiële namen en de extra namen die de gebruiker in het linkerpaneel heeft opgegeven. Er zijn verschillende kleurcodes mogelijk in dit veld: ZWART: de naam is een officiële naam. BLAUW: de gebruiker heeft een officiële naam uit de dropdown gekozen. ORANJE: de naam werd door de gebruiker in het linkerpaneel opgegeven om de officiële lijst aan te vullen. ROOD: de naam kan niet gevonden worden in de officiële lijst aangevuld met de extra namen van de gebruiker.
Aangepast	Vlagje dat aanduidt of de Concordantiebenaming afgeleid is van het Vak ofwel geselecteerd werd door de gebruiker.
#Uren	De som van de uren voor de combinatie van Leerkracht, Richting, Graad, Vak. Merk op dat indien men met een multiweeksysteem werkt, dat elke week hier geteld wordt in de som.
Vaktype	Het vaktype dat bij het vak hoort.
Waarschuwingskolom	Indien de getoonde naam niet gekend is in de officiële lijst, dan verschijnt hiervoor een waarschuwing. Dit zal dus voor zowel de rode als de oranje namen zijn.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Bijkomende Informatie | Concordantiebenamingen”

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd. Enige nuttige cel om hier te kopiëren is “Concordantiebenaming”
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij indien die actie zin heeft.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Concordantiebenamingen” in een excel bestand bewaren (Selectie/Zichtbaar).
Aanpassen >	Generiek menu waar men alle “waarde”-velden via een eenvoudig menu kan wijzigen. De gevraagde wijziging gebeurt voor alle geselecteerde rijen. Bij Concordantiebenamingen zien we hier volgende mogelijkheden: Aangepast: het veld “Aangepast” kan Aan/Uit gezet worden *: indien er custom kolommen zijn met gedefinieerde waarden

Tabblad “Bijkomende Informatie | Noemers”

In het tabblad “Elementen | Leerkrachten” heeft men per leerkracht de prestatieberekening ter beschikking in breukvorm en in decimale vorm. Om deze prestatieberekening te kunnen doen, hebben we een lijst van regels nodig waarmee we aan elke opdracht van die leerkrachten een prestatie kunnen toekennen. Wat we willen toekennen aan elke opdracht is een “Noemer”. Deze noemer bepaalt de waarde van één uur les dat gegeven wordt in die opdracht. Om maximale flexibiliteit te voorzien zijn er een aantal parameters (en combinaties hiervan) waarmee we die noemers kunnen bepalen:

Vaktype: dit is een eigenschap gelinkt aan het vak in de opdracht.
Graad: dit is een eigenschap gelinkt aan de klas in de opdracht.
Leerkracht
Klas
Vak

In het tabblad “Bijkomende Informatie | Noemers” geven we de lijst van regels op die de noemer van een opdracht bepalen voor elke leerkracht in de opdracht. Op basis van de elementen in de opdracht en de lijst van regels voor de noemerbepaling wordt de beste noemer “match” gezocht voor elke leerkracht in die opdracht.

Een voorbeeld van de regels voor de bepaling van de noemers vindt men in volgend scherm:

Logica die gebruikt wordt voor het toekennen van een Noemer aan de leerkracht in een opdracht

Indien een van de gevulde parameters in de noemerregel NIET overeenkomt met wat in de opdracht staat, dan kan je nooit een match hebben. Ook indien er in de opdracht géén waarde staat, voor een gevulde parameter in de noemerregel, kan je nooit een match hebben.
Voor Graad en Vaktype heb je steeds een exacte match nodig:
- Indien je in de regel géén Graad invult, dan kan je enkel een match hebben met een opdracht die ook géén graad heeft. D.w.z., het zal een opdracht zijn zonder klassen omdat de Graad van een klas een verplichte eigenschap is van een klas.
- Indien je in de regel géén Vaktype invult, dan kan je enkel een match hebben met een opdracht die ook géén vaktype heeft. Je kan dus enkel een match hebben indien de opdracht ofwel géén vak heeft, ofwel een vak heeft zonder vaktype. Dat laatste kan perfect.
Voor Leerkracht, Klas, en Vak kunnen willekeurige combinaties gemaakt worden en wordt steeds naar de beste match gezocht.
- Eerst wordt er gezocht naar een match op regels met 3 gevulde elementen, wordt daar niets gevonden, dan wordt gezocht naar een match met regels die 2 gevulde elementen hebben, wordt daar niets gevonden, dan wordt gezocht naar regels die 1 element gevuld hebben, en tenslotte wordt verder gegaan met regels die geen van deze 3 elementen gevuld hebben.
- Bij het zoeken naar een match met regels met 1 van de elementen gevuld, kunnen er meerdere matchen zijn. Indien dit het geval is, dan wordt volgende volgorde gerespecteerd:
  - Leerkracht
  - Klas
  - Vak
- Bij het zoeken naar een match met regels met 2 van de elementen gevuld, kunnen er ook meerdere matchen zijn. Indien dit het geval is, wordt volgende volgorde gerespecteerd:
  - (Leerkracht, Klas)
  - (Leerkracht, Vak)
  - (Klas, Vak)
Op deze manier is het matchen van noemerregels met opdrachten volledig deterministisch gemaakt.

Merk op dat indien er geen match gevonden kan worden, dat er dan standaard de noemer “1” gebruikt wordt. Dit moet onmiddellijk opvallen omdat de leerkracht hierdoor een veel te grote prestatieberekening krijgt.

Kolommen in het tabblad “Bijkomende Informatie | Noemers”

ID	Read-only veld. Unieke identifier toegekend aan de regel.
Vaktype	Vaktype waarmee gematcht wordt. Is een eigenschap van een vak. Exacte match is nodig. Indien Vaktype NIET gevuld is, kan je enkel een match hebben indien de opdracht er ook geen heeft.
Graad	Graad waarmee gematcht wordt. Is een eigenschap van een klas. Exacte match is nodig. Indien Graad NIET gevuld is, kan je enkel een match hebben indien de opdracht er ook geen heeft.
Noemer	De Noemer die men via deze regel aan de leerkracht in een opdracht wenst toe te kennen.
Leerkracht	Extra match criteria. Hiermee kan men differentiëren per Leerkracht, indien nodig.
Klas	Extra match criteria. Hiermee kan men differentiëren per Klas, indien nodig.
Vak	Extra match criteria. Hiermee kan men differentiëren per Vak, indien nodig.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Bijkomende Informatie | Noemers”

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij, indien die actie zin heeft.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Noemers” in een Excel-bestand bewaren (Selectie/Zichtbaar).

Tabblad “Bijkomende Informatie | Administratieve toestanden”

In het tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Leerkrachten” kan de gebruiker voor elke leerkracht zijn administratieve toestand invullen. De dropdownlijst van deze AT’s waaruit hij daar kan selecteren, wordt gevuld met de inhoud van “Bijkomende Informatie | Administratieve toestanden“.

De gebruiker kan zelf AT’s toevoegen. De lijst die Mondriaan standaard meelevert, is hier zichtbaar:

Kolommen in het tabblad “Bijkomende Informatie | Administratieve toestanden“

Acro	Gebruikelijke afkorting van de administratieve toestand.
Naam	Naam van de administratieve toestand.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Bijkomende Informatie |Administratieve toestanden“

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij, indien die actie zin heeft.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Administratieve toestanden” in een Excel-bestand bewaren (Selectie/Zichtbaar).

Tabblad “Bijkomende Informatie | Bekwaamheidstypes”

In het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Bekwaamheden” kan de gebruiker voor een leerkracht alle nodige bekwaamheidsbewijzen invullen. De dropdownlijst van bekwaamheden waaruit hij daar kan selecteren, wordt gevuld met de inhoud van “Bijkomende Informatie | Bekwaamheidstypes“.

De gebruiker kan zelf bekwaamheidstypes toevoegen. De lijst die Mondriaan standaard meelevert, is hier zichtbaar:

Kolommen in het tabblad “Bijkomende Informatie | Bekwaamheidstypes”

Acro	Gebruikelijke afkorting van het bekwaamheidsbewijstype.
Naam	Naam van het bekwaamheidsbewijstype

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Bijkomende Informatie |Bekwaamheidstypes”

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij, indien die actie zin heeft.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Bekwaamheidstypes” in een Excel-bestand bewaren (Selectie/Zichtbaar).

Tabblad “Bijkomende Informatie | Korte termijnvervangingen”

Dit tabblad geeft een overzicht van de kortetermijnvervangingen die men doorgevoerd heeft via bijvoorbeeld het tabblad “Opdrachten | Opdrachten” of via het tabblad “Elementen | Leerkrachten”, of via het planbord of roosters. Via dit tabblad krijgt men van elke leerkracht waarvan er opdrachten vervangen worden een overzicht. Het scherm is in 2 panelen verdeeld:

“Bijkomende Informatie | Kortetermijnvervangingen”: overzicht van de leerkrachten waarvoor vervangingen bestaan en de uren waarvoor ze vervangen zijn.
“Bijkomende Informatie | Kortetermijnvervangingen | Vervangingen”: voor de geselecteerde leerkracht worden hier de effectieve vervangingen getoond per uur dat de leerkracht vervangen wordt.

In het bovenste paneel kan men nog een “Reden” toevoegen aan de vervanging.

In het onderste paneel (“Vervangingen”) ziet men de details van elke vervanging. De meeste kolommen zijn read-only. Er zijn 2 kolommen waar de gebruiker bijkomende informatie kan toevoegen:

“Van toepassing op“: in dit veld kan men een datum invullen om aan te geven wanneer deze vervanging effectief gebeurt. Indien men deze datum al had ingevuld bij het maken van de korte termijnvervanging, dan komt deze hier ook te staan. Blijft aanpasbaar.
“Commentaar”: voorzien om extra notities bij de vervanging te plaatsen.

In het paneel “Vervangingen” kan men elk vervangen uur individueel herstellen of meteen alle geselecteerde vervangingen herstellen. Dit betekent dat men de korte termijnvervanging ongedaan maakt. Indien de herstelling gebeurd is, dan wordt de kolom “Hersteld” aangevinkt.

Kolommen in het tabblad “Bijkomende Informatie | Korte termijnvervangingen”

Leerkrachten	read-only veld. Bevat de leerkracht of leerkrachten uit eenzelfde opdracht waarvoor een vervanging bestaat.
Afwezig op	read-only veld. De momenten waarop er vervangingen zijn.
Reden	Plaats waar de gebruiker de reden van de vervanging kan noteren.

Kolommen in het tabblad “Bijkomende Informatie | Korte termijnvervangingen | Vervangingen”

Hersteld	read-only veld. Geeft aan of de vervanging nog steeds actief is. Indien aangevinkt, is de vervanging afgelopen en is de vervangopdracht verwijderd.
Aangemaakt op	read-only veld. Datum waarop de vervanging ingevoerd werd.
Van toepassing op	Indien gewenst, kan men hier de datum opgeven waarop de vervanging gebeurt. Merk op dat er geen extra controle is om na te kijken of deze datum wel overeen kan komen met het tijdstip waarop de vervanging gebeurt.
Commentaar	Plaats waar de gebruiker de reden van de vervanging kan noteren. Hier voor een individueel uur.
Tijdstip	read-only veld. Het roosterpunt (tijdstip) in het rooster waarvoor de vervanging gebeurd is.
Vervangen	read-only veld. Herhaling van de leerkracht (of leerkrachten) die vervangen werden.
Toegevoegd	read-only veld. Leerkracht (of leerkrachten) die als vervanger optreden voor dit tijdstip.
Vervangopdracht	read-only veld. Unieke identificatie van de nieuwe opdracht die toegevoegd werd als vervangopdracht. Ook ziet men de resources en het vak waarover het gaat.
Klassen	read-only veld. Klassen in de vervangopdracht.
Leerkrachten	read-only veld. Leerkrachten in de vervangopdracht.
Lokalen	read-only veld. Lokalen in de vervangopdracht.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Bijkomende Informatie | Korte termijnvervangingen”

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd. (niet getoond op het scherm)
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij, indien die actie zin heeft. (niet getoond op het scherm)
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Korte termijnvervangingen” in een Excel-bestand bewaren (Selectie/Zichtbaar).

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Bijkomende Informatie | Korte termijnvervangingen | Vervangingen”

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd. (niet getoond op het scherm)
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij, indien die actie zin heeft. (niet getoond op het scherm)
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Vervangingen” in een Excel-bestand bewaren (Selectie/Zichtbaar).
Herstellen	Hiermee maakt men de geselecteerde vervanging(en) ongedaan. De vervangopdracht(en) worden uit het rooster gehaald en de oorspronkelijke wordt teruggezet.
Bekijk Opdracht >	Men kan de geselecteerde vervangopdracht bekijken in ofwel: “In grid”: het tabblad Opdrachten “In planbord” “In rooster”

Tabblad “Bijkomende Informatie | Uitstappen”

Van zodra men een uitstap gepland heeft voor één of meerdere klassen kan men informatie over vervangingen als gevolg van deze uitstap in dit tabblad vinden. Het tabblad laat niet alleen toe om de uitstappen te bekijken, maar ook om de vervangingen ten gevolge van een uitstap weer ongedaan te maken, te herstellen.

Het tabblad bestaat uit 3 delen:

Het deelscherm “Bijkomende informatie | Uitstappen“: bevat wat algemene informatie over de uitstap in zijn geheel en een aanduiding of de vervangingen van de uitstap al dan niet hersteld werden.
- In dit scherm kan men nog een beschrijving en wat commentaar toevoegen aan de uitstap.
- Hier kan men ook de uitstap volledig herstellen.
Het deelscherm “Bijkomende informatie | Uitstappen | Uitstappen“: bevat de opdrachtrepresentatie van de uitstap zelf.
- In dit scherm kan men eventueel nog de concrete datum toevoegen waarop de uitstap gebeurt en eventueel nog wat extra commentaar.
- Via dit scherm kan men de uitstap bekijken op het Planbord, Roosters, of in het opdrachten tabblad.
Het deelscherm “Bijkomende informatie | Uitstappen | Vervangingen“: toont alle vervangopdrachten die werden ingevoerd om de uitstap mogelijk te maken.
- Via dit scherm kan men de vervangopdracht bekijken op het Planbord, Roosters, of in het tabblad Opdrachten.

Kolommen in het tabblad “Bijkomende Informatie | Uitstappen”

Herteld	read-only veld. Dit vlagje geeft aan of de vervangopdrachten voor de uitstap al hersteld werden in het rooster. Ofwel is geen enkele opdracht hersteld, ofwel zijn ze dat allemaal.
Beschrijving	In dit veld kan de gebruiker een beschrijving voor de uitstap opgeven.
Klassen	read-only veld. De klassen die samen op uitstap gaan.
Leerkrachten	read-only veld. De begeleidende leerkrachten die mee op uitstap gaan.
Aangemaakt op	read-only veld. De datum waarop de uitstap aangemaakt werd. Heeft niets te maken met de effectieve datum waarop de uitstap doorgaat.
Commentaar	In dit veld kan de gebruiker nog wat extra gegevens neerzetten, indien gewenst.

Kolommen in het tabblad “Bijkomende Informatie | Uitstappen | Uitstappen”

Klassen op uitstap	read-only veld. De klassen die samen op uitstap gaan.
Begeleidende leerkrachten	read-only veld. De begeleidende leerkrachten die mee op uitstap gaan.
Vakken	read-only veld. De naam van het vak, of vakken, dat gebruikt wordt om aan te geven in het kader waarvan de uitstap gebeurt.
Tijdstip	read-only veld. Het moment in de roosterweek waarop de uitstap doorgaat.
Van toepassing op	Hier kan de gebruiker de effectieve datum opgeven waarop de uitstap gebeurt.
Commentaar	In dit veld kan de gebruiker nog wat extra gegevens neerzetten indien gewenst.

Kolommen in het tabblad “Bijkomende Informatie | Uitstappen | Vervangingen”

Per uitstap zijn er potentieel verschillende vervangingen uit te voeren. De leerkrachten die meegaan op uitstap hebben vaak niet enkel les in de klassen die op uitstap gaan, maar waarschijnlijk ook in andere klassen. De uren die deze leerkrachten normaal zouden presteren in die andere klassen moeten gedurende de uitstap vervangen worden. Het zijn deze vervangopdrachten die men in dit scherm kan zien.

Tijdstip	read-only veld. Het roosterpunt waarop de vervanging gebeurt.
Vervangen	read-only veld. De leerkracht (begeleider in de uitstap) die moet vervangen worden.
Toegevoegd	read-only veld. De leerkracht, of leerkrachten, die de vervanging doen. Deze leerkracht wordt als het ware toegevoegd aan de opdracht. Indien dit veld leeg is, wil dit zeggen dat er in de oorspronkelijke opdracht bijvoorbeeld al een tweede leerkracht aanwezig was die het nu zonder de leerkracht die op uitstap gaat, moet doen.
Vervangopdracht	read-only veld. Unieke identificatie van de nieuwe opdracht die toegevoegd werd als vervangopdracht. Ook ziet men de resources en het vak waarover het gaat.
Klassen	read-only veld. De klas, of klassen, waarvoor de vervangopdracht gerealiseerd wordt. Indien hier geen klas staat, wil dit zeggen dat de oorspronkelijke opdracht ook geen klas had.
Leerkrachten	read-only veld. De leerkracht, of leerkrachten, die in de vervangopdracht lesgeven.
Lokalen	read-only veld. Het lokaal, of lokalen, die gebruikt worden in de vervangopdracht. Meestal zijn dit dezelfde als in de oorspronkelijke opdracht, maar er kunnen andere keuzes gemaakt zijn.
Hersteld	[Verwijderd]
Aangemaakt op	read-only veld. Moment waarop de vervangopdrachten aangemaakt werden. Is gelijk aan het moment waarop de uitstap aangemaakt werd.
Van toepassing op	Hier kan de gebruiker de effectieve datum opgeven waarop de uitstap gebeurt.
Commentaar	In dit veld kan de gebruiker nog wat extra gegevens neerzetten, indien gewenst.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Bijkomende Informatie | Uitstappen”

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij, indien die actie zin heeft.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Uitstappen” in een Excel-bestand bewaren (Selectie/Zichtbaar).
Herstellen	Hiermee maakt men de geselecteerde uitstap(pen) ongedaan. De vervangopdracht(en) worden uit het rooster gehaald en de oorspronkelijke opdrachten worden teruggezet.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Bijkomende Informatie | Uitstappen | Uitstappen”

Export

Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Uitstappen” in een Excel-bestand bewaren (Selectie/Zichtbaar).

Bekijk Opdracht >

Men kan de geselecteerde uitstap bekijken in ofwel:

“In grid”: het tabblad Opdrachten
“In planbord”
“In rooster”

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Bijkomende Informatie | Uitstappen | Vervangingen”

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij, indien die actie zin heeft.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Vervangingen” in een Excel-bestand bewaren (Selectie/Zichtbaar).
Bekijk Opdracht >	Men kan de geselecteerde vervangopdracht bekijken in ofwel: “In grid”: het tabblad Opdrachten “In planbord” “In rooster”

Tabblad “Bijkomende Informatie | Examens”

Zie: Examenroosters voorbereiden in het Lessenrooster

Tabblad “Bijkomende Informatie | Taakbelasting Examens”

Zie ook “Parameters die de taakbelasting bepalen tijdens het plannen van toezichten“.

Dit tabblad is enkel zichtbaar in volgende gevallen:

Mondriaan in Examenrooster modus
Mondriaan in normale modus en de optie “Opties | Andere | Geavanceerd | Toon exameninfo” is aangevinkt.

Dit is een informatietabblad waar parameters ingevoerd kunnen worden, die gebruikt worden voor het bepalen van de taakbelasting van leerkrachten tijdens een examenperiode. Deze taakbelasting is nodig om een billijke verdeling van toezichten tijdens examens mogelijk te maken. Omdat uit eenzelfde lessenrooster verschillende examenperiodes afgeleid/opgesteld kunnen worden, maakt dit tabblad deel uit van Mondriaan in de modus “lessenrooster”. Op die manier hoeft men de parameters maar 1 keer te bepalen en kunnen ze gebruikt worden in elk afgeleid Mondriaanbestand in “Examenrooster” modus. We laten uiteraard ook toe dat dit tabblad in examenmodus ingevuld wordt, maar weet dat die informatie dan niet automatisch gebruikt kan worden in een ander examenrooster.

De 5 geel gemarkeerde kolommen geven aan in welke gevallen de opgegeven parameters (4 laatste kolommen) gebruikt mogen worden. Deze 5 kolommen noemen we matching-kolommen. De werking ervan lijkt zeer sterk op de matching-kolommen die we in het tabblad “Bijkomende informatie | Noemers” vinden. De matching kolommen zijn:

Vaktypes: een vaktype is een eigenschap gelinkt aan het vak in de opdracht.
Graden: een graad is een eigenschap gelinkt aan de klas in de opdracht.
Klassen
Vakken
Leerkrachten

Met “opdracht” bedoelen we hier een opdracht die in het examenrooster voorkomt. Dat kan ofwel over een examenopdracht gaan (waarvan we de verbeterlast willen bepalen), ofwel over een lesopdracht die doorloopt tijdens de examenperiode (waarvan we de voorbereidingslast willen bepalen).

In tegenstelling tot het tabblad “Noemers” laten we hier als verkorte schrijfwijze toe dat we meerdere elementen kunnen opgeven in elk van deze 5 matching-kolommen. Geeft men bijvoorbeeld 3 klassen op, dan gelden de parameters voor elk van de 3 klassen. Geeft men in 1 lijn 2 vaktypes, 3 graden, 10 klassen, 2 vakken, en 20 leerkrachten op dan is dat een verkorte schrijfwijze voor 2 x 3 x 10 x 2 x 20 = 2.400 lijnen. Handig dat we die verkorte schrijfwijze toelaten.

Indien niets gevuld wordt in een matching kolom, dan wil dit zeggen dat de lijn voor alle mogelijke waarden voor die kolom geldt. Geeft men bijvoorbeeld geen klassen op, dan geldt de lijn voor elke klas.

De eerste lijn (ID = 1) heeft een speciale betekenis, het is de defaultregel. Voor de defaultregel kan men geen waarden opgeven voor de matching-kolommen. Indien geen enkele match gevonden kan worden, dan wordt steeds de defaultregel gebruikt.

Logica die gebruikt wordt voor het matchen van een lijn uit dit tabblad met een opdracht

De logica wordt uitgelegd vanuit het standpunt dat de verkorte schrijfwijze niet gebruikt wordt en dus in elke matching kolom maximaal één waarde staat. Eerst moet men beslissen voor welke parameter de regel gebruikt wordt. Er zijn 4 parameters (4 laatste kolommen). Indien men geen waarde invult (= leeglaten) voor een parameter x, dan is de regel ook niet van toepassing voor parameter x (merk op: leeglaten is verschillend van 0 invullen!). Wil men voor een opdracht parameter x bepalen, dan vertrekt men van de regels waarvoor x gevuld is. Vervolgens wordt volgende logica toegepast:

Indien één van de gevulde matching-kolommen NIET overeenkomt met wat in de opdracht staat, dan kan je nooit een match hebben. Ook indien er in de opdracht géén waarde staat voor een gevulde matching-kolom, kan je nooit een match hebben. Als je dus 3 van de 5 matching-kolommen vult, dan moeten ze alle 3 matchen. Vul je er 4 in, dan moeten er 4 matchen, etc.
Indien er meerdere regels volgens deze regels zouden matchen met een opdracht, dan moet er een keuze gemaakt worden. De keuze wordt op volgende manier gedaan:
- Eerst worden de regels gesorteerd volgens hun aantal gevulde matching-kolommen. Daarvan wordt diegene genomen met het meest aantal gevulde matching-kolommen.
- Zijn er meerdere regels met het meest aantal gevulde matching-kolommen, dan wordt gewoon diegene genomen met het kleinste ID.
Op deze manier is het matchen van regels met opdrachten volledig deterministisch gemaakt.

Kolommen in het tabblad “Bijkomende Informatie | Taakbelasting examens”

Naast de reeds besproken matching-kolommen bekijken we hier ook de taakbelastingparameters waarover het tenslotte gaat. Alle taakbelasting wordt uitgedrukt in roosterpuntequivalenten. In een klassiek rooster is 1 roosterpunt 1 uur en wordt dus alles uitgedrukt in uur-equivalenten (of gewoon uren). Indien men een rooster heeft waarbij elk roosterpunt 30 minuten is, dan is 1 uur les 2 roosterpunten. Dat zijn eerder de uitzonderingen dan de regel.

Voorbeelden:

Doet een leerkracht gedurende 4 uur toezicht, dan is dat een taakbelasting van 4 (roosterpunten).
Geeft een leerkracht gedurende de examenperiode nog 10 uur les, dan is dat een standaard taakbelasting van 10 (roosterpunten). Deze belasting kan via een parameter verhoogd worden.
Een vakleerkracht die verbeterwerk heeft voor examens (Schriftelijk of Mondeling) kan via parameters een taakbelasting toegewezen krijgen per leerling en per duurtijd van het examen.

Kolommen:

ID	Read-only veld. Unieke identifier toegekend aan de regel. Belangrijk voor het deterministisch maken van de matchingregels indien er meerdere keuzes zouden zijn. Kleinste krijgt dan voorrang.
Vaktypes	Meerdere mogelijk (verkorte schrijfwijze). Vaktype waarmee gematcht wordt. Is een eigenschap van een vak.
Graden	Meerdere mogelijk (verkorte schrijfwijze). Graad waarmee gematcht wordt. Is een eigenschap van een klas.
Klassen	Meerdere mogelijk (verkorte schrijfwijze). Klas waarmee gematcht wordt.
Vakken	Meerdere mogelijk (verkorte schrijfwijze). Vak waarmee gematcht wordt.
Leerkrachten	Meerdere mogelijk (verkorte schrijfwijze). Leerkracht waarmee gematcht wordt.
Les (surplus)	Hiermee kan een lesopdracht een hoger gewicht krijgen dan het al heeft, uitgedrukt in roosterpunten. Wordt niet bekeken per leerling maar in de totaliteit van de les. Is een aantal minuten per lesuur. Maar, voor de algemeenheid bekijken we het dus in 60ste delen van een roosterpunt. Klassiek is 1 roosterpunt 60 min en stelt een surplus van 20 dan ook 20 minuten voor. Indien 1 roosterpunt 2 uur is, dan stelt een surplus van 20 dus 40 min voor. Matching voor de leerkracht(en) in de lesopdracht.
Schrift ex per ll	Hiermee kan de verbeterlast voor een schriftelijk (S) examen een gewicht krijgen, uitgedrukt in roosterpunten. Verbeterlast per leerling en per roosterpunt. Ook hier uitgedrukt in 60ste delen van een roosterpunt. Stel dat je een waarde van 10 hebt, dat het examen 2 uur duurt en dat je 15 leerlingen hebt: De verbeterlast is dan 10 * 2 * 15 = 300. Dat staat dan voor 300/60 = 5 roosterpuntequivalenten. Klassiek dus 5 uur verbeterwerk. Matching voor de vakleerkracht(en) in de examenopdracht.
Mond ex per ll	Hiermee kan de verbeterlast voor een mondeling (M) examen een gewicht krijgen, uitgedrukt in roosterpunten. Zelfde regels als voor een schriftelijk examen.
Schrift+Mond ex per ll	Hiermee kan de verbeterlast voor een schriftelijk + mondeling (SM) examen een gewicht krijgen, uitgedrukt in roosterpunten. Zelfde regels als voor een schriftelijk examen.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Bijkomende Informatie | Taakbelasting examens”

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij, indien die actie zin heeft.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Taakbelasting examens” in een Excel-bestand bewaren (Selectie/Zichtbaar).

Examenmodus – Examentypes

Merk op dat in Examenmodus er in dit tabblad nog een extra subtabblad voorhanden is waarin ook de Examentypes nog aangepast kunnen worden. Dit subtabblad is ook beschikbaar in het tabblad “Examens” in de normale modus.

Hier kan men nieuwe examentypes aanmaken door ze een Acro, een Naam en een Taakbelasting te geven. Het is de taakbelasting (S,M,SM,Geen) die van belang is voor de “Taakbelasting Examens”. In het tabblad “Opdrachten | Examens” kan men het Examentype selecteren/wijzigen voor een examen.

Tabblad “Bijkomende Informatie | Lokaalbezetting”

Dit tabblad wordt volledig afgeleid van informatie over geplaatste opdrachten. Het geeft een overzicht van de lokaalbezetting.

Kolommen in het tabblad “Bijkomende Informatie | Lokaalbezetting”

Alle kolommen zijn read-only. De meeste overgenomen van het tabblad “Lokalen”.

Waarschuwingen	Indien er iets te melden valt, zal hier een waarschuwing of foutboodschap staan.
Actief	Overgenomen uit “Lokalen”.
ID	Overgenomen uit “Lokalen”.
Acro	Overgenomen uit “Lokalen”.
Naam	Overgenomen uit “Lokalen”.
Locatie	Overgenomen uit “Lokalen”.
Capaciteit	Overgenomen uit “Lokalen”.
Maximaal Gebruikte Capaciteit	De grootst gevonden bezetting over gans het rooster voor dit lokaal. Berekend op basis van de klas of klassen die er gelijktijdig inzitten en op basis van het aantal leerlingen in die klassen.
Grootste Groep	De klas of klassen die samen op hetzelfde moment het lokaal bezetten en verantwoordelijk zijn voor “Maximaal Gebruikte Capaciteit”.
Totaal	Het percentage dat het lokaal in gebruik is over de hele roosterperiode. Heb je 1 week waarin het lokaal 55 uur beschikbaar is en het is 22 uur bezet en 33 uur onbezet dan is het 40% in gebruik (22/55).
w1	Het percentage bezetting in w1.
wx	Het percentage bezetting in wx. Beschikbaar in een multiweeksysteem.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Bijkomende Informatie | Lokaalbezetting”

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Lokaalbezetting” in een Excel-bestand bewaren (Selectie/Zichtbaar).

Definiëren van Leerkrachtwensen

Peter — Tue, 20 Dec 2016 20:46:06 +0000

Tabblad “Opdrachten | Wensen”

Dit tabblad voorziet de mogelijkheid om leerkrachten vrij te roosteren. Afhankelijk van het aantal uur les dat een leerkracht geeft, kan men beslissen om een aantal momenten in de week vrij te roosteren. In het tabblad “Elementen | Leerkrachten” kan men de onbeschikbare momenten van de leerkrachten opgeven maar dat zijn uren waar hij onmogelijk op de school kan zijn. Het tabblad “Opdrachten | Wensen” geeft de mogelijkheid om vrije momenten in te plannen, wat veel minder rigide is dan onbeschikbaarheden. Men kan bijvoorbeeld als wens hebben om 2 vrije halve dagen in te roosteren. Het is dan aan Mondriaan om die vrije momenten te kiezen. Net als lesopdrachten zijn wensen ook opdrachten waar Mondriaan een oplossing voor moet zoeken.

Kolommen in het tabblad “Opdrachten | Wensen”

Actief	Dit vlagje geeft weer of de wens actief is. Standaard staat dit aan.
Vast	Dit vlagje duidt aan of de wensopdracht al dan niet verplaatst mag worden in het rooster. Van zodra de wens in het rooster staat, en indien dit vlagje aan staat, kan de wens niet meer verplaatst worden in het rooster, niet automatisch en ook niet manueel. In de visualisatie van de wens (zie planbord en roosters) zal men dit feit zien doordat er een “slotje” in de opdracht staat. Standaard staat dit vlagje uit. Indien er geen gegronde reden is om een wens vast te houden op zijn huidige plaats in het rooster kan men dit best uit laten staan.
ID	Een interne en unieke identificatie van de wens. Op enkele plaatsen in Mondriaan wordt er via deze ID verwezen naar de wens. Merk op dat de ID’s van lesopdrachten en wensopdrachten doornummeren. De gebruiker heeft daar geen invloed op.
Resources	In deze kolom kan men één of meerdere leerkrachten samenzetten. Merk op dat indien men hier meerdere leerkrachten kiest dat ook hun wens op hetzelfde moment in het rooster valt.
Aantal Blokken	In een wensopdracht kan men, net zoals bij gewone opdrachten, blokken plaatsen. Wenst men bijvoorbeeld 2 blokken van 4 uur te plaatsen, dan is het aantal blokken gelijk aan 2. Van zodra men 2 of meerdere blokken wenst te plaatsen, spreekt men van een multiblokwens. Dit soort wens in combinatie met een OF-uurlijst in de kolom “Startuurlijsten” heeft een speciale betekenis (zie verder).
Blok	Grootte van de te plaatsen blokken in de wens. Minimum 1.
Startuurlijsten	Optioneel kan men aan een wens een uurlijst (of meerdere uurlijsten) koppelen met startpunten voor de blokken die geplaatst moeten worden. Uurlijsten die men hier kan gebruiken, moeten aangemaakt worden in “Uren/Week \| Uurlijsten”. Merk op dat we over startuurlijsten spreken. Een startuurlijst bepaalt de mogelijke startpunten waar de blokken mogen beginnen. Indien de blokgrootte van de te plaatsen blokken 1 is, dan komt de startuurlijst overeen met de mogelijk te bezetten uren op het rooster. Indien de blokgrootte bijvoorbeeld 2 is, dan kunnen de blokken van 2 uur beginnen op de momenten die in de startuurlijst staan, maar komen de te bezetten uren dus niet meer noodzakelijk overeen met de uren in de startuurtlijst. Indien volgens de startuurlijst de uren 1, 3, 5, 7 mogelijke startpunten zijn voor het blok van 2 uur, dan kan de opdracht de uren 1,2 of 3,4 of 5,6 of 7,8 bezetten. Een startuurlijst kan ook een overbruguurlijst bevatten. D.w.z. dat naast de mogelijke startpunten er ook aangegeven wordt welke uren NIET bezet mogen worden door de wens en overbrugd mogen worden indien nodig. Dergelijke overbruguren hebben enkel zin indien de blokgrootte minstens 2 is. Heb je een blok van grootte 2 te plaatsen op het 3de uur van de maandag en de overbruguurlijst geeft aan dat het 4de uur op maandag niet bezet mag worden, dan kan het blok van 2 op het 3de en 5de uur geplaatst worden. Het blok start op het 3de, overbrugt het 4de en eindigt op het 5de uur. In het veld “Startuurlijsten” geeft men klassiek 1 uurlijst op indien de blokgrootte > 1 is. Meestal geeft men er geen op indien de blokgrootte = 1 is, maar het kan uiteraard wel. Als startuurlijsten kan men echte uurlijsten gebruiken of individuele uren, of een willekeurige combinatie van beide. Als men geen startuurlijst opgeeft, zijn alle uren een mogelijk startpunt. Multiblokwensen met OF-uurlijst: indien men meerdere blokken wenst te plaatsen en men wenst deze volgens een bepaald patroon te plaatsen, dan kan dat in combinatie met een OF-uurlijst (zie verder).
Mogelijkheden	In een wensopdracht wordt één (of uitzonderlijk meerdere) leerkracht op roosterpunten geplaatst. Het veld “Mogelijkheden” toont een weekicoon waarin de toegelaten roosterpunten groen gekleurd zijn. Roosterpunten die niet toegelaten zijn, vanwege de startuurlijst in combinatie met de blokgrootte, worden rood gekleurd. De groene uren zijn dus uren waar de wensopdracht roosterpunten kan bezetten. Van zodra men op het weekicoon “Mogelijkheden” klikt, zal men een vergrote voorstelling zien van deze informatie in een apart scherm met alle details. Merk op dat wensen niet belemmerd worden door de beperkingen van een leerkracht. Gewone opdrachten worden beperkt in hun mogelijkheden door de beperkingen van de leerkracht, wensopdrachten dus niet. De reden dat wensen niet beperkt worden is om grotere en uniforme blokken te kunnen gebruiken om leerkrachten vrij te roosteren.
Gekozen	Een wens heeft volgens het veld “Startuurlijsten” een aantal plaatsen waar de blokken kunnen beginnen. Van zodra de wens in het rooster geplaatst is, heeft Mondriaan dus een keuze gemaakt voor de blokken die moeten geplaatst worden. Het veld “Gekozen” is een weekicoon-voorstelling van die gekozen uren. Merk op dat niet alleen de starturen getoond worden, maar de werkelijk bezette uren. Indien de wens uit verschillende blokken bestaat, zullen alle geplaatste blokken in het icoon te zien zijn. Indien de wens meerdere blokken bevat, maar niet alle blokken geplaatst zijn, dan zal men ook maar het geplaatste deel in “Gekozen” zien. Van zodra men op het weekicoon “Gekozen” klikt, zal men een vergrote voorstelling zien van deze informatie in een apart scherm met alle details.
Gekozen uren	Dit veld geeft weer welke uren geplaatst zijn door de wens. De gebruiker kan via dit veld ook zelf het gekozen uur wijzigen en dat voor elk blok dat geplaatst is.
% Geroosterd	Percentage van de blokken die geplaatst zijn. Voor de beschrijving van de kleurcodes verwijzen we naar het veld “% Geroosterd” in het opdrachten tabblad.
Blokken Per Dag	Indien men met blokken werkt, moet men beslissen of deze blokken dagoverschrijdend kunnen zijn. Heb je bijvoorbeeld een wensblok van 4 uur is de vraag of dit blok kan beginnen op het 7de uur van maandag en eindigen na het 2de uur op dinsdag. Indien dat niet gewenst is, moet het vlagje “Blokken per dag” aangezet worden. Indien het vlagje afstaat, dan worden dagoverschrijdende blokken toegelaten. De standaardwaarde is dat het vlagje aangevinkt is.
Prioriteit	In uitzonderlijke gevallen kan men de wensen die gepland moeten worden een prioriteit geven via dit veld. Men kan in dit veld een getal invullen. Een lager getal staat voor een hogere prioriteit. Absoluut hebben deze getallen geen betekenis. Alle opdrachten die eenzelfde waarde hebben, hebben dezelfde prioriteit. Alle opdrachten met een hogere prioriteit krijgen voorrang in de planning op de opdrachten met een lagere prioriteit. Voor meer informatie zie pagina “MBE opties (Opties \| Engine)“
Weken	Dit veld is enkel beschikbaar in een multiweeksysteem. In een multiweeksysteem kan men van een wensopdracht zeggen in welke weken de wens zich moet plaatsen. Elke week is onafhankelijk van de andere. Indien de wens 4 is, dan moet deze 4 uur geplaatst worden in elke week die vermeld staat in deze “Weken” kolom. De plaatsing in elke week is onafhankelijk van de plaatsing in de andere weken. Mogelijke invullen van deze “Weken” kolom: : indien men niets invult dan is de wens niet beperkt tot individuele weken, maar kan ze geplaatst worden over alle weken heen. Er is geen impliciete beperking op weekgrenzen. Wordt in een multiweeksysteem gebruikt voor wensen die zich niet moeten houden aan weekgrenzen. Indien de wens een blok van 4 uur is, dan zullen er over alle weken samen dan ook maar 4 uur geplaatst worden. Weken: dit is een standaard groepsnaam die alle weken bevat die gedefinieerd zijn (zie “Uren/Week \| Roosterweek”). De wens moet geplaatst worden in elke week. Indien er in de wensopdracht 4 uur geplaatst moeten worden, dan zal er in elke week 4 uur geplaatst worden. wx, wy, …: een willekeurige opsomming van de weken waarin de wensopdracht geplaatst moet worden. Enkel in de opgesomde weken zal de opdracht geplaatst worden. In de niet opgesomde weken zal de opdracht niet geplaatst worden. Indien er in de wensopdracht 4 uren geplaatst moeten worden, dan zal dit gebeuren in elk van de opgesomde weken.
Patroon	Dit veld is enkel beschikbaar in een multiweeksysteem. Dit vlagje heeft pas zin indien het veld “Weken” minstens 2 weken bevat. Stel dat men een wens in 4 weken wil plaatsen, maar dat er bijkomend geëist wordt dat deze wens in elk van deze 4 weken op exact dezelfde manier geplaatst moet worden. Wil men dit afdwingen, dan zegt men dat de wensopdracht een patroon moet volgen. In de eerst week wordt de wens geplaatst en in de 3 volgende weken wordt het patroon herhaald. Dit garandeert dat de blokken op dezelfde momenten liggen. Voorwaarde: men kan Patroon enkel aanvinken als de opdracht ofwel nog niet gepland is, ofwel indien ze reeds (deels) volgens een patroon gepland is in de vermelde weken. Typisch zal men in een multiweeksysteem een combinatie hebben van wensen die een patroon volgen, wensen die geen patroon volgen, en wensen die vrij over alle roosterweken kunnen bewegen.

Merk op dat wensen enkel geroosterd worden indien ze via de juiste opties ook geselecteerd worden.

Merk ook op dat indien men meerdere leerkrachten in één wensopdracht zet, de opdracht alleen voor beide wel of voor beide niet kan slagen. Meestal heeft het dan ook geen zin om meerdere leerkrachten in één wens te zetten en maakt men er voor elke leerkracht individueel aan.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Opdrachten | Wensen”

Via het menu dat tevoorschijn komt bij een rechtermuisklik kan men contextgevoelige acties uitvoeren op de geselecteerde wens of geselecteerde wensen.

Mogelijke acties:

Kopiëren	Men kopieert wat geselecteerd is. Kopiëren wordt alleen actief indien men iets kopieert dat ook geplakt kan worden. Heeft men een individuele cel geselecteerd, dan wordt enkel die informatie gekopieerd. Heeft men een volledige wens geselecteerd, dan wordt de hele opdracht gekopieerd. Heeft men een aantal wensen geselecteerd, dan worden al die wensen gekopieerd. Men kan geen selectie doen van meerdere cellen om die vervolgens te plakken.
Plakken	Men plakt wat men gekopieerd heeft. Plakken wordt alleen actief indien men het gekopieerde op een zinnige plaats wil plakken. Men heeft dan volgende plakmogelijkheden: Heeft men een individuele cel gekopieerd, dan kan men die weer plakken op een overeenkomstige cel in een andere wenslijn of tegelijk in meerdere geselecteerde wenslijnen. Men kan de wenslijn waarin geplakt moet worden op verschillende manieren selecteren. Selectie kan op cel- of op wens-niveau. Het plakken heeft in beide gevallen hetzelfde effect. Geldt ook indien men tegelijk in meerdere wensen wil plakken. Heeft men een hele wens geselecteerd en plakt men die, dan wordt een nieuwe wens aangemaakt met alle eigenschappen van de gekopieerde wens. Hetzelfde geldt indien men meerdere wensen geselecteerd heeft. Door het plakken wordt elke wens die men gekopieerd had gedupliceerd.
Export	De inhoud van het tabblad “Wensen” wordt geëxporteerd naar een Excel-bestand. De gebruiker krijgt een Save-as scherm waar hij kan kiezen om het bestand als “XLS” of als “CSV” bestand op te slaan.
Aanpassen >	Via deze actie kan men alle velden van een geselecteerde wens aanpassen die ofwel van het type “Vlag” zijn ofwel van het type “Lijst”. Standaard zijn er een aantal van dergelijke velden zoals “Vast”, “Actief”. Naast deze standaardvelden zijn er ook de custom velden die van het type “Vlag” of “Lijst” kunnen zijn.
Bekijk op planbord	Indien men één wens selecteert, dan kan men deze optie kiezen en krijgt men het planbord te zien met de focus op deze opdracht. Indien de wens uit meerdere blokken bestaat, zal men in het planbord de focus zien op al deze blokken. Voorbeeld: Resultaat: in het planbord zien we de geselecteerde opdracht waarbij 2 leerkrachten op hetzelfde moment vrij geroosterd zijn op vrijdagnamiddag.
Bekijk op rooster	Indien men één wens selecteert, dan kan men deze optie kiezen en krijgt men het rooster te zien voor de resources in deze wens. Omdat een wens in theorie een willekeurig aantal resources kan bevatten, worden er zoveel mogelijk getoond. Voorbeeld: we hernemen het vorige voorbeeld waarbij 2 leerkrachten hun wens samen geplaatst krijgen:
Splits op leerkracht	Indien men een wens gedefinieerd heeft voor meerdere leerkrachten, en men wenst deze wens op te splitsen zodat er een wens ontstaat per leerkracht, kan men dat op deze manier doen. Voorbeeld: Resultaat: Indien men meteen voor alle leerkrachten een bepaalde basiswens wenst aan te maken, dan kan dat door één wens aan te maken met als resource LEERKRACHTEN en de parameters die de wens uitmaken. Vervolgens splitst men deze wens op leerkrachten. Op die manier ontstaat voor elke leerkracht een wens die men daarna eventueel per leerkracht nog kan aanpassen.

Multiblok wensen plaatsen volgens een patroon

Soms kunnen wensen iets complexer worden dan gewoon een namiddag of voormiddag vrij-roosteren. Stel dat men de vraag krijgt om 2 halve dagen vrij te roosteren maar dan wel volgens een specifiek patroon. In dit voorbeeld hebben een aantal leerkrachten de vraag om:

ofwel de volledige Dinsdag vrij te hebben
ofwel zowel donderdagnamiddag als vrijdagnamiddag

Het komt er dus op neer om 2 blokken van 4 uur te plaatsen volgens een van volgende patronen:

di1, di5
do5, vr5

Een voorbeeld van het resultaat zien we in de roosters voor PIET en ANN:

Dergelijke constructie is mogelijk voor multiblok-wensen in combinatie met een OF-uurlijst die de geldige uurpatronen bevat. In het tabblad “Uurlijsten” maken we volgende uurlijsten aan:

De uurlijst WENS_UUR bestaat uit een OF-constructie van 2 uurlijstjes die telkens de 2 uur bevatten waarop de blokken mogen staan. Gebruiken we deze uurlijst in een multiblokwens van 2 blokken, dan zullen deze blokken ofwel op de uren van WENS_DI ofwel op de uren van WENS_DOVR geplaatst worden.

Voor ANN werden beide blokken op dinsdag geplaatst, voor PIET op donderdag- en vrijdagnamiddag.

Merk op dat indien men dezelfde uurlijst WENS_UUR in een enkelvoudige wens zou gebruiken, dat de OF-constructie niet meer van belang is. Plaatst men bijvoorbeeld één blok van 4 op deze uurlijst, dan kan die op de 4 mogelijke uren terechtkomen.

Waarschuwingen en Fouten bij dergelijke multiblok-wensen

Indien men multiblok-wensen in dergelijke patronen wenst te plaatsen, wordt er verwacht dat aan een aantal regels voldaan wordt voor wat betreft de inhoud van Startuurlijsten. Mondriaan zal de multiblok-wens pas als “patroon” herkennen indien de uurlijst vermeld in Startuurlijsten een OF-constructie is. Het is dus niet voldoende dat een van de onderliggende uurlijsten dit heeft. Het moet echt de uurlijst zelf zijn die OF is. Indien hij niet OF is, dan zal Mondriaan het niet herkennen als patroonwens.

Uurlijsten kunnen gedefinieerd zijn in termen van andere uurlijsten (die op hun beurt weer andere uurlijsten kunnen bevatten…). In normale omstandigheden heeft men voor het gebruik in deze multiblok-wensen maar 2 niveaus in die uurlijsten. Een hoofduurlijst met een OF-constructie van een aantal onderliggende uurlijsten die de toegelaten uurcombinaties voorstellen. Echter, Mondriaan laat meer complexe constructies toe. Van zodra de hoofduurlijst een OF-constructie is, zal ook naar de eventuele OF-constructies van de onderliggende uurlijsten gekeken worden, waardoor complexe combinaties kunnen ontstaan. Het resultaat van de interpretatie door Mondriaan zal steeds een of meerdere uurlijstjes zijn waarop de blokken geplaatst moeten worden.

Stel dat de resulterende uurlijstjes er voor ons voorbeeld als volgt zouden uitzien:

di1
do5, vr5

In dit geval is het eerste uurlijstje niet voldoende om 2 blokken te plaatsen. Mondriaan gaat daar een waarschuwing voor geven:

Elk resulterend uurlijstje zou minstens evenveel uren moeten bevatten als dat er blokken te plaatsen zijn.

Stel dat de resulterende uurlijstjes er voor ons voorbeeld er als volgt zou uitzien:

In dit geval zijn geen van beide uurlijstjes in staat om 2 blokken te plaatsen. Mondriaan gaat daar een fout voor geven:

Er wordt dus verwacht dat er minstens één van de uurlijstjes voldoende uren bevat om alle blokken te kunnen plaatsen. Anders is de volledige wens de facto niet plaatsbaar.

Definiëren van Opdrachten

Peter — Sun, 23 Oct 2016 16:19:20 +0000

Tabblad “Opdrachten | Opdrachten”

Inhoud

Tabblad “Opdrachten”
Tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Deelopdrachten”
- Kolommen in het tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Deelopdrachten”
Tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Leerkrachten”
- Kolommen in het tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Leerkrachten”
Tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Klassen”
- Kolommen in het tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Klassen”
Tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Vakken”
- Kolommen in het tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Vakken
Manueel wijzigen van keuze-elementen in opdrachten en deelopdrachten
Uurtellers in het Opdrachtentabblad
Filteren en Uitgebreid zoeken in het Opdrachtentabblad
Custom kolommen in het Opdrachtentabblad
Rechtermuisklikacties in het Opdrachtentabblad
Waarschuwingen al dan niet tonen

Algemeen

In het tabblad “Opdrachten | Opdrachten” worden de roosteropdrachten opgegeven. Via deze opdrachten bepalen we hoe het rooster van de school er uit gaat zien. Voor elke klas worden de geplande lesmomenten voorzien met de juiste leerkrachten, lokalen en vakken. Een opdracht heeft steeds tot doel een aantal resources samen op een roosterpunt in de week te plaatsen. Het opdrachtentabblad wordt ook gebruikt voor de prestatieberekeningen van de leerkrachten en om te bepalen/controleren of de geplande lessen binnen het vooropgestelde lestijdenpakket vallen.

Elk van deze opdrachten heeft de nodige vrijheidsgraden om ervoor te zorgen dat er een oplossing gevonden kan worden, die alle opdrachten respecteert. Het is aan de gebruiker om de vrijheidsgraden zo ruim mogelijk te voorzien opdat een oplossing van het geheel mogelijk wordt. Voorbeelden van vrijheidsgraden zijn:

De momenten waarop een opdracht in de week mag geplaatst worden. Men kan dit beperken tot één mogelijk moment waardoor men géén vrijheid meer heeft, of men kan alle uren als mogelijkheid laten zodat Mondriaan zelf een plaats mag bepalen. Of men kan een beperkte lijst van uren toelaten, als men op voorhand weet dat de andere uren geen zin hebben. Deze vrijheidsgraad wordt opgegeven via een startuurlijst waarop de uren van de opdracht mogen beginnen.
De lokalen waar de les doorgaat. Men kan een vast lokaal kiezen of men kan een lijst van mogelijke lokalen opgeven waaruit Mondriaan kan kiezen. De lijst van mogelijke lokalen kan men dan per soort vak en jaar opstellen. De gebruiker moet hiervoor de nodige lokaalgroepen voorzien.

Naast het voorzien van de nodige vrijheidsgraden kan de gebruiker ook beperkingen opleggen waaraan opdrachten moeten voldoen. Voorbeelden van eenvoudige beperkingen zijn:

Indien een klas meerdere uren heeft van een bepaald vak, is een goede spreiding van dat vak in de week waarschijnlijk wenselijk. Heeft een klas bijvoorbeeld 4 uur Frans dan is het wenselijk om Frans nooit meer dan 1 uur per dag te hebben. Heeft een klas 8 uur wiskunde dan is het niet wenselijk om wiskunde meer dan 2 uur per dag te hebben.
Indien een klas meerdere uren heeft van een bepaald vak, is het voor sommige vakken nuttig om ze in blokken te geven. Een praktijkvak van 8 uur kan bijvoorbeeld best in 2 blokken van 4 uur gegeven worden i.p.v. in losse uren.

Deze eenvoudige beperkingen gelden binnen de context van één opdracht. Er zijn ook complexere beperkingen mogelijk tussen verschillende opdrachten:

Men kan 2 of meerdere (deel)opdrachten op hetzelfde moment in de week laten plaatsten. Hiervoor maakt men tussen de (deel)opdrachten een ‘Zelfde Roosterpunt link’ of ZR-Link. Een ZR-Link kan enkel als de (deel)opdrachten die men koppelt dezelfde blokgrootte hebben. Overlappende resources tussen de gekoppelde (deel)opdrachten zijn in sommige gevallen toegelaten. Zie verder.
Men kan vragen om 2 of meerdere opdrachten als een aaneensluitende groep (cluster) van opdrachten te plaatsen. Dit doet men door de opdrachten in een venster te plaatsen. Per groep van opdrachten die men wenst te groeperen moet men een venster voorzien. Vensters moeten op voorhand door de gebruiker gedefinieerd worden. Eventueel kan ook met keuzevensters gewerkt worden om meer flexibiliteit in het systeem te brengen.
Men kan vragen om 2 opdrachten in een bepaalde volgorde aansluitend aan elkaar te plaatsen. Bijvoorbeeld een theorievak gevolgd door een overeenkomstig praktijkvak. Dat doet men via een Bloklink.
Men kan vragen om voor 2 of meerdere opdrachten of deelopdrachten dezelfde keuzes te maken wat betreft leerkrachten, lokalen of varia. Dit doet men via een ZKLe-Link (Zelfde Keuze Leerkracht), ZKL-Link (Zelfde Keuze Lokaal) of een ZKV-Link (Zelfde Keuze Varia) te maken.

Het opdrachtentabblad ziet er als volgt uit:

Het tabblad bestaat uit een aantal secties:

Opdrachten: dit is de hoofdsectie. Alle opdrachten worden hier ingevoerd. Soms is het nodig om verdere details van een opdracht in de andere secties te bekijken. Selecteert men een opdracht in het Opdrachtentabblad, dan kan men onderaan het scherm de andere secties bekijken voor deze opdracht.
- Deelopdrachten: soms kan het nuttig zijn om een opdracht die uit meerdere afzonderlijke uren of blokken bestaat op te splitsen in deelopdrachten omdat men specifiekere eisen wil kunnen stellen aan deze deelopdrachten. Men kan dan bijvoorbeeld differentiëren in de startuurlijsten, in de keuze van de lokalen, vensters, etc.
- Leerkrachten: voor de leerkracht(en) die in de geselecteerde opdracht staan kan men in dit tabblad volgende informatie kwijt:
  - Zijn de vermelde uren voor de leerkracht gesubsidieerde of plage uren of een combinatie?
  - Is de leerkracht als uitvoerder van de opdracht ook de titularis van het vak of treedt hij op als interimaris? Eventueel kunnen complexere doorschuifoperaties opgegeven worden.
  - Van de titularis, interimarissen en uitvoerder kan de administratieve toestand opgegeven worden.
- Vakken: hier kan men de vakken zien die in de opdracht opgenomen zijn.
- Klassen: hier kan men de klassen zien die in de opdracht opgenomen zijn. Indien men partities gebruikt in de opdrachten, kunnen die hier ook bekeken en gewijzigd worden.

Tabblad “Opdrachten”

Kolommen in het tabblad “Opdrachten | Opdrachten”

Waarschuwingen	Indien er een waarschuwing of fout voor deze opdracht is, dan staat er een symbool in de kolom. Door met de muis over de opdracht te hoveren kan men de inhoud van de waarschuwing of fout zien. De symbolen voor een “Fout” en een “Waarschuwing” zijn respectievelijk: Fout Waarschuwing Voorbeeld waarschuwing: “Leerkracht Jan heeft geen bekwaamheidsbewijs voor Frans” Voorbeeld fout: “Opdracht heeft geen actieve resource”
ID	Een interne en unieke identificatie van de opdracht. Op enkele plaatsen in Mondriaan wordt er via dit ID verwezen naar de opdracht.
Tellen	Een opdracht bevat normaal ten minste één leerkracht. Via het vlagje “Tellen” kan men aanduiden of de uren die in deze opdracht zitten, meetellen voor de prestatieberekening van de leerkracht(en). Standaard staat dit vlagje aan en tellen de uren dus mee voor de prestatieberekening.
Rentabiliteit	Dit vlagje geeft weer of de opdracht in rekening gebracht moet worden voor de Rentabiliteitsberekeningen van klassen. Normaal moeten alle opdrachten die het vlagje “Tellen” aangevinkt hebben, ook gebruikt worden voor de Rentabiliteitsberekening. Het vlagje “Rentabiliteit” zal normaal dan ook het vlagje “Tellen” automatisch volgen. Wil men afwijken, dan kan men “Rentabiliteit” zelf aanvinken of uitvinken. Van zodra men dat doet, zal de (achtergrond)kleur van de cel wijzigen. Als Rentabiliteit <> Tellen zal de kleur geel zijn. Indien Rentabiliteit = Tellen zal de kleur groen zijn. Van zodra men de waarde van “Rentabiliteit” weer delete (op “Del” drukken in de cel) zal de kleur verdwijnen en is er opnieuw een automatische sync van Tellen naar Rentabiliteit. Voor informatie over rentabiliteitsberekening voor klassen verwijzen we naar de pagina “Rentabiliteitsberekening voor Klassen“.
Roosteren	Dit vlagje duidt aan of de opdracht al dan niet geroosterd moet worden. Standaard is dit vlagje aangevinkt. Wil men uitzonderlijk kunnen vermijden dat deze opdracht mee geroosterd wordt, dan vinkt men dit vlagje uit. Als het vlagje uitgevinkt is, dan staat de opdracht per definitie niet in het rooster. Ook als het al in het rooster stond, wordt het daar verwijderd.
Vast	Dit vlagje duidt aan of de opdracht al dan niet verplaatst of gewijzigd mag worden in het rooster. Van zodra de opdracht in het rooster staat, en indien “Vast” aangvinkt is, kan de opdracht niet meer verplaatst worden in het rooster en kunnen ook geen andere keuzeresources gekozen worden. In de visualisatie van de opdracht (zie planbord en roosters) zal men dit feit zien doordat er een “slotje” in de opdracht staat. Standaard is “Vast” uitgevinkt. Indien er geen gegronde reden is om een opdracht vast te zetten qua roosterpunt en qua keuzeresources, dan kan men dit best uitgevinkt laten staan. De MBE (Mondriaan Backtrack Engine) zal steeds rekening houden met dit vlagje en de opdracht niet wijzigen of verplaatsen. Via manuele acties kan men bijvoorbeeld nog wel keuzeresources wijzigen, indien men dat zou wensen.
Lokalen	In veel gevallen is het nodig om één of meerdere lokalen te reserveren in een opdracht. Voor het reserveren van lokalen zijn er heel wat mogelijkheden. Men kan één of meerdere vaste lokalen reserveren, men kan één of meerdere lokalen laten kiezen uit een OF-groep van lokalen of uit een OF-groep van lokaalgroepen . Men kan zelfs meerdere lokalen laten kiezen uit meerdere lokaalgroepen. Alle lokalen en lokaalgroepen die men wenst te gebruiken, moeten eerst gedefinieerd worden in de tabbladen “Elementen \| Lokalen” en “Elementen \| [Groepen] \| [Lokalen]”. Voorbeelden: Lok1 (één lokaal vast gereserveerd) Lok1, Lok2 (2 lokalen vast gereserveerd) GroepLokA (alle lokalen uit deze groep worden vast gereserveerd) GroepLokA, GroepLokB (alle lokalen gedefinieerd in beide groepen worden vast gereserveerd) Lok1, GroepLokC (één lokaal vast gereserveerd in combinatie met een ander lokaal dat uit de groep gekozen wordt) GroepLokA, GroepLokC (alle lokalen uit de eerste groep worden vast gereserveerd in combinatie met een ander lokaal dat uit de tweede groep gekozen wordt) … In deze voorbeelden zijn Lok1, Lok2 gewone lokalen, zijn GroepLokA en GroepLokB EN-groepen van lokalen, en is GroepLokC een OF-groep van lokalen. Als een groep als OF-groep gedefinieerd is, dan zal hij in een groen lettertype getoond worden in dit veld. Indien men in dit veld een BLANCO achtergrond ziet (is de standaard witte achtergrond), dan betekent dit dat alle opgesomde elementen moeten geplaatst worden: Lok1, Lok2 (zowel Lok1 als Lok2 moeten geplaatst worden) Lok1, GroepLokC (zowel Lok1 als een lokaal uit GroepLokC moet geplaatst worden) Indien men in dit veld een GROENE achtergrond ziet, dan betekent dit dat één van de opgesomde elementen gekozen moet worden. Lok1, Lok2 (ofwel Lok1 ofwel Lok2 moet geplaatst worden) Lok1, GroepLokC (ofwel Lok1 ofwel een lokaal uit OfGroepLokC moet geplaatst worden) De keuze tussen een blanco of een groene achtergrond maakt men in de cel zelf door te drukken op “…” en daar een “OF” of een “EN” betekenis te kiezen. Op die manier kan men dus keuzelokalen aanmaken zonder bijvoorbeeld eerst een groep aan te maken. Mondriaan laat ook toe om lokalen rechtstreeks aan te maken in dit opdrachtentabblad (groene “+” in het Lokalen invoerveld). Lokalen die op deze manier aangemaakt worden, verschijnen ook gewoon in het “Elementen \| Lokalen” tabblad. Het is niet verplicht om een lokaal in een opdracht te hebben. Ook opdrachten zonder een lokaal kunnen bestaan. Zolang de opdracht een andere actieve resource heeft, is het een geldige opdracht.
Gekozen lokalen	Indien er keuzelokalen in de opdracht gebruikt worden, dan toont dit veld welke keuze er gemaakt werd tijdens het roosteren. De gebruiker kan op elke moment die keuze zelf aanpassen via dit veld. Merk op dat de gekozen lokalen getoond worden voor alle geplaatste blokken van de opdracht. Dus, indien maar er één lokaal gekozen moet worden, maar het is een opdracht die 2 blokken plaatst en de lokaalkeuze is in beide blokken verschillend, dan zullen beide lokalen hier getoond worden. Indien een opdracht niet mag “ontdubbeld” worden, dan komt dit niet voor omdat dan voor elk blok dezelfde keuzes gemaakt worden.
Essentiële Lokalen	Via dit vlagje kan men aangeven of de lokalen van deze (deel)opdracht (vaste- en/of keuzelokalen) essentieel zijn. In het tabblad “Opties \| Roosteropties” kan men volgende opties kiezen i.v;m. het mee inroosteren van de lokalen: Lokalen meeroosteren: gaat over de vaste lokalen in de opdracht. Keuzelokalen meeroosteren: gaat over de keuzelokalen in de opdracht. Essentiële lokalen meeroosteren: gaat over de lokalen in de opdrachten waarvoor het vlagje “Essentiële Lokalen” aangevinkt is. Stel dat men de eerste 2 opties uitvinkt (dus geen vaste en ook geen keuzelokalen roosteren), dan kan men toch de optie “Essentiële lokalen meeroosteren” aanvinken waardoor de opdrachten met dit vinkje toch hun lokalen zullen zien gepland worden. Dit kan handig zijn om problemen met lokalen te onderzoeken. Een voorbeeld van het gebruik van deze optie zijn roosters waarbij leraren pendelen tussen locaties (campussen). Meestal is die verplaatsingsproblematiek op zich al een stevige puzzel en willen we die kunnen roosteren, met hun lokalen (en bijhorende locaties) in de context van andere opdrachten waarvoor we de lokalen dan even wensen uit te sluiten. Dit kunnen we doen door de opdrachten met verplaastingsproblematiek eerst te selecteren, daar het vlagje “Essentiële lokalen” voor aanvinken en vervolgens de opties goed zetten bij de Roosteropties. Het selecteren van opdrachten met een verplaatsingsproblematiek kan op basis van een lerarengroep specifiek gevuld met leraren die zich moeten verplaatsen (Zie verplaatsingsproblematiek.).
Klassen	Opdrachten worden normaal gemaakt om het lessenpakket van de klassen in te vullen in het rooster. Meestal heeft een opdracht dan ook één of meerdere klassen. Een les wordt gegeven voor één of meerdere klassen. Als het meerdere klassen zijn, dan spreken we van samenzettingen. Men kan klassen opgeven, of partitie-elementen, of een combinatie van beide. Voorbeelden: 1A 1A:jongen 1A:meisje 1A, 1B 1A:jongen, 1B:jongen 1A:meisje, 1B:meisje 1C, 1A, 1B:jongen De klassen en partities die men selecteert, moeten eerst via het tabblad “Elementen \| Klassen” gedefinieerd worden. Men kan ook klasgroepen gebruiken die eerder in “Elementen \| [Groepen] \| [Klassen]” gedefinieerd werden. Vanaf Mondriaan versie 2020.2 is het ook mogelijk om met keuzeklassen te werken. De functionaliteit en kleurconventies die uitgelegd werden voor lokalen, zijn nu ook van toepassing op klassen. Mondriaan laat ook toe om klassen rechtstreeks aan te maken in dit opdrachtentabblad (groene “+” in het Klassen invoerveld). Klassen die op deze manier aangemaakt worden, verschijnen ook gewoon in het “Elementen \| Klassen” tabblad. Het is niet verplicht om een klas of partitie-element in een opdracht te hebben. Ook opdrachten zonder een klas kunnen bestaan. Zolang de opdracht een andere actieve resource heeft, is het een geldige opdracht. (PS. Voorlopig is het niet mogelijk een opdracht te ontdubbelen als er keuzeklassen gebruikt worden.)
Gekozen klassen	Indien er keuzeklassen in de opdracht gebruikt worden, dan toont dit veld welke keuze er gemaakt werd tijdens het roosteren. De gebruiker kan op elk moment die keuze zelf aanpassen via dit veld. Merk op dat de gekozen klassen getoond worden voor alle geplaatste blokken van de opdracht en dat die voor alle geplaatste blokken gelijk zullen zijn. Het is immers niet mogelijk om een opdracht met keuzeklassen te ontdubbelen. (PS. Voorlopig is het niet mogelijk een opdracht te ontdubbelen als er keuzeklassen gebruikt worden.)
Leerkrachten	Een opdracht wordt effectief uitgevoerd door één of meerdere leerkrachten. De leerkracht(en) die men selecteert, moeten eerst via het tabblad “Elementen \| Leerkrachten” gedefinieerd worden. Men kan ook leerkrachtgroepen gebruiken die eerder in “Elementen \| [Groepen] \| [Leerkrachten]” gedefinieerd werden. Het is ook mogelijk om met keuzeleerkrachten te werken. De functionaliteit en kleurconventies die uitgelegd werden voor lokalen, zijn nu ook van toepassing op leerkrachten. Mondriaan laat ook toe om leerkrachten rechtstreeks aan te maken in dit opdrachtentabblad (groene “+” in het Leerkrachten invoerveld). Leerkrachten die op deze manier aangemaakt worden, verschijnen ook gewoon in het “Elementen \| Leerkrachten” tabblad. Het is niet verplicht om een leerkracht in een opdracht te hebben. Ook opdrachten zonder een leerkracht kunnen bestaan. Zolang de opdracht een andere actieve resource heeft, is het een geldige opdracht. In de dropdown om de leerkracht te kiezen, wordt achter de naam van de leerkracht zijn bekwaamheidsbewijs getoond, indien relevant. Leerkrachten met een bekwaamheidsbewijs staan eerst vermeld in de dropdown. Ook in de popup wordt achter de naam het bekwaamheidsbewijs getoond. (PS. Voorlopig is het niet mogelijk een opdracht te ontdubbelen als er keuzeleerkrachten gebruikt worden.)
Gekozen leerkrachten	Indien er keuzeleerkrachten in de opdracht gebruikt worden, dan toont dit veld welke keuze er gemaakt werd tijdens het roosteren. De gebruiker kan op elk moment die keuze zelf aanpassen via dit veld. Merk op dat de gekozen leerkrachten getoond worden voor alle geplaatste blokken van de opdracht en dat die voor alle geplaatste blokken gelijk zullen zijn. Het is immers niet mogelijk om een opdracht met keuzeleerkrachten te ontdubbelen. (PS. Voorlopig is het niet mogelijk een opdracht te ontdubbelen als er keuzeleerkrachten gebruikt worden.)
Vensters	Soms is het nuttig om 2 of meerdere onafhankelijke opdrachten op een bepaalde manier bij elkaar de clusteren in het rooster. Heeft men bijvoorbeeld 2 opdrachten A en B die elk 1 uur moeten plaatsen en men zou willen afdwingen dat die 2 opdrachten aansluitend liggen in een willekeurige volgorde, dan kan men beide opdrachten in 1 venster van 2 uur plaatsen. Het venster van 2 uur wordt eerst gedefinieerd in “Elementen \| Vensters” en vervolgens in het veld “Vensters” opgenomen voor beide opdrachten. Er zijn bepaalde voorwaarden gekoppeld aan het invoeren van een venster voor een opdracht: De som van alle uren van alle opdrachten die in één venster geplaatst moeten worden, mag niet groter zijn dan de grootte van het venster. Indien men een opdracht heeft met verschillende blokken en men koppelt er een venster aan, dan moeten al die blokken in dat ene venster geplaatst worden. Indien men elk blok in een ander venster wenst te plaatsen, dan moet men via deelopdrachten werken. Een opdracht kan ook in meer dan één venster geplaatst worden. Men neemt gewoon alle vensters waarin de opdracht zich moet bevinden op in de kolom “Venster”. Men kan in dit veld ook keuzevensters opgeven. Het principe werkt net zoals voor keuzelokalen. Men kan met venstergroepen werken en met combinaties van verplichte en keuzevensters. Het werken met keuzevensters is uniform met dat voor de andere resource types. De functionaliteit en kleurconventies die uitgelegd werden voor lokalen zijn ook van toepassing op vensters. Mondriaan laat ook toe om vensters rechtstreeks aan te maken in dit opdrachtentabblad (groene “+” in het Venster invoerveld). Vensters die op deze manier aangemaakt worden, verschijnen ook gewoon in het “Elementen \| Vensters” tabblad. Het is niet verplicht om een venster in een opdracht te hebben. Ook opdrachten zonder een venster kunnen bestaan. Zolang de opdracht een andere actieve resource heeft, is het een geldige opdracht.
Gekozen vensters	Indien er keuzevensters in de opdracht gebruikt worden, dan toont dit veld welke keuze er gemaakt werd tijdens het roosteren. De gebruiker kan op elk moment die keuze zelf aanpassen via dit veld. Merk op dat de gekozen vensters getoond worden voor alle geplaatste blokken van de opdracht. Dus, indien slechts één venster gekozen moet worden, maar het is een opdracht die 2 blokken plaatst en de vensterkeuze is in beide blokken verschillend, dan zullen beide vensters hier getoond worden. Indien een opdracht niet mag “ontdubbeld” worden, dan komt dit niet voor omdat dan voor elk blok dezelfde keuzes gemaakt worden.
Varia	Soms is het nuttig om een resource (geen lokaal, geen leerkracht, geen klas, geen venster, maar iets anders) in een opdracht op te nemen. De reden hiervoor zou kunnen zijn dat men een ander soort resource wenst te plannen waarvoor men niet een van de bestaande types wenst te gebruiken. Als voorbeeld een overheadprojector die je wenst te reserveren. In de meeste gevallen wordt varia echter gebruikt om bepaalde roostertechnische beperkingen af te dwingen, vaak in combinatie met spreidingen. Men kan één of meerdere vaste varia reserveren, men kan één of meerdere varia laten kiezen uit een OF-groep van varia of uit een OF-groep van variagroepen . Men kan zelfs meerdere varia laten kiezen uit meerdere variagroepen. Alle varia en variagroepen die men wenst te gebruiken, moeten eerst gedefinieerd worden in de tabbladen “Elementen \| Varia” en “Elementen \| [Groepen] \| [Varia]”. Werken met keuzevaria is uniform aan dat voor de andere resourcetypes. De functionaliteit en kleurconventies die uitgelegd werden voor lokalen, zijn nu ook van toepassing op varia. Mondriaan laat ook toe om varia rechtstreeks aan te maken in dit opdrachtentabblad (groene “+” in het Varia invoerveld). Varia die op deze manier aangemaakt worden, verschijnen ook gewoon in het “Elementen \| Varia” tabblad. Het is niet verplicht om een varia in een opdracht te hebben. Het is eerder de uitzondering, dan de regel.
Gekozen varia	Indien er keuzevaria in de opdracht gebruikt worden, dan toont dit veld welke keuze er gemaakt werd tijdens het roosteren. De gebruiker kan op elk moment die keuze zelf aanpassen via dit veld. Merk op dat de gekozen varia getoond worden voor alle geplaatste blokken van de opdracht. Dus, indien er maar één varia gekozen moet worden, maar het is een opdracht die 2 blokken plaatst en de variakeuze is in beide blokken verschillend, dan zullen beide varia hier getoond worden. Indien een opdracht niet mag “ontdubbeld” worden, dan komt dit niet voor omdat dan voor elk blok dezelfde keuzes gemaakt worden.
Vakken	Een opdracht heeft meestal tot doel om aan één of meerdere klassen een bepaald vak te geven. In deze kolom kan men aangeven welk vak dat moet zijn. Eventueel kunnen meerdere vakken opgegeven worden. De vakken die men selecteert moeten eerst via het tabblad “Elementen \| Vakken” gedefinieerd worden. Het is NIET mogelijk om groepen van vakken te gebruiken in een opdracht. Het is ook NIET mogelijk om keuzevakken te gebruiken in een opdracht. Merk op dat een vak géén resource is. Het is een label en niets belet een label om meerdere keren op hetzelfde roosterpunt te staan. Mondriaan laat ook toe om vakken rechtstreeks aan te maken in dit opdrachtentabblad (groene “+” in het Vakken invoerveld). Vakken die op deze manier aangemaakt worden, verschijnen ook gewoon in het “Elementen \| Vakken” tabblad.
Vaktype	Read-only veld. Bij het definiëren van vakken (tabblad “Elementen \| Vakken”) kan men ook een vaktype opgeven. Wanneer men één of meerdere vakken selecteert in het veld “Vakken” dan worden de verschillende vaktypes voor de geselecteerde vakken in dit read-only veld voorgesteld. Voorbeelden zijn AV, PV, TV, etc. Als er maar één vaktype is, dan is de kleur van de tekst in dit veld zwart. Van zodra er meerdere vaktypes zijn, zal de tekst rood kleuren om er de aandacht op te vestigen dat men vakken van een verschillend type combineert in één opdracht (voorbeeld: AV – PV).
Titularis	Read-only veld. Geeft aan wie de titularis of titularissen zijn van de opdracht. Via subsectie “Leerkrachten” kan men per leerkracht in de opdracht (meestal één) bepalen wie de titularis is, wie de uiteindelijke uitvoerder en eventueel nog tussenliggende doorschuif-leerkrachten.
Doorschuif	Read-only veld. Geeft aan wie als doorschuif-leerkracht(en) voorkomt in de opdracht. Via subsectie “Leerkrachten” kan men per leerkracht in de opdracht (meestal één) bepalen wie de titularis is, wie de uiteindelijke uitvoerder en eventueel nog tussenliggende doorschuif-leerkrachten.
# uren	Voor een opdracht moet men bepalen hoeveel uren het in het rooster moet bezetten. Indien er 5 uur Frans gegeven moet worden aan een klas, dan vult men hier 5 in. In feite gaat het over het aantal roosterpunten dat bezet moet worden door de opdracht. In de meeste gevallen komt een roosterpunt overeen met een uur. Indien het anders is, bijvoorbeeld elk roosterpunt stelt een half uur voor, dan moet men 10 roosterpunten bezetten voor 5 uur.
Getelde uren	Voor redenen die hier niet besproken zullen worden (zie lestijdenpakket en prestatieberekeningen (ivm niet getelde uren voor bijvoorbeeld inhaallessen en blokstages)) kan het nuttig zijn om het aantal te tellen uren af te laten wijken van het aantal te roosteren uren (in de “# uren” kolom). Normaal toont deze kolom hetzelfde aantal uren als in de “# uren” kolom. De gebruiker kan er echter een ander aantal in zetten. Als de gebruiker dat doet, zal de (achtergrond)kleur van de cel wijzigen. Als de waarde in “Getelde uren” verschillend is van de waarde in “# uren” zal het veld geel kleuren, bij gelijke waarde zal het groen zijn. Wenst men weer een automatische sync tussen “# uren” en “Getelde uren” dan moet men de waarde in “Getelde uren” deleten (Op “Del” drukken terwijl de cel geselecteerd is). In principe moet voor een opdracht de som van de gesubsidieerde uren en plage uren (zie subsectie “Leerkrachten”) overeenkomen met de waarde in “Getelde uren”. Indien dat niet het geval is, zal er een waarschuwing bestaan voor de opdracht. Voor meer informatie over de relatie tussen “Getelde uren” en “#uren” verwijzen we naar de pagina’s over ‘Prestatieberekeningen‘. Overzicht van de kleurcodes: Lichtgroen: gebruiker heeft zelf een waarde ingegeven en die is gelijk aan #Uren. Geel: gebruiker heeft zelf een waarde ingegeven die verschilt van #Uren alsook verschilt van de normaal berekende getelde uren. Licht turquoise: hier zijn 2 mogelijkheden: gebruiker heeft een waarde ingevuld en die is gelijk aan de berekende getelde uren. gebruiker heeft géén waarde ingevuld en de berekende getelde uren zijn verschillend van #uren.
Blok	Blokgrootte. Indien men meer dan 1 uur (roosterpunt) wil roosteren in een opdracht (“# uren”) kan het zijn dat men die uren wil roosteren in blokken. Heeft men bijvoorbeeld een opdracht van 6 uur wiskunde, dan kan het nuttig zijn om die 6 uur te verdelen over 3 blokken van 2 uur. In dit voorbeeld is de waarde van Blok = 2. Het aantal blokken dat men gaat roosteren is dus gelijk aan “# uren”/”Blok”, of 6/2 = 3 blokken. Indien “# uren” niet deelbaar is door “Blok” dan krijgt men een foutmelding voor de opdracht. Blokken worden veelvuldig gebruikt voor praktijkvakken. Bijvoorbeeld 8 uur houtbewerking in 2 blokken van 4 uur. Of 8 uur in één blok van 8 uur. De standaard blokgrootte is 1.
Blokken per Dag	Indien men met blokken werkt, moet men beslissen of deze blokken dagoverschrijdend kunnen zijn. Heb je bijvoorbeeld een blok van 4 uur houtbewerking is de vraag of dit blok kan beginnen op het 7de uur van maandag en eindigen na het 2de uur op dinsdag. Indien dat niet gewenst is, moet het vlagje “Blokken per dag” aangezet worden. Indien het vlagje afstaat, dan worden dagoverschrijdende blokken toegelaten. De standaardwaarde is dat het vlagje aangevinkt is.
Ontdubbelen	Voor opdrachten waar keuzemogelijkheden bestaan voor bijvoorbeeld lokalen en/of vensters, en/of varia, maar NIET voor leerkrachten en klassen, en waarbij er meerdere blokken geplaatst moeten worden, is deze vlag nuttig. Deze vlag bepaalt of het al dan niet mogelijk is verschillende keuzes te maken voor de afzonderlijke blokken die in het rooster geplaatst moeten worden. Heeft men bijvoorbeeld een opdracht van 2 uur Frans met de keuze uit lokaal A of B, dan is de vraag of de keuze voor beide uren verschillend mag zijn of niet. Indien het verschillend mag zijn (standaard) dan staat het vlagje “Ontdubbelen” aan. Indien het niet mag verschillen, dan zet men “Ontdubbelen” af. Voor deelopdrachten is er géén aparte vlag om te ontdubbelen. De vlag wordt dus overgeërfd van de opdracht naar de deelopdrachten. Indien een deelopdracht dus verschillende blokken kan plaatsen en indien die deelopdracht keuzes kan maken in lokalen dan heeft de vlag ontdubbelen van de opdracht effect op de keuzes die gemaakt worden in die verschillende blokken van de deelopdracht. Merk ook op dat de vlag ontdubbelen niets zegt over de relaties tussen deelopdrachten. Stel dat Ontdubbelen verboden is, dan kunnen we het effect als volgt samenvatten: Opdracht zonder deelopdrachten: voor elk geplaatst blok van de opdracht worden dezelfde resourcekeuzes gemaakt. Opdracht mét bijvoorbeeld 2 deelopdrachten A en B: Deelopdracht A: voor elk geplaatst blok van deelopdracht A worden dezelfde resourcekeuzes gemaakt. Deelopdracht B: voor elk geplaatst blok van deelopdracht B worden dezelfde resourcekeuzes gemaakt. Er is geen relatie tussen de keuzes van A en B PS. Via ZKL-Link, ZKLe-Link, en ZKV-Link kunnen we wel een keuzerelatie leggen tussen A en B maar dat staat los van de ontdubbelen vlag. Indien Ontdubbelen toegelaten is, heeft de opdracht voor elk geplaatst blok alle vrijheid. Indien de opdracht deelopdrachten heeft, geldt hetzelfde per deelopdracht. Het uitvinken van “Ontdubbelen” (men wil in elk blok dezelfde keuzes) is enkel mogelijk indien dit géén conflict geeft in de huidige planning van de opdracht. Als de opdracht nog niet gepland is, is het steeds mogelijk om de vlag uit te vinken. Als ze gepland is, is het enkel mogelijk als dezelfde keuzes gemaakt zijn in de individuele blokken.
Spreiding	Enkel voor opdrachten waarbij er meerdere blokken geplaatst moeten worden, is een “Spreiding” nuttig. Via de spreiding kan men de plaatsen waar de blokken t.o.v. elkaar geplaatst worden, beïnvloeden. De spreiding bepaalt hoeveel roosterpunten (uren) er per dag bezet mogen worden door deze opdracht. Heb je bijvoorbeeld een opdracht van 5 uur wiskunde (in 5 blokken van 1 uur) dan is het waarschijnlijk gewenst dat er nooit meer dan 1 uur op dezelfde dag valt. Indien men inderdaad maar 1 uur per dag wenst, moet de waarde van “Spreiding” op 1 gezet worden. Zet men de waarde op 2, dan kunnen er nooit meer dan 2 uur op dezelfde dag staan. Heb je dan 5 uur wiskunde, dan kan een oplossing zijn dat je 3 dagen van 1 uur hebt en 1 dag van 2 uur. Of 2 dagen van 2 uur en een dag van 1 uur. En alle andere oplossingen die de beperking van maximum 2 uur per dag niet schenden. We noemen dit een Opdrachtspreiding. Ze geldt enkel voor de opdracht waar ze voor gedefinieerd is. Merk op dat de waarde in deze kolom altijd groter of gelijk aan de blokgrootte moet zijn. Indien je blokken van 4 uur plaatst, heeft het weinig zin dat je via de spreiding eist dat er maar 2 uur per dag mogen geplaatst worden. Standaard staat “Spreiding” op 0 wat betekent dat er géén spreiding gevraagd wordt. Indien de opgegeven spreidingsparameter niet mogelijk is, zal er een fout voor de opdracht verschijnen. De combinatie van “Spreiding”, “Uitz. Dagen”, en “Uitz. Uren” moet mogelijk zijn in combinatie met “# uren” en “Blok”. Van zodra Mondriaan merkt dat een onmogelijkheid wordt gevraagd, zal een fout weergegeven worden. Opmerking i.v.m. dagoverschrijdende blokken: het is perfect mogelijk om bijvoorbeeld een blok van 4 te hebben met een spreiding van max 2 per dag, op voorwaarde dat het blok de dag overschrijdt en dus op 2 aansluitende dagen telkens 2 uur legt.
Uitz. dagen	Soms komt het voor dat je met het veld “Spreiding” alleen de beperking niet kan uitdrukken die je wenst. Heb je bijvoorbeeld 6 uur wiskunde en je hebt een week van 5 dagen, dan kan je niet vragen om maximum 1 uur per dag wiskunde te geven. Je hebt dan één uur teveel. Om dit op te lossen kan je een aantal uitzonderingsdagen toelaten. Via “Spreiding” zeg je maximum 1 uur per dag en via “Uitz. Dagen” zeg je bijvoorbeeld dat het op 1 dag toch anders mag zijn. Je zet het aantal uitzonderingsdagen op 1. Wat het dan wel mag zijn op die uitzonderingsdagen moet je definiëren in het veld “Uitz. Uren”.
Uitz. uren	Dit veld wordt in combinatie met “Uitz. Dagen” gevuld. Hier zet je hoeveel uur de opdracht geplaatst mag worden op de uitzonderingsdagen. In het voorbeeld van 6 uur wiskunde kan je hier dan de waarde 2 opgeven. Dan bekom je de beperking dat er op maximum 1 uitzonderingsdag max 2 uur wiskunde gegeven mag worden.
Uitz. per week	Dit vlagje is enkel beschikbaar in een multiweeksysteem. Indien men uitzonderingsdagen (Uitz. dagen) opgegeven heeft, moet men zich de vraag stellen of dit het aantal dagen per week zijn of over de ganse roosterperiode. In de meeste gevallen zal het per week te bekijken zijn en geeft men dat ook aan door het vlagje aan te vinken. Indien het veld “Weken” een waarde bevat, zal het vlagje “Uitz. per week” steeds aangevinkt zijn. We gaan ervan uit dat als opdrachten binnen de grenzen van weken vallen, dat de opdrachtspreidingen dat ook doen. Indien het veld “Weken” leeg is, heeft de gebruiker de keuze om “Uitz. per week” aan of af te vinken.
Weekspreiding	Enkel beschikbaar in een multiweeksysteem en enkel bruikbaar indien het niet over weekopdrachten gaat (kolom Weken moet leeg zijn). Met Weekspreiding geeft men aan hoeveel uur er maximaal in één week mogen voorkomen. Werkt volgens hetzelfde principes als de kolom Spreiding. Uitzonderingen op deze regel kan men via de kolommen Week uitz. uren en Uit. weken regelen.
Week uitz. uren	Weekspreiding geeft aan wat men standaard maximaal toelaat in één week. Men kan echter uitzonderingen toelaten en voor een aantal weken (aantal = Uitz. weken) het maximaal aantal uren meer laten zijn. Deze kolom geeft aan hoeveel uur er maximaal in de uitzonderingsweken mogen voorkomen.
Uitz. weken	Via deze kolom geeft men het aantal uitzonderingsweken aan waarbinnen er maximaal Week uitz. uren toegelaten worden.
Mogelijkheden	In een opdracht worden verschillende resources en vakken samen op roosterpunten geplaatst. Elk van deze resources en vakken heeft mogelijk eigen beperkingen wat bezetbare roosterpunten betreft. Deze beperkingen worden in de verschillende tabbladen “Elementen \| xxx” opgegeven. De combinatie van al deze beperkingen bepaalt de momenten waar de opdracht NIETS kan plaatsen. Enkel de roosterpunten waarop geen enkele beperking bestaat, zijn mogelijke kandidaten om de opdracht op te plaatsen. De kleurcodes in het weekicoon zijn als volgt: GROEN: toegelaten (bezetbare) roosterpunten worden groen gekleurd. ROOD: roosterpunten die niet toegelaten zijn (bezet kunnen worden), omdat een van de resources of vakken er een beperking opgelegd heeft, worden rood gekleurd. ZWART: uren die overbrugd moeten worden, zullen zwart zijn. GEEL: er zijn verschillende deelopdrachten. In de ene deelopdracht is dit een toegelaten uur, in de andere niet. Om deze combinatie aan te duiden wordt geel gebruikt. De groene uren zijn dus uren waar de opdracht roosterpunten kan bezetten. Merk op dat men de individuele toedracht van de resources en vakken kan bekijken via een rechtermuisklikactie in de opdracht (Toon Beperkingen). Van zodra men op het weekicoon “Mogelijkheden” klikt, zal men en vergrote voorstelling zien van deze informatie in een apart scherm met alle details. Van zodra het veld “Startuurlijsten” ingevuld wordt, heeft ook deze een invloed op de inhoud van de “Mogelijkheden”. Geeft men een startuurlijst op, dan beperkt men de mogelijkheden verder. Merk ook op dat de enige manier om een overbruguurlijst te gebruiken via een startuurlijst is. Zie ook de rechtermuisklikactie “Toon beperkingen“.
Startuurlijsten	Optioneel kan men aan een opdracht een uurlijst (of meerdere uurlijsten) koppelen met startpunten voor de blokken die geplaatst moeten worden. Uurlijsten die men hier kan gebruiken, moeten aangemaakt worden in “Uren/Week \| Uurlijsten”. Merk op dat we over startuurlijsten spreken. Een startuurlijst bepaalt de mogelijke startpunten waar de blokken mogen beginnen. Indien de blokgrootte van de te plaatsen blokken 1 is, dan komt de startuurlijst overeen met de mogelijk te bezetten uren op het rooster. Indien de blokgrootte bijvoorbeeld 2 is, dan kunnen de blokken van 2 uur beginnen op de momenten die in de startuurlijst staan, maar komen de te bezetten uren dus niet meer noodzakelijk overeen met de uren in de startuurtlijst. Indien volgens de startuurlijst de uren 1, 3, 5, 7 mogelijke startpunten zijn voor het blok van 2 uur, dan kan de opdracht de uren 1,2 of 3,4 of 5,6 of 7,8 bezetten. Een startuurlijst kan ook een overbruguurlijst bevatten, d.w.z. dat naast de mogelijke startpunten er ook aangegeven wordt welke uren NIET bezet mogen worden door de opdracht en overbrugd mogen worden indien nodig. Dergelijke overbruguren hebben enkel zin indien de blokgrootte minstens 2 is. Heb je een blok van grootte 2 te plaatsen op het 3de uur van de maandag en de overbruguurlijst geeft aan dat het 4de uur op maandag niet bezet mag worden, dan zal het blok van 2 op het 3de en 5de uur geplaatst worden. Het blok start op het 3de, overbrugt het 4de en eindigt op het 5de uur. In het veld “Startuurlijsten” geeft men klassiek 1 uurlijst op indien de blokgrootte > 1 is. Meestal geeft men er geen op indien de blokgrootte = 1 is, maar het kan uiteraard wel. Als startuurlijsten kan men echte uurlijsten gebruiken of individuele uren, of een willekeurige combinatie van beide. Als men geen startuurlijst opgeeft, zijn alle uren een mogelijk startpunt. Van zodra men startpunten opgeeft, wordt ook de inhoud van het veld “Mogelijkheden” aangepast. De groene uren die eerder bepaald werden door de beperkingen van de resources en vakken, worden nu verder beperkt door de extra informatie bepaald in “Startuurlijsten”. Voor elk startuur wordt gekeken of het blok daar theoretisch kan beginnen (eventueel in combinatie met te overbruggen uren) en indien zo, blijven de uren die bezet zouden worden, dan groen. Alle groene uren die niet overblijven na het toepassen van de starturen worden rood. Merk op dat ook de overbruguren voorgesteld worden in het veld “Mogelijkheden”.
Gekozen	Een opdracht heeft volgens het veld “Mogelijkheden” een aantal plaatsen waar het zijn resources zou kunnen plaatsen. Van zodra de opdracht in het rooster geplaatst is, heeft Mondriaan dus een keuze gemaakt voor de blokken die moeten geplaatst worden. Het veld “Gekozen” is een weekicoon-voorstelling van die gekozen uren. Merk op dat niet alleen de starturen getoond worden, maar de werkelijk bezette uren. Indien de opdracht uit verschillende blokken bestaat, zullen alle geplaatste blokken in het icoon te zien zijn. Indien de opdracht meerdere blokken bevat, maar niet alle blokken geplaatst zijn, dan zal men ook maar het geplaatste deel in “Gekozen” zien. Van zodra men op het weekicoon “Gekozen” klikt, zal men en vergrote voorstelling zien van deze informatie in een apart scherm met alle details.
Gekozen Uren	Dit veld geeft weer welke uren geplaatst zijn door de opdracht. De gebruiker kan via dit veld ook zelf het gekozen uur wijzigen en dat voor elk blok dat geplaatst is.
ZR-Links	Soms is het nuttig om 2 of meerdere onafhankelijke (deel)opdrachten op hetzelfde roosterpunt te plaatsen. Linken doet men door de opdrachten te selecteren en dan via een rechtermuisklikactie (koppelen via ZR-Link) de koppeling tot stand te brengen. Indien de koppeling gemaakt is, kan men in de kolom “ZR-Links” de naam van de link zien. Er kunnen meerdere ZR-Links in dit veld staan omdat men per deelopdracht een ZR-Link kan maken. De naam heeft steeds de vorm “ZRxxxx” waarbij xxxx een nummer is. Alle (deel)opdrachten die in deze kolom dezelfde waarde hebben, worden op hetzelfde roosterpunt geplaatst. Merk op dat een koppeling enkel mogelijk is indien aan volgende voorwaarden voldaan is: zelfde aantal uren, blokken, en dus blokgrootte; zelfde startuurlijsten (of nergens gedefinieerd); zelfde overbruguurlijst (of nergens gedefinieerd); zelfde opdrachtspreiding (of nergens gedefinieerd); geen Bloklink. Als een opdracht in verschillende deelopdrachten gesplitst is, gelden er andere regels. Mondriaan zal dan vragen welke deelopdracht van de ene gekoppeld moet worden aan welke deelopdracht van de andere. Hier gelden dan volgende regels: zelfde blokgrootte; zelfde startuurlijsten (of nergens gedefinieerd); zelfde overbruguurlijst (of nergens gedefinieerd); zelfde opdrachtspreiding (of nergens gedefinieerd); geen Bloklink. Van zodra de koppeling gemaakt is, zullen bepaalde wijzigingen in één van de gelinkte opdrachten ook overgedragen worden aan de andere opdrachten. Volgende wijzigingen worden overgedragen # uren Blok Spreiding Uitz. Dagen Uitz. Uren Startuurlijsten Gekozen uren Opdrachten met eenzelfde ZR-Link worden samen in het rooster geplaatst. Indien er verschillende blokken te plaatsen zijn (is dan zo voor elke opdracht) dan worden voor elk blok alle opdrachten samen geplaatst. Normaal maakt men een ZR-Link voor 2 of meerdere onafhankelijke opdrachten die op hetzelfde roosterpunt moeten vallen. Het is dan ook logisch dat deze 2 opdrachten geen overlapping hebben van vaste resources (leerkrachten, klassen, lokalen, …). Echter, soms is het handig om toch overlap in vaste resources toe te laten en de opdrachten toch op hetzelfde moment te plaatsen. Van zodra een dergelijke overlap bestaat tussen minstens 2 opdrachten, participerend in de ZR-Link, worden alle opdrachten binnen de ZR-Link als één opdracht aanzien. Technisch heeft dit zijn effect op de manier waarop geroosterd kan worden. Functioneel heeft dit een mogelijk effect op de manier waarop met spreidingsregels omgegaan wordt. Indien alles als één opdracht aanzien wordt, moet deze ene opdracht aan alle spreidingsregels voldoen. Indien de deelopdrachten wél onafhankelijk zijn, dan wordt elke opdracht afzonderlijk bekeken voor de spreidingsregels. Een of meerdere opdrachten uit een ZR-Link verwijderen kan door de rechtermuisklikactie “Verwijder ZR-Link” waarbij minstens één participerende opdracht geselecteerd is. Indien er slechts één opdracht zou overblijven in de ZR-Link, dan wordt de link daar ook verwijderd. Het heeft uiteraard geen zin om als enige in een link te zitten.
Bloklink	Soms komt het voor dat men 2 opdrachten aansluitend aan elkaar wenst te plannen waarbij al dan niet een bepaalde volgorde wordt opgelegd. Bijvoorbeeld een Theorievak gekoppeld aan een Praktijkvak voor dezelfde klas waarbij men eerst het Theorievak wenst te plannen en dan het Praktijkvak. Via een Bloklink kan men dat op een eenvoudige wijze afdwingen. Een link wordt in deze kolom steeds voorgesteld door een “BLxxx” naam waarbij xxx een oplopend nummer is. Gekoppelde opdrachten hebben hetzelfde nummer. Er moet aan volgende voorwaarden voldaan zijn om een Bloklink te kunnen leggen tussen 2 opdrachten: Beide opdrachten bestaan uit 1 blok. Beide opdrachten hebben dezelfde overbruguurlijst als ze er een hebben. Ze hoeven niet dezelfde startuurlijst te hebben, maar dus wel dezelfde overbruguurlijst (of geen). Geen ZR-Link. Volgorde: men kan een volgorde tussen beide opdrachten afdwingen of de volgorde vrij laten. Indien men een volgorde afdwingt, moet men aangeven welke opdracht eerst komt. Van zodra men dat gedaan heeft, zal de naam van de bloklink uitgebreid worden met een volgorde-indicatie. Bijvoorbeeld “BL056-1” en “BL056-2”. Merk op dat indien het om een combinatie gaat van een TV- en een PV-opdracht (als vaktype), dat het leggen van een bloklink automatisch zal voorstellen om de volgorde TV-PV te respecteren. De gebruiker kan de voorgestelde volgorde steeds aanpassen, indien gewenst. Afspraak ivm “Blokken Per Dag“: indien beide opdrachten aangeven dat aan “blokken per dag” moet voldaan zijn, zal de ganse Bloklink-constructie binnen één dag vallen. Wat dus niet kan, is eisen dat het blokken per dag zijn voor de ene en de andere opdracht, maar niet voor de totale Bloklink-constructie. Merk op dat Bloklink constructies een handige manier zijn om snel 2 opdrachten aan elkaar te koppelen maar dat de gebruiker er ook voor kan kiezen om eenzelfde constructie te maken via andere primitieven die Mondriaan aanbiedt. Met vensters in combinatie met volgordespreidingen kan men zelf dergelijke constructies opzetten. In het verleden werd een Bloklink een TvPv-Link genoemd. In sommige schermen in de handleiding zal men nog de oude benaming zien. Waar relevant is het aangepast.
ZKL-Link	Zelfde-Keuze-Lokaal-Link: soms is het nuttig om voor 2 of meerdere onafhankelijke (deel)opdrachten dezelfde lokaalkeuzes te maken, indien deze opdrachten uit dezelfde pool aan lokalen kunnen kiezen. Linken doet men door de opdrachten te selecteren en dan via een rechtermuisklikactie (koppelen via ZKL-Link) de koppeling tot stand te brengen. Indien de koppeling gemaakt is, kan men in de kolom “ZKL-Links” de naam van de link zien. Er kunnen meerdere ZKL-Links in dit veld staan omdat men per deelopdracht een ZKL-Link kan maken. De naam heeft steeds de vorm “ZKLxxx” waarbij xxx een nummer is. Merk op dat een ZKL-Link enkel mogelijk is, indien aan volgende voorwaarden voldaan is: (deel)opdrachten in eenzelfde ZKL-Link moeten dezelfde waarde hebben in de kolom “Lokalen”- ze moeten dus uit dezelfde pool lokalen kunnen selecteren; er mag geen ZR-Link bestaat tussen deelnemende opdrachten. Van zodra er een ZKL-Link is, zullen de waarden in de kolom “Lokalen” in sync gehouden worden. Wijzigt men de inhoud van Lokalen in één van de gelinkte opdrachten, dan wijzigt dit voor alle gelinkte opdrachten. Merk op dat dergelijke link te vergelijken valt met het “Niet Ontdubbelen” van (deel)opdrachten. Het vlagje “Ontdubbelen” uitgevinkt laten, zorgt ervoor dat de verschillende blokken die geplaatst worden voor die opdracht exact dezelfde keuzes moeten maken voor hun keuzeresources. Dit niet ontdubbelen is van toepassing op de blokken van één (deel)opdracht en geldt meteen voor alle keuzeresources. Het kan dus niet gebruikt worden tussen verschillende (deel)opdrachten en toegespitst worden op maar één keuzeresource zoals lokalen of varia. De ZKL-Link is dus enkel voor lokalen en kan wél tussen verschillende (deel)opdrachten. Typisch gaat men dit gebruiken als men bijvoorbeeld 7 uur moet plaatsen, een blok van 4 en een blok van 3 uur en men wenst op beide blokken hetzelfde lokaal te kiezen. Omdat het gaat om 4 en 3 uur moeten het verschillende (deel)opdrachten zijn en gaat het niet via “Niet Ontdubbelen”. Hier gebruikt men dan een ZKL-Link voor. Mondriaan gaat op voorhand valideren of er voldoende lokaalruimte is om deze ZKL een kans op slagen te geven. Voorbeeld: ZKL is totaal 20u in 40u week en alle lokalen worden minstens 21u gebruikt/niet beschikbaar. Dan geeft dat een validatiefout.
ZKV-Link	Zelfde-Keuze-Varia-Link: soms is het nuttig om voor 2 of meerdere onafhankelijke (deel)opdrachten dezelfde variakeuzes te maken, indien deze opdrachten uit dezelfde pool aan varia kunnen kiezen. Linken doet men door de (deel)opdrachten te selecteren en dan via een rechtermuisklikactie (koppelen via ZKV-Link) de koppeling tot stand te brengen. Indien de koppeling gemaakt is, kan men in de kolom “ZKV-Links” de naam van de link zien. Er kunnen meerdere ZKV-Links in dit veld staan omdat men per deelopdracht een ZKV-Link kan maken. De naam heeft steeds de vorm “ZKVxxx” waarbij xxx een nummer is. Merk op dat een ZKV-Link enkel mogelijk is, indien aan volgende voorwaarden voldaan is: (deel)opdrachten in eenzelfde ZKV-Link moeten dezelfde waarde hebben in de kolom “Varia”- ze moeten dus uit dezelfde variapool kunnen selecteren; er mag geen ZR-Link bestaat tussen deelnemende opdrachten. Van zodra er een ZKV-Link is, zullen de waarden in de kolom “Varia” in sync gehouden worden. Wijzigt men de inhoud van Varia in één van de gelinkte opdrachten, dan wijzigt dit voor alle gelinkte opdrachten. Zie ook de uitleg bij ZKL-Link. Wat daar voor Lokalen geldt, geldt hier voor Varia.
ZKLe-Link	Zelfde-Keuze-Leerkracht-Link: soms is het nuttig om voor 2 of meerdere onafhankelijke (deel)opdrachten dezelfde leerkrachtkeuzes te maken, indien deze opdrachten uit dezelfde pool aan leerkrachten kunnen kiezen. Linken doet men door de (deel)opdrachten te selecteren en dan via een rechtermuisklikactie (koppelen via ZKLe-Link) de koppeling tot stand te brengen. Indien de koppeling gemaakt is, kan men in de kolom “ZKLe-Links” de naam van de link zien. Er kunnen meerdere ZKLe-Links in dit veld staan omdat men per deelopdracht een ZKLe-Link kan maken. De naam heeft steeds de vorm “ZKLexxx” waarbij xxx een nummer is. Merk op dat een ZKLe-Link enkel mogelijk is, indien aan volgende voorwaarden voldaan is: (deel)opdrachten in eenzelfde ZKLe-Link moeten dezelfde waarde hebben in de kolom “Leerkrachten”- ze moeten dus uit dezelfde leerkrachtenpool kunnen selecteren; er mag geen ZR-Link bestaat tussen deelnemende opdrachten. Van zodra er een ZKLe-Link is, zullen de waarden in de kolom “Leerkrachten” in sync gehouden worden. Wijzigt men de inhoud van Leerkrachten in één van de gelinkte opdrachten, dan wijzigt dit voor alle gelinkte opdrachten. Zie ook de uitleg bij ZKL-Link. Wat daar voor Lokalen geldt, geldt hier voor Leerkrachten.
Vaste planning	Read-only veld. Geeft aan of elk van de blokken in de opdracht maar op één roosterpunt kan staan. Dit vlagje kan om 2 redenen aangevinkt zijn: ofwel heeft de gebruiker het vlagje “Vast” aangevinkt waardoor de laatst gekozen plaats voor elk blok van de opdracht vastgezet wordt; ofwel zijn de mogelijke roosterpunten waar de blokken kunnen staan gelijk aan het aantal blokken in de opdracht. Dit veld wordt enkel ter informatie toegevoegd of om opdrachten te kunnen selecteren op basis van deze eigenschap.
#lln	Read-only veld (aantal leerlingen). In het tabblad “Elementen \| Klassen” kan men van klassen en partities van klassen opgeven hoeveel leerlingen er inzitten. Indien die aantallen beschikbaar zijn en de klassen/partities gebruikt worden in een opdracht, dan wordt de som ervan weergegeven in dit veld. Deze som is nuttig voor de keuze van lokalen.
Max lln	In dit veld kan met het maximaal aantal leerlingen invullen dat men wenst toe te laten voor de opdracht. Dit heeft op 2 manieren effect: er zal een waarschuwing verschijnen indien de klas of combinatie van klassen niet aan dit maximaal aantal voldoet. de combinaties van klassen die aan de MBE aangeboden worden om te proberen roosteren zullen beperkt worden tot de combinaties die dit maximum niet overschrijden.
Leerplannummer	Dit is een vrij in te vullen veld waar men het leerplannummer kan opgeven voor deze opdracht. Wordt gebruikt in bepaalde rapporten.
Instellingsnummers	Indien aan klassen en/of leerkrachten in de opdracht instellingsnummers gekoppeld zijn, dan worden die op het niveau van de opdracht getoond in dit read-only veld. De meest courante situatie is dat zowel het vak, de leerkracht(en) als de klas(sen) in een opdracht tot dezelfde instelling behoren. Dat hoeft echter niet altijd zo te zijn. Het is dus best mogelijk dat dit veld hierdoor meerdere instellingsnummers toont. Het volgende veld lost dit op door een definitieve keuze toe te laten.
Instellingsnummer	Aan een opdracht kan maximaal één instellingsnummer gekoppeld worden. Van zodra instellingsnummers gedefinieerd zijn in het tabblad “Bijkomende informatie \| Instellingsnummers” wordt er ook verwacht dat alle lesopdrachten ingedeeld zijn in instellingen. Een waarschuwing zal per opdracht aangeven wanneer dat niet het geval is. Indien het read-only veld “Instellingsnummers” exact één instellingsnummer bevat, dan zal de opdracht dit overerven in het veld “Instellingsnummer”. Het veld zal dan ook GEEL gemarkeerd zijn om aan te geven dat het overgenomen werd. Vult men het nummer zelf in, dan is het veld niet langer GEEL. Enkel indien het veld gevuld is, wordt er rekening gehouden met de opdracht in de administratie van subsidie en plage-uren in het tabblad van de instellingsnummers.
Locatie Uitsluiten	Voor scholen waarbij men met verschillende locaties werkt (schoolgebouwen die ver uit elkaar liggen) worden er beperkingen op verplaatsingen tussen deze locaties (eigenschap van de lokalen) voorzien. Dit zowel voor leerkrachten als voor klassen. Normaal worden deze beperkingen algemeen aangepakt maar soms is het nuttig, vooral om roostertechnische problemen op te sporen, om bepaalde opdrachten uit te sluiten voor deze beperkingen. Via dit vlagje kan men de verplaatsingsbeperkingen “even” uitschakelen voor een specifieke opdracht.
% Geroosterd	Read-only veld. Een opdracht is maar geplaatst in het rooster als al zijn deelopdrachten of blokken een plaats gevonden hebben in het rooster. Dit veld geeft aan hoeveel % er van de opdracht geplaatst werd. Een kleurcode in de cel geeft ook aan of er inactieve resources en/of niet geplaatste actieve resources zijn. De codering werkt als volgt in deze cel: Het percentage duidt op het aantal geplaatste t.o.v. de gevraagde uren. Een opdracht kan enkel geplaatst zijn als er minstens 1 resource geplaatst is, anders kan je niet spreken over een plaatsing. De achtergrondkleuring wordt op de volgende manier bepaald: BLANCO: 100% geplaatst, alle resources in de opdracht zijn actief, alle resources zijn geplaatst. ORANJE: <100% geplaatst, alle resources in de geplaatste deelopdrachten zijn actief, alle resources in de geplaatste deelopdrachten zijn geplaatst. ROOD: er is minstens één niet geplaatste actieve resource in minstens één geplaatste deelopdracht. GEEL: er is minstens één niet actieve resource in minstens één geplaatste deelopdracht. Leeg: de opdracht moet niet geroosterd worden (het vlagje “Roosteren” is uitgevinkt). Zie ook de pagina “Plan en Plan Selectie” voor wat voorbeelden.
Weken	Dit veld is enkel beschikbaar in een multiweeksysteem. In een multiweeksysteem kan men van een opdracht zeggen in welke weken de opdracht zich moet plaatsen. Elke week is onafhankelijk van de andere. Indien de opdracht 3 uur Frans moet plaatsen, dan moet ze 3 uur plaatsen in elke week die vermeld staat in deze “Weken” kolom. De plaatsing in elke week is onafhankelijk van de plaatsing in de andere weken. Mogelijke invullen van deze “Weken” kolom: : indien men niets invult dan is de opdracht niet beperkt tot individuele weken, maar kan ze geplaatst worden over alle weken heen. Er is geen impliciete beperking op weekgrenzen. Wordt in een multiweeksysteem gebruikt voor opdrachten die zich niet moeten houden aan weekgrenzen. Indien er in de opdracht 3 uren geplaatst moeten worden, zullen er over alle weken samen dan ook maar 3 uur geplaatst worden. Weken: dit is een standaard groepsnaam die alle weken bevat die gedefinieerd zijn (zie “Uren/Week \| Roosterweek”). De opdracht moet geplaatst worden in elke week. Indien er in de opdracht 3 uren geplaatst moeten worden, dan zal er in elke week 3 uur geplaatst worden. Lesweken: dit is een standaard groepsnaam die alle lesweken bevat die gedefinieerd zijn (zie “Uren/Week \| Roosterweek”). De opdracht moet geplaatst worden in elke lesweek. Indien er in de opdracht 3 uren geplaatst moeten worden, dan zal er in elke week 3 uur geplaatst worden. wx, wy, …: een willekeurige opsomming van de weken waarin de opdracht geplaatst moet worden. Enkel in de opgesomde weken zal de opdracht geplaatst worden. In de niet opgesomde weken zal de opdracht niet geplaatst worden. Indien er in de opdracht 3 uren geplaatst moeten worden, dan zal dit gebeuren in elk van de opgesomde weken.
Patroon	Dit veld is enkel beschikbaar in een multiweeksysteem. Dit vlagje heeft pas zin indien het veld “Weken” minstens 2 weken bevat. Stel dat men een opdracht in 4 weken wil plaatsen, maar dat er bijkomend geëist wordt dat deze opdracht in elk van deze 4 weken op exact dezelfde manier geplaatst moet worden. Wil men dit afdwingen, dan zegt men dat de opdracht een patroon moet volgen. In de eerst week wordt de opdracht geplaatst en in de 3 volgende weken wordt het patroon herhaald. Dit garandeert dat de blokken op dezelfde momenten liggen en dat dezelfde keuzes gemaakt werden in lokalen, leerkrachten, vensters, etc. Voorwaarde: men kan Patroon enkel aanvinken als de opdracht ofwel nog niet gepland is, ofwel indien ze reeds (deels) volgens een patroon gepland is in de vermelde weken. Typisch zal men in een multiweeksysteem een combinatie hebben van opdrachten die een patroon volgen, opdrachten die geen patroon volgen, en opdrachten die vrij over alle roosterweken kunnen bewegen.
Prioriteit	In uitzonderlijke gevallen kan men de opdrachten die gepland moeten worden een prioriteit geven via dit veld. Men kan in dit veld een getal invullen. Een lager getal staat voor een hogere prioriteit. Absoluut hebben deze getallen geen betekenis. Alle opdrachten die eenzelfde waarde hebben, hebben dezelfde prioriteit. Alle opdrachten met een hogere prioriteit krijgen voorrang in de planning op de opdrachten met een lagere prioriteit. Voor meer informatie zie pagina “MBE opties (Opties \| Engine)“
Rand Spring UL	Via dit vlagje geeft men aan dat dit een opdracht is waarvoor Mondriaan zelf de startuurlijst kan vervangen of aanpassen zodat enkel starturen weerhouden worden die rand- en/of springuren zijn. Voor meer informatie verwijzen we naar volgende pagina’s: “Roosteropties (Opties \| Roosteren)“ “Extra taken binnen het kader van de lesuren“ “Extra taken buiten het kader van de lesuren“
Outputrooster	Men kan een opdracht koppelen aan een Outputrooster. Dergelijke outputroosters worden gebruikt in Roosterrapporten en Smartschool Planner. Ze worden gebruikt indien voor eenzelfde roosterpunt resources andere begin- en einduren kunnen hebben. Normaal koppelt men Outputroosters aan klassen. Men kan ze eventueel ook aan opdrachten koppelen, indien er geen klassen in de opdracht aanwezig zijn. Voor meer informatie over Outputroosters verwijzen we naar Definiëren van de roosterweek.

Opmerking ivm keuzeresources indien er géén vaste resources zijn

Een opdracht kan keuzeresources hebben van volgende types:

Leerkrachten
Klassen
Lokalen
Vensters
Varia

Een opdracht heeft in de meeste gevallen ook vaste resources (bv vaste klas en leerkracht maar de keuze uit een aantal lokalen). Uitzonderlijk komt het voor dat er géén vaste resources zijn, enkel keuzeresources. Ook dat is geen probleem, behalve dat Mondriaan niet toelaat dat 2 deelopdrachten van eenzelfde opdracht op hetzelfde roosterpunt zouden vallen. Stel dat men een opdracht heeft van 2 losse uren en die opdracht kiest uit een lokaalgroep (A of B) en uit een variagroep (X of Y). De ene deelopdracht kiest bijvoorbeeld A,X en de andere B,Y. Met deze keuze is het perfect mogelijk dat beide deelopdrachten op hetzelfde roosterpunt staan omdat de resources elkaar niet uitsluiten. Dat laat Mondriaan niet toe. Definieert men een opdracht met meerdere blokken (deelopdrachten) met enkel keuzeresources en dus geen enkele vaste resource, dan zal Mondriaan dit enkel toelaten indien “Ontdubbelen” uitgevinkt is. In dit geval moet elke deelopdracht dezelfde keuzes maken uit de keuzegroepen en kunnen deelopdrachten niet op hetzelfde roosterpunt vallen. Uiteraard kan men dit oplossen door aparte opdrachten te definiëren. Als men de opdracht uit het voorbeeld splitst in 2 verschillende opdrachten met dezelfde definitie, dan maakt elke opdracht zijn eigen keuzes en kunnen ze ook op hetzelfde roosterpunt staan.

Niet editeerbare velden als gevolg van de opsplitsing van een opdracht in deelopdrachten

Soms worden opdrachten in deelopdrachten opgesplitst omdat men voor elk te plaatsen blok (kunnen in het geval van deelopdrachten verschillend van grootte zijn) bepaalde parameters wil zetten. Hebben de deelopdrachten andere eisen voor hun lokalen, dan zal de “Lokalen” kolom in het opdrachtentabblad read-only zijn. Zolang de inhoud van de velden voor alle deelopdrachten gelijk blijft, zal het veld op het niveau van de Opdracht ook editeerbaar blijven. Overzicht van kolommen waarvoor een Read-only toestand kan ontstaan door afwijkende informatie in de deelopdrachten:

Kolommen read-only in “Opdrachten” van zodra de waarden in de deelopdrachten verschillende waarden vertonen	Lokalen (toont de unie van de lokalen in de deelopdrachten) Klassen (toont de unie van de klassen in de deelopdrachten) Leerkrachten (toont de unie van de leerkrachten in de deelopdrachten) Vensters (toont de unie van de vensters in de deelopdrachten) Varia (toont de unie van de varia in de deelopdrachten)
Kolommen read-only in “Opdrachten” van zodra er deelopdrachten zijn, onafhankelijk van de waarden	# uren (som deelopdrachten wordt getoond) Blok (steeds 0) Startuurlijsten (er wordt niets getoond)

Resources en vakken ter plaatste aanmaken in het Opdrachtentabblad

Normaal worden resources en vakken op voorhand aangemaakt in de tabbladen “Elementen | xxxx”. Men kan ook snel resources en vakken aanmaken via het groene kruisje (“+”) dat men ziet in het resource- of vakkenveld in het opdrachtentabblad. Ook als men via deze weg resources en vakken aanmaakt, zullen ze verschijnen in het tabblad waar ze normaal thuishoren (“Elementen | xxxx”). Dit is mogelijk in volgende gevallen:

Lokalen

Normaal worden lokalen op voorhand aangemaakt in het tabblad

“Elementen | Lokalen”.

Men kan ook snel lokalen aanmaken via het groene kruisje (“+”) dat men ziet in het “Lokalen” veld. Na het aanmaken staat het lokaal in de “Lokalen” kolom.

Vakken

Normaal worden vakken op voorhand aangemaakt in het tabblad

“Elementen | Vakken”.

Men kan ook snel vakken aanmaken via het groene kruisje (“+”) dat men ziet in het “Vakken” veld. Na het aanmaken staat het vak in de “Vakken” kolom.

Leerkrachten

Normaal worden leerkrachten op voorhand aangemaakt in het tabblad

“Elementen | Leerkrachten”.

Men kan ook snel leerkrachten aanmaken via het groene kruisje (“+”) dat men ziet in het “Leerkrachten” veld. Na het aanmaken staat de leerkracht in de “Leerkrachten” kolom.

Klassen

Normaal worden klassen op voorhand aangemaakt in het tabblad

“Elementen | Klassen”.

Men kan ook snel klassen aanmaken via het groene kruisje (“+”) dat men ziet in het “Klassen” veld. Na het aanmaken staat de klas in de “Klassen” kolom.

Vensters

Normaal worden vensters op voorhand aangemaakt in het tabblad

“Elementen | Vensters”.

Men kan ook snel vensters aanmaken via het groene kruisje (“+”) dat men ziet in het “Vensters” veld. Na het aanmaken staat het venster in de “Vensters” kolom.

Varia

Normaal worden varia op voorhand aangemaakt in het tabblad

“Elementen | Varia”.

Men kan ook snel varia aanmaken via het groene kruisje (“+”) dat men ziet in het “Varia” veld. Na het aanmaken staat de varia in de “Varia” kolom.

Invullen van velden via “Wijzig Selectie” schermen voor allerlei elementen

Voor een aantal velden van een opdracht kan men door op de ellipsis (“…”) te klikken een selectiescherm oproepen waarin men de huidige selectie kan zien en ook wijzigen. De uiteindelijke selectie staat steeds in het veld zelf. Dit selectiescherm is voor de volgende velden (kolommen) van toepassing:

Lokalen, Klassen, Leerkrachten, Vensters, Varia
Vakken
Startuurlijsten

In volgende tabel een overzicht van deze selectieschermen en hun eigenschappen.

Lokalen

Klik op ellipsis in het Lokalen veld (“…”)

Via het veld kan men een deel van een naam opgeven. Het rechter selectiepaneel toont dan enkel die elementen waar dat deel van de naam in voorkomt.

Via de “En/Of” keuzeknoppen kan men bepalen of de geselecteerde elementen allemaal geplaatst moeten worden of een keuzelijst vormen.

In “Huidige selectie” ziet men alle geselecteerde lokalen en lokalengroepen voor deze opdracht.

Elementen verwijderen uit de huidige selectie kan men eenvoudig doen door op de delete toets te drukken terwijl men het element selecteert.

In het rechter selectiepaneel staan alle gekende lokalen en lokalengroepen. Deze zijn gedefinieerd in respectievelijk:

“Elementen | Lokalen”
“Elementen | [Groepen] | [Lokalen]”

Elementen selecteren doet men door ze met de muis of spatiebalk aan te vinken.

Klassen

Klik op ellipsis in het Klassen veld (“…”)

Via het veld kan men een deel van een naam opgeven. Het rechter selectiepaneel toont dan enkel die elementen waar dat deel van de naam in voorkomt.

Via de “En/Of” keuzeknoppen kan men bepalen of de geselecteerde elementen allemaal geplaatst moeten worden of een keuzelijst vormen.

In “Huidige selectie” ziet men alle geselecteerde klassen en klasgroepen voor deze opdracht.

Elementen verwijderen uit de huidige selectie kan men eenvoudig doen door op de delete toets te drukken terwijl men het element selecteert.

In het rechter selectiepaneel staan alle gekende klassen en klasgroepen. Deze zijn gedefinieerd in respectievelijk:

“Elementen | Klassen”
“Elementen | [Groepen] | [Klassen]”

Elementen selecteren doet men door ze met de muis of spatiebalk aan te vinken.

Leerkrachten

Klik op ellipsis in het Leerkrachten veld (“…”)

Via het veld kan men een deel van een naam opgeven. Het rechter selectiepaneel toont dan enkel die elementen waar dat deel van de naam in voorkomt.

Via de “En/Of” keuzeknoppen kan men bepalen of de geselecteerde elementen allemaal geplaatst moeten worden of een keuzelijst vormen.

In “Huidige selectie” ziet men alle geselecteerde leerkrachten en leerkrachtgroepen voor deze opdracht.

Elementen verwijderen uit de huidige selectie kan men eenvoudig doen door op de delete toets te drukken terwijl men het element selecteert.

In het rechter selectiepaneel staan alle gekende leerkrachten en leerkrachtgroepen. Deze zijn gedefinieerd in respectievelijk:

“Elementen | Leerkrachten”
“Elementen | [Groepen] | [Leerkrachten]”

Elementen selecteren doet men door ze met de muis of spatiebalk aan te vinken.

Varia

Klik op ellipsis in het (deelopdrachten) Varia veld (“…”)

Via het veld kan men een deel van een naam opgeven. Het rechter selectiepaneel toont dan enkel die elementen waar dat deel van de naam in voorkomt.

Via de “En/Of” keuzeknoppen kan men bepalen of de geselecteerde elementen allemaal geplaatst moeten worden of een keuzelijst vormen.

In “Huidige selectie” ziet men alle geselecteerde varia en variagroepen voor deze opdracht.

Elementen verwijderen uit de huidige selectie kan men eenvoudig doen door op de delete toets te drukken terwijl men het element selecteert.

In het rechter selectiepaneel staan alle gekende varia en variagroepen. Deze zijn gedefinieerd in respectievelijk:

“Elementen | Varia”
“Elementen | [Groepen] | [Varia]”

Elementen selecteren doet men door ze met de muis of spatiebalk aan te vinken.

Vakken

Klik op ellipsis in het Vakken veld (“…”)

Via het veld kan men een deel van een naam opgeven. Het rechter selectiepaneel toont dan enkel die elementen waar dat deel van de naam in voorkomt.

In “Huidige selectie” ziet men alle geselecteerde vakken voor deze opdracht. Vakgroepen zijn hier niet selecteerbaar.

Elementen verwijderen uit de huidige selectie kan men eenvoudig doen door op de delete toets te drukken terwijl men het element selecteert.

In het rechter selectiepaneel staan alle gekende vakken. Deze zijn gedefinieerd in:

“Elementen | Vakken”

Elementen selecteren doet men door ze met de muis of spatiebalk aan te vinken.

Vensters

Klik op ellipsis in het Vensters veld (“…”)

Via het veld kan men een deel van een naam opgeven. Het rechter selectiepaneel toont dan enkel die elementen waar dat deel van de naam in voorkomt.

Via de “En/Of” keuzeknoppen kan men bepalen of de geselecteerde elementen allemaal geplaatst moeten worden of een keuzelijst vormen.

In “Huidige selectie” ziet men alle geselecteerde vensters en venstergroepen voor deze opdracht.

Elementen verwijderen uit de huidige selectie kan men eenvoudig doen door op de delete toets te drukken terwijl men het element selecteert.

In het rechter selectiepaneel staan alle gekende vensters en venstergroepen. Deze zijn gedefinieerd in respectievelijk:

“Elementen | Vensters”
“Elementen | [Groepen] | [Vensters]”

Elementen selecteren doet men door ze met de muis of spatiebalk aan te vinken.

Startuurlijsten

Klik op ellipsis in het Startuurlijsten veld (“…”)

Via het veld kan men een deel van een naam opgeven. Het rechter selectiepaneel toont dan enkel die elementen waar dat deel van de naam in voorkomt.

In “Huidige selectie” ziet men alle geselecteerde uren en uurlijsten voor deze opdracht.

Elementen verwijderen uit de huidige selectie kan men eenvoudig doen door op de delete toets te drukken terwijl men het element selecteert.

In het rechter selectiepaneel staan alle gekende uren en uurlijsten. Deze zijn gedefinieerd in respectievelijk:

“Uren/Week| Uurlijsten”
“Uren/Week| Roosterweek | uren, dagen, roosterweek, roosterweekgroepen”

Elementen selecteren doet men door ze met de muis of spatiebalk aan te vinken.

Kolom “Lokalen”, “Klassen”, “Leerkrachten”, “Vensters” en “Varia” – Betekenis kleurcombinaties

Omdat de betekenis van de kleuren voor Lokalen, Leerkrachten, Klassen, Vensters en Varia dezelfde is, wordt het hier enkel voor Lokalen uitgelegd.

Vaste set lokalen die samen geplaatst moeten worden.

zwarte tekst op witte achtergrond.

Klik op ellipsis (“…”)

Indien alle lokalen die vermeld zijn in het veld “Lokalen” verplicht geplaatst moeten worden, dan is de kleur van de tekst zwart en de kleur van de achtergrond wit.

Indien een van de vermelde elementen in de selectie een groep van lokalen is en het gaat om een “en” groep, dan zullen alle lokalen in die groep samen geplaatst worden en wordt de naam van de groep op dezelfde manier voorgesteld als zwarte tekst.

In het voorbeeld zien we D12,D10 als lokalen om te plaatsen. Klikt men op de “…” dan krijgt men het scherm om de lokalen en/of lokaalgroepen te selecteren. De geselecteerde lokalen staan in “Huidige selectie”. Rechts heeft men ook een zoekfunctie om lokalen op te zoeken.

Van de geselecteerde lokalen en/of lokaalgroepen kan men zeggen of het een “En” of “Of” moet zijn. In het voorbeeld werd de keuzeknop “En” geselecteerd. Zowel D10 als D12 moeten samen geplaatst worden.

Vaste set lokalen die samen geplaatst moeten worden – via een En-Groep.

zwarte tekst op witte achtergrond.

Klik op ellipsis (“…”)

Als er maar één element in de groep staat kan men de “Of” niet kiezen en zal het keuzeknopje steeds op “En” staan. Pas als er meerdere lokalen in de groep zitten kan men “Of” kiezen en wordt de achtergrondkleur groen.

De lokalen die samen geplaatst moeten worden, staan nu in een En-Groep die gedefinieerd is in “Elementen | [Groepen] | [Lokalen]”.

In het veld “Lokalen” (in het opdrachtentabblad) werd ALLES_SAMEN_GRP geselecteerd en de keuzeknop “En” geselecteerd.

De kleur van de tekst is zwart en de achtergrond blijft wit.

Set van Of-lokalen waaruit er een gekozen moet worden

zwarte tekst op groene achtergrond.

Klik op ellipsis (“…”)

Hier worden 3 afzonderlijke lokalen geselecteerd en de keuzeknop “Of” geselecteerd. De 3 lokalen staan in zwarte tekst en de achtergrond is groen. De achtergrond is enkel groen indien de keuzeknop “Of” geselecteerd is. Als er voor “En” gekozen wordt, is de achtergrond steeds wit.

Men ziet in het “Lokalen” veld dus duidelijk dat het om een keuzelijst gaat. Merk ook op dat in de kolom “Gekozen lokalen” D10 staat. Dit is het huidig gekozen lokaal.

Set van Of-lokalen waaruit er een gekozen moet worden – via een Of-Groep

groene tekst op witte achtergrond.

Klik op ellipsis (“…”)

De lijst van keuzelokalen die geplaatst moeten worden, staan nu in een Of-Groep die gedefinieerd is in “Elementen | [Groepen] | [Lokalen]”.

In het veld “Lokalen” (in het opdrachtentabblad) werd LOKALEN_AV_GRP4 geselecteerd en de keuzeknop “En” geselecteerd.

De kleur van de tekst is groen en de achtergrond blijft wit.

Combinatie: “En” keuzeknop met vast lokaal en keuzegroep.

Doel: 1 vast lokaal en 1 keuzelokaal op het roosterpunt.

Kleur van het vast lokaal is zwart. Kleur van de keuzegroep is groen. Achtergrond is wit omdat we de “En” keuzeknop geselecteerd hebben. In “Gekozen Lokalen” zien we enkel B11 als keuzelokaal. Het vaste lokaal C11 is sowieso geplaatst.

Combinatie: “Of” keuzeknop met vast lokaal en keuzegroep.

Doel: 1 keuzelokaal op het roosterpunt.

Kleur van het keuzelokaal is zwart. Kleur van de keuzegroep is groen. Achtergrond is groen omdat we de “Of” keuzeknop geselecteerd hebben. In “Gekozen Lokalen” zien we B11 en C11 als keuzelokaal. Waarom beide? Het gaat hier om een opdracht die meerdere blokken plaatst. Op het ene uur B11, op het andere C11.

Combinatie: “Of” keuzeknop met vast lokaal en keuzegroep.

Doel: 1 keuzelokaal op het roosterpunt.

Kleur van de 4 keuzelokalen is zwart. Kleur van de keuzegroep is groen. Achtergrond is groen omdat we de “Of” keuzeknop geselecteerd hebben. In “Gekozen Lokalen” zien we A24 en A27 als keuzelokaal. Waarom beide? Het gaat hier om een opdracht die meerdere blokken plaatst. Op het ene uur A24, op het andere A27.

Combinatie: “En” keuzeknop met een keuzegroep van paren.

Doel: keuze uit 3 specifieke paren van lokalen op het roosterpunt.

Tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Deelopdrachten”

Soms kan het nuttig zijn om een opdracht, die uit meerdere afzonderlijke uren of blokken bestaat, op te splitsen in deelopdrachten omdat men specifiekere eisen wil kunnen stellen aan deze deelopdrachten. Men kan dan voor de afzonderlijke deelopdrachten zaken bepalen zoals:

Vast
Uren, Blok, Blokken Per Dag
Startuurlijsten
Vensters, Lokalen, Varia
ZKL-Link, ZKV-Link

Door deze parameters afzonderlijk te bepalen op deelopdracht niveau worden ze niet langer editeerbaar op het niveau van de Opdracht. Alle andere parameters kunnen enkel op het overkoepelend niveau van de Opdracht zelf bepaald worden.

Van zodra men een opdracht maakt, heb je die opdracht ook in Deelopdrachten staan. In het Deelopdrachten-scherm kan men de opdracht dan verder opsplitsen in deelopdrachten. In volgend voorbeeld: een opdracht van 8 uur wiskunde. We laten 3 dagen toe waar er 2 uur per dag gepland mag worden. In de tab Deelopdrachten ziet men exact dezelfde opdracht staan.

In Deelopdrachten kunnen we deze opdracht van 8 losse uren verder gaan beperken. Via een rechtermuisklikmenu kunnen we de opdracht splitsen volgens 2 verschillende criteria:

ofwel splitsen we een bepaald aantal uren af

We splitsen 4 van de 8 uren af in een tweede deelopdracht.

Van deze 2de deelopdracht kunnen we bijvoorbeeld stellen dat ze in blokken van 2 uur moet geplaatst worden en op een bepaalde startuurlijst.

Ofwel splitsen we een bepaald geplaatst uur af

We splitsen het uur af dat op dinsdag het 2de uur geplaatst is.

Van deze 2de deelopdracht kunnen we bijvoorbeeld stellen dat ze vast moet staan en dat ze in een bepaald lokaal moet doorgaan.

Opmerking: Een opdracht met keuzeleerkrachten kan enkel deelopdrachten hebben indien er ook een ZKLe-Link toegevoegd wordt. De reden hiervoor is dat we voor elke deelopdracht dezelfde leerkracht wensen te selecteren.

Kolommen in het tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Deelopdrachten”

ID	Een interne en unieke identificatie van de deelopdracht. Op enkele plaatsen in Mondriaan wordt er via dit ID verwezen naar de deelopdracht.
Vast	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Van zodra dit vlagje niet voor elke deelopdracht op dezelfde waarde staat, zal het overeenkomstige vlagje van de opdracht op “onbepaald” staan. Het al dan niet vast staan van de opdrachten wordt dan op het niveau van de deelopdracht bepaald. Nog enkele weetjes over dit vlagje: Ook al zijn er deelopdrachten, men kan het vlagje “Vast” op het niveau van de opdracht aan- of afzetten. Doet men dat, dan overschrijft men meteen de waarde die de vlagjes hadden op het niveau van de deelopdrachten. Indien een deelopdracht uit verschillende blokken bestaat, dan kunnen ook individuele blokjes “Vast” gezet worden. Dit kan men voor een individueel blokje bijvoorbeeld in de visualizers doen. Dus, als een deelopdracht uit 2 blokjes van 1 uur bestaat en er staat één van de blokjes vast, dan zal de kolom “Vast” ook voor de deelopdracht op “onbepaald” staan (blauw vierkantje). Pas als alle blokjes van een deelopdracht niet vast zijn, is het vlagje uitgevinkt en pas als ze allemaal op vast staan, is het vlagje aangevinkt. Van zodra er een mix is, staat het dus op “onbepaald”.
Lokalen	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Per deelopdracht kan men andere lokalen invoeren. Het veld Lokalen op het niveau van de opdracht wordt “read only” van zodra niet alle deelopdrachten dezelfde inhoud hebben voor het Lokalen veld. Als alle deelopdrachten dezelfde waarde hebben, dan kan men die waarde ook editeren op het niveau van de opdracht. In dit voorbeeld hebben we andere lokaalvereisten per deelopdracht ingevoerd: 1: Vast lokaal L20 + keuzelokaal te kiezen uit groep L_B 2: Vast lokaal L12 + keuzelokaal te kiezen uit groep L_A Op het niveau van de opdracht ziet men in het Lokalen (read-only) veld de unie van die vereisten.
Gekozen lokalen	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Zie voorbeeld bij kolom “Lokalen”. Voor deelopdracht 1 werd L41 gekozen, voor deelopdracht 2 werd L20 gekozen. Op het niveau van de deelopdrachten kan men de gekozen lokalen manueel wijzigen. Merk op dat men dit ook kan doen op het niveau van de opdracht zelf.
Essentiële Lokalen	Voor definitie: zie kolommen Opdracht.
Uren	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Bepaling van het aantal uren kan hier per deelopdracht gebeuren. De som van de uren van de deelopdrachten komt in de kolom “# uren” staan op het niveau van de opdracht. Het veld “# uren” is read only van zodra er deelopdrachten zijn.
Blok	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Bepaling van de blokgrootte kan hier per deelopdracht gebeuren. Op het niveau van de opdracht wordt “Blok” read-only en gevuld met “0” van zodra er deelopdrachten zijn.
Blokken per Dag	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Bepaling of men de blokken al dan niet dagoverschrijdend wil maken, kan men per deelopdracht beslissen. Op het niveau van de opdracht blijft dit veld net zoals het veld “Vast” beschikbaar. Indien de waarden in de deelopdrachten verschillen van elkaar wordt de waarde op het niveau van de opdracht “onbepaald”. Men kan via het opdracht niveau de waarden op de deelopdrachten steeds overschrijven.
Mogelijkheden	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Per deelopdracht ziet men duidelijk welke uren allemaal bezet kunnen worden door de deelopdracht. Op het niveau van de opdracht ziet men de gecombineerde mogelijkheden. De kleur geel duidt op het feit dat dit uur voor sommige deelopdrachten wel en voor andere niet beschikbaar is. Rood betekent nog steeds dat het voor geen enkele deelopdracht geldig is en groen dat het voor elke deelopdracht geldig is.
Startuurlijsten	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Elke deelopdracht kan zijn startuurlijst hebben. Een startuurlijst moet steeds in combinatie met de blokgrootte bekeken worden. Gecombineerd op het niveau van de opdracht heeft deze informatie geen zin. Daarom wordt het veld Startuurlijsten van de opdracht leeg en read-only van zodra er meerdere deelopdrachten zijn. Het veld wordt leeg omdat de combinatie van de startuurlijsten van de deelopdrachten, die elk andere blokgroottes kunnen hebben, geen betekenis heeft.
Gekozen	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Elke geplaatste deelopdracht heeft zijn blokken geplaatst volgens de opgegeven startuurlijst. Per deelopdracht kan men dit zien en de gecombineerde uren van alle deelopdrachten samen kan men op het niveau van de opdracht zien.
Gekozen Uren	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Voor elke deelopdracht staan hier de uren die bezet werden door de deelopdracht. Die gekozen uren (althans het startuur van de blokken) kan de gebruiker wijzigen via dit veld. Op het niveau van de opdracht is het veld gevuld met de gekozen uren van alle deelopdrachten samen. Ook op het niveau van de opdracht heeft de gebruiker de mogelijkheid om de gekozen uren aan te passen, maar dan wel per deelopdracht.
Vensters	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Per deelopdracht kan men andere vensters invoeren. Het veld Vensters op het niveau van de opdracht wordt “read only” van zodra niet alle deelopdrachten dezelfde inhoud hebben voor het Vensters veld. Als alle deelopdrachten dezelfde waarde hebben, dan kan men die waarde ook editeren op het niveau van de opdracht.
Gekozen Vensters	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Per deelopdracht kan men hier de gekozen vensters zien en aanpassen. Op het niveau van de opdracht ziet men de lijst van alle gekozen vensters in alle deelopdrachten samen en heeft men ook de mogelijkheid om ze daar per deelopdracht aan te passen.
Varia	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Hier kan men per deelopdracht varia-elementen opnemen. Dit kunnen individuele varia-elementen zijn of een groep van varia elementen. Indien het om een keuzegroep van varia-elementen gaat, zal de naam groen voorgesteld worden.
Gekozen Varia	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Per deelopdracht kan men hier de gekozen varia zien en aanpassen. Op het niveau van de opdracht ziet men de lijst van alle gekozen varia in alle deelopdrachten samen en heeft men ook de mogelijkheid om ze daar per deelopdracht aan te passen.
Klassen	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Alle deelopdrachten zullen dezelfde keuzeklas(sen) hebben omdat opdrachten niet kunnen ontdubbeld worden op klassen.
Gekozen klassen	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Alle deelopdrachten zullen dezelfde gekozen klas(sen) hebben omdat opdrachten niet kunnen ontdubbeld worden op klassen.
Leerkrachten	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Alle deelopdrachten zullen dezelfde keuzeleerkrachten hebben omdat opdrachten niet kunnen ontdubbeld worden op leerkrachten.
Gekozen leerkrachten	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Alle deelopdrachten zullen dezelfde gekozen leerkracht(en) hebben omdat opdrachten niet kunnen ontdubbeld worden op leerkrachten.
Bloklink	Voor definitie: zie kolommen Opdracht.
ZR-Link	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Hier kan maar één ZR-Link staan. Bij Opdrachten is het “ZR-Links” en die kan meerdere ZR-Links bevatten, per deelopdracht één.
ZKL-Link	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Hier kan maar één ZKL-Link staan. Bij Opdrachten is het “ZKL-Links” en die kan meerdere ZKL-Links bevatten, per deelopdracht één.
ZKV-Link	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Hier kan maar één ZKV-Link staan. Bij Opdrachten is het “ZKV-Links” en die kan meerdere ZKV-Links bevatten, per deelopdracht één.
ZKLe-Link	Voor definitie: zie kolommen Opdracht. Hier kan maar één ZKLe-Link staan. Bij Opdrachten is het “ZKLe-Links” en die kan meerdere ZKLe-Links bevatten, per deelopdracht één.

Tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Leerkrachten”

In dit tabblad kan men meer informatie kwijt over de leerkrachten in een bepaalde opdracht. Roostertechnisch kan men alle informatie opgeven in het opdrachtentabblad “Opdrachten | Opdrachten” maar extra informatie die te maken heeft met prestatieberekeningen, doorschuifoperaties en administratieve toestanden kan men enkel toevoegen in het tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Leerkrachten”.

In dit voorbeeld hebben we een opdracht van 8 uur gegeven door Bart en door een tweede leerkracht die uit een keuzegroep “KiesLkr” gekozen moet worden. De gekozen leerkracht is Tom. Als men de opdracht selecteert en vervolgens naar het tabblad “Leerkrachten” navigeert, dan kan men extra informatie toevoegen voor de beide leerkrachten. Er zijn 2 leerkrachten die effectief de opdracht uitvoeren, Bart en Tom. In het tabblad “Leerkrachten” zijn dat de “Gekozen Uitvoerders”. Voor elke uitvoerder kan men volgende informatie toevoegen:

Wie is de titularis van het vak? Enkel nodig als de titularis anders is dan de uitvoerder.
Zijn er doorschuifoperaties tussen leerkrachten, dan kan men deze ook toevoegen.
Van het aantal uur dat lesgegeven moet worden, kan men bepalen hoeveel subsidie en hoeveel plage uren er zijn.
Van elke leerkracht, titularis, doorschuif of uitvoerder, kan men opgeven wat de administratieve toestand is van die leerkracht.

Merk op dat je een geconsolideerd overzicht kan bekijken van alle doorschuifoperaties in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Interimarissen”.

Men kan via dit tabblad ook op eenvoudige wijze extra leerkrachten toevoegen aan de opdracht.

Indien men verschillende lijnen heeft in de subtab “Leerkrachten” waarbij de gekozen uitvoerder meerdere keren dezelfde is, zoals in onderstaand voorbeeld, dan zal men in de kolom “Leerkrachten” van het tabblad “Opdrachten” zien dat er een indicatie achter de naam van de leerkracht/uitvoerder komt staan. In dit voorbeeld ziet men “TVBE (2)” waarbij de “(2)” betekent dat de leerkracht zijn uren doorgeschoven gekregen heeft van 2 andere leerkrachten.

Kolommen in het tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Leerkrachten”

Per uitvoerende leerkracht (vaste leerkracht(en) of keuze uit keuzegroep(en)), vermeld in de opdracht, wordt er één lijn voorzien in dit tabblad. Per uitvoerende leerkracht kan men volgende informatie aanvullen, indien gewenst.

L1	Indien de titularis van het vak in die opdracht niet de uitvoerder is, dan kan de echte titularis hier ingevuld worden. In de dropdown wordt tussen haakjes het relevante bekwaamheidsbewijs van de leerkracht getoond.
L2	Indien L1 gevuld is, kan men L2 vullen met een leerkracht die niet de titularis is en ook niet de uitvoerder. In de dropdown wordt tussen haakjes het relevante bekwaamheidsbewijs van de leerkracht getoond.
L3	Indien L2 gevuld is, kan men L3 vullen met een leerkracht die niet de titularis is en ook niet de uitvoerder. In de dropdown wordt tussen haakjes het relevante bekwaamheidsbewijs van de leerkracht getoond.
L4	Indien L3 gevuld is, kan men L4 vullen met een leerkracht die niet de titularis is en ook niet de uitvoerder. In de dropdown wordt tussen haakjes het relevante bekwaamheidsbewijs van de leerkracht getoond.
Keuze Leerkracht	Deze kolom bevat de individuele leerkracht (vaste leerkracht) of naam van de keuzegroep waaruit één leerkracht gekozen moet worden. Wijzigt men iets in deze kolom, dan wijzigt dit meteen mee in het opdrachtentabblad in de kolom “Leerkrachten”. De kolom “Keuze Leerkracht” kan dus volgende mogelijke waarden bevatten: de naam van een leerkracht (vaste leerkracht of een van de leerkrachten uit een “En-groep” van leerkrachten); de naam van een “Of-groep” van leerkrachten.
Gekozen Uitvoerder	De mogelijkheden van dit veld hangen af van de inhoud van het veld “Keuze Leerkracht” Indien de kolom “Keuze Leerkracht” de naam van een leerkracht bevat, dan staat diezelfde leerkracht ook in “Gekozen Uitvoerder” en is dit veld read-only. Indien de kolom “Keuze Leerkracht” de naam van een “Of-groep” van leerkrachten bevat, dan bevat “Gekozen Uitvoerder” de naam van de gekozen leerkracht uit die groep. De gebruiker kan via dit veld ook de keuze wijzigen. De leerkrachten die uit “Of-groepen” gekozen worden, zullen ook te zien zijn in de kolom “Gekozen Leerkrachten” in het opdrachtentabblad.
Bekwaamheid	Hier wordt het bekwaamheidsbewijs van de gekozen uitvoerder getoond.
Sub	Voor elke uitvoerder in de opdracht kan men individueel bepalen hoeveel uren van het totaal aantal uren als gesubsidieerd kunnen aanzien worden.
Pl1	Voor elke uitvoerder in de opdracht kan men individueel bepalen hoeveel uren van het totaal aantal uren als plage uren kunnen aanzien worden. Plage uren kunnen verder administratief onderverdeeld worden in 3 categorieën plage uren. Pl1, Pl2, of Pl3.
Pl2	Zie Pl1
Pl3	Zie Pl1
AT1	Voor elke leerkracht in een opdracht kan men de Administratieve Toestand opgeven. In AT1 geeft men de administratieve toestand van L1 op. Mogelijke waarden voor deze AT zijn: I – Ad interim ID – Ad interim – doorlopende duur ITAO – Ad interim – tijdelijk andere opdracht P – Plage TOAJ – Tijdelijk andere opdracht – volledig jaar TOAJV – Tijdelijk andere opdracht – volledig jaar – vacant verklaard TB – Betrokkene werd ter beschikking gesteld TDD – Tijdelijk – doorlopende duur TDDV – Tijdelijk – doorlopende duur – vacant verklaard TJ – Tijdelijk – volledig jaar V – Vast benoemd VTAO – Verlof tijdelijk andere opdracht De lijst van AT’s kan aangepast worden door de gebruiker via het tabblad Bijkomende informatie \| Administratieve toestanden.
AT2	De administratieve toestand van L2.
AT3	De administratieve toestand van L3.
AT4	De administratieve toestand van L4.
AT Uitvoerder	De administratieve toestand van de uitvoerder.

Tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Klassen”

In dit tabblad ziet men de klassen en eventueel de partitie-elementen die geroosterd worden. In volgend voorbeeld zien we een opdracht van 4 uur waar klas 1A samen met het partitie-element “meisje” (volgens de partitie “geslacht”) van de klassen 1B en 1C les heeft. Het is enkel via dit tabblad dat men per klas andere partitie-elementen kan opgeven in de plaats van de klas zelf. Er zijn ook rechtermuisklik-mogelijkheden om met partities te werken op het niveau van de opdracht zelf.

Kolommen in het tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Klassen”

Klas Macro	De naam van de klas of klasgroep die opgenomen is in de opdracht. Enkel indien het een klas is, kan in het veld “Partitie” een partitie-element opgenomen worden.
Partitie	Hier kan men één partitie-element selecteren voor de klas die in “Klas Macro” staat. Indien men dit leeg laat, wordt heel de klas geroosterd. Indien men meerdere partitie-elementen (van dezelfde Partitie) wenst op te nemen voor eenzelfde klas, dan kan men dat doen door extra lijnen toe te voegen in dit tabblad.

Tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Vakken”

In dit tabblad ziet men het vak of de vakken van de opdracht. Ook hier kan men de vakken toevoegen, net zoals in het veld “Vakken” van de opdracht.

Kolommen in het tabblad “Opdrachten | Opdrachten | Vakken

Vak

De naam van het vak dat opgenomen is in de opdracht.

Manueel wijzigen van keuze-elementen in opdrachten en deelopdrachten

Van zodra een opdracht geplaatst is, heeft Mondriaan voor heel wat aspecten van de opdracht (of zijn deelopdrachten) keuzes te maken. Mondriaan laat toe om deze keuzes aan te passen. Volgende keuze-elementen kunnen voor een (deel)opdracht eventueel aangepast worden door de gebruiker:

het startuur waarop een blok geplaatst werd;
het gekozen lokaal (of lokalen) indien er een keuzegroep (of keuzegroepen) voor lokalen was;
het gekozen venster (of vensters) indien er een een keuzegroep (of keuzegroepen) voor vensters was;
de gekozen klas (of klassen) indien er een keuzegroep (of keuzegroepen) voor klassen was;
de gekozen leerkracht (of leerkrachten) indien er een keuzegroep (of keuzegroepen) voor leerkrachten was;
het gekozen varia-element (of varia-elementen) indien er een keuzegroep (of keuzegroepen) voor varia-elementen was.

In volgend voorbeeld tonen we een complex voorbeeld waarbij we in één opdracht een heel deel van deze aspecten aan bod laten komen. Het gaat om een opdracht van 4 uur ENG waarvoor 2 deelopdrachten gemaakt werden: een van 2 losse uren en 1 met een blok van 2 uur. De opdracht moet lokalen, vensters, en varia-elementen kiezen.

Om een keuze aan te passen, klikt men op de ellipsis (“…”) in een van volgende velden:

“Opdracht” of “Opdracht | Deelopdracht”
- Gekozen uren
- Gekozen lokalen
- Gekozen klassen
- Gekozen leerkrachten
- Gekozen vensters
- Gekozen varia

Keuze wijzigen op niveau van de deelopdracht

Klikken we voor deelopdracht 2 op bijvoorbeeld “Gekozen lokalen” dan krijgen we het volgende “Kies keuzeresources” scherm specifiek voor deze deelopdracht.

Voor deze deelopdracht werden volgende keuzes gemaakt:

Startpunt: di1
Lokalen: A32
Varia: Var3
Vensters: Ve2e

We kunnen de keuzes wijzigen. In het voorbeeld klikken we op het dropdown-menu van de Lokalen en er verschijnt een menu met de keuzelokalen zoals ze bestaan voor deze deelopdracht. In het geval van de lokalen werd er een kleurcode voorzien. De groene lokalen zijn vrij voor het blok van 1 uur op startuur di1. Het rode lokaal “A33” is niet vrij op dat moment.

Ook voor de andere keuzes kan men de wijzigingen manueel doen. Voorbeeld: wijzigen startuur.

Overerven van “Ontdubbelen” vlag van de opdracht naar de deelopdrachten

Het al dan niet ontdubbelen van een opdracht is een keuze die bepaald kan worden door de gebruiker op het niveau van de opdracht. Op het niveau van een deelopdracht wordt die keuze overgenomen. Indien voor “Niet Ontdubbelen” gekozen wordt, maken alle blokken van eenzelfde deelopdracht dezelfde keuze voor de resources. Indien men manueel een wijziging wenst te doen aan bijvoorbeeld het lokaal in volgend voorbeeld, dan zal men dezelfde keuze moeten maken voor elk blok binnen de deelopdracht. Indien niet, zal er een foutboodschap verschijnen.

In het voorbeeld kan het niet zijn dat voor ma1 een ander lokaal gekozen wordt dan voor ma2. Door op “Bewerken” te klikken gaat men terug naar het “Kies keuzeresources” scherm en kan men de aanpassing doen. Bij “Sluiten” aanvaardt men de situatie en zal de fout naar voor komen als men een “Valideer rooster” doet.

Keuze wijzigen op niveau van de opdracht

Men kan hetzelfde “Kies keuzeresources” scherm oproepen vanuit de opdracht. Het enige verschil is dat men in het scherm nu de keuzes kan aanpassen van elke deelopdracht. De verschillende deelopdrachten samen met de blokken die ze geplaatst hebben, staan in het scherm en kan men aanpassen.

Vanaf Mondriaan versie 2020.2 zal “Kies keuzeresources” uitgebreid zijn met ook Klassen en Leerkrachten:

“Niet Ontdubbelen” van opdrachten

Net zoals bij deelopdrachten geldt hier dezelfde regel indien de opdracht op “Niet ontdubbelen” staat. Van zodra dit vlagje gezet is, moet men dezelfde keuzes aanhouden voor de individuele blokken van de opdracht.

Keuze wijzigen op niveau van de Leerkrachten

Een keuzeleerkracht kan men enkel aanpassen in het “Opdracht | Leerkrachten” tabblad. Het veld “Gekozen uitvoerder” wordt hiervoor gebruikt.

Door op “Gekozen Uitvoerder” te klikken, ziet men de lijst van mogelijke leerkrachten en de kleur geeft aan of hij vrij is op het moment dat het blok geplaatst is.

Groen: vrij
Rood: bezet

Opdrachten of deelopdrachten met klas maar zonder lokaal – Waarschuwing

Het is logisch dat een opdracht waar minstens één klas in voorkomt ook minstens één lokaal heeft. Het is niet verplicht maar Mondriaan kan hier een waarschuwing voor geven indien gewenst. De waarschuwing verschijnt dan in de opdrachtlijn en ook in het overzicht als men “Valideer invoer” doet. Beslissen of Mondriaan deze validatie al dan niet doet, kan via het optiescherm in het tabblad “Andere”:

Merk op dat, als men 2 deelopdrachten heeft voor een opdracht, het mogelijk is dat men in de ene deelopdracht wel en in de andere geen lokaal gekozen heeft. In de opdrachtlijn zelf is dat niet altijd duidelijk. Men moet dan al gaan kijken naar de deelopdrachten zelf. Het is net om deze zaken niet over het hoofd te zien dat deze waarschuwing mogelijk gemaakt werd.

Deze waarschuwingen kan men bij de opdracht zelf alsook bij “Valideer invoer” bekijken.

Uurtellers in het Opdrachtentabblad

In het opdrachtentabblad staan een aantal uurtellers die handig zijn tijdens het verdelen van de opdrachten. Een van de belangrijke parameters tijdens het verdelen van de opdrachten is het totaal pakket aan gesubsidieerde uren die de school ter beschikking heeft. Er is een speciaal tabblad voorzien waar het aantal gesubsidieerde uren beheerd kan worden. In het tabblad “Bijkomende informatie | Lestijdenpakket” kan de gebruiker de verschillende componenten rubriceren (+ en -) die het totaal lestijdenpakket samenstellen. Een uurteller in ditzelfde scherm maakt de som van alle ingevoerde rubrieken. In het voorbeeld ziet men een totaal van 1881 gesubsidieerde uren die verdeeld moeten worden.

In het opdrachtentabblad komt dit lestijdenpakket totaal terug om het makkelijk te kunnen vergelijken met de reeds verdeelde uren.

We zien volgende kolommen in het opdrachtentabblad waar onderaan tellers worden bijgehouden:

Tellen	Deze teller telt het aantal gesubsidieerde uren die verdeeld werden over de leerkrachten. In het voorbeeld werden er 1880 van de 1881 beschikbare uren verdeeld. De voorstelling is als volgt: 1880/1881. De getelde gesubsidieerde uren zijn afkomstig van de opdrachten waarvoor het vlagje “Tellen” aan staat. Van zodra men dit vlagje uit zet, worden de uren van die opdracht van het totaal afgetrokken. Van elke leerkracht (in de rol van Uitvoerder) die in de opdracht opgenomen is, tellen de gesubsidieerde uren mee voor het totaal. In het voorbeeld ziet men een opdracht van 3 uur met 2 leerkrachten. Dat zijn in totaal 6 uur. Kijkt men echter in het “Leerkrachten” tabblad onderaan, dan ziet men dat het aantal gesubsidieerde uren kan verschillen per leerkracht. In dit geval heeft de ene 3 en de andere 2 gesubsidieerde uren. Dat geeft een totaal van 5 gesubsidieerde uren die meetellen in het totaal. Het vlagje “Roosteren” heeft geen invloed op deze teller. Via uitgebreid zoeken kan men filteren op een instellingsnummer. Als men dat doet, dan zullen de “beschikbare uren” die getoond worden enkel die zijn die tot dat instellingsnummer behoren.
Roosteren	Deze teller geeft de som van het aantal te roosteren uren. Een opdracht participeert in de som van zodra het vlagje “Roosteren” aan staat. Het aantal uren dat dan geteld wordt, is gewoon de waarde die in de “#uren” kolom staat. Het vlagje “Tellen” heeft geen invloed op deze teller.
# uren	Deze teller geeft de som van het de kolom “# uren” weer. De vlagjes “Tellen” of “Roosteren” hebben hier geen invloed op.
Getelde uren	Via de veldkiezer kan men ook deze kolom tonen (niet zichtbaar in voorbeeld). De teller in deze kolom geeft de som van “getelde uren”. De vlagjes “Tellen” of “Roosteren” hebben hier geen invloed op.

Voorbeeld filtering op Instellingsnummer:

Zonder filter zou het beschikbaar aantal uren = 128 zijn. Met filter op instellingsnummer is dat 82. Dit kan men ook nagaan in het tabblad “Lestijdenpakket”.

Voor meer informatie over plage-uren, gesubsidieerde uren, opdrachtverdeling, prestatieberekeningen, etc verwijzen we naar de sectie waar dit uitgebreid uitgelegd wordt. (zie pagina “Thema Prestatieberekeningen“)

Filteren en Uitgebreid zoeken in het Opdrachtentabblad

Het opdrachtentabblad bevat alle opdrachten die nodig zijn voor het maken van een rooster. Werkt men aan bepaalde deelproblemen van het rooster, is het nuttig om de focus te kunnen leggen op enkel die opdrachten die tot dat deelprobleem behoren. Een deelprobleem zou bijvoorbeeld kunnen zijn alle opdrachten van een bepaalde klas, of van een bepaalde richting, of een bepaald vak. Om de focus te kunnen leggen, is er een uitgebreide filter mogelijk in dit tabblad. Er kan op bijna alle mogelijke aspecten van opdrachten gefilterd worden.

In volgend scherm de plaats waar men kan filteren:

Staat er niets in het filterveld, dan worden alle opdrachten getoond. Het filterveld leegmaken kan men doen door op de “X” te klikken. Indien de tekst in de filter rood, is dan wil dit zeggen dat er een foute filterconditie opgegeven werd. Men kan verschillende filters achter elkaar plaatsten in het filterveld. Elke filter filtert apart een aantal opdrachten en het resultaat is de som van al deze gefilterde opdrachten.

filters worden gescheiden door een spatie (‘ ‘).
binnen één filter kan men een pipe (‘|’) gebruiken om elementen van hetzelfde soort op te sommen. Deze worden aanzien als een “of” conditie.
binnen één filter kan men een komma (‘,’) gebruiken om extra condities aan het filter toe te voegen van een andere soort.

Filter opnieuw toepassen – Vernieuw filter

(Beschikbaar vanaf Mondriaan versie 2020.3)

Als men een uitgebreid filter actief heeft, wordt normaal enkel de info getoond die voldoet aan de filtercriteria. Echter, indien men nieuwe data invoert in dit tabblad terwijl de filter actief is, is het niet wenselijk dat die data onmiddellijk weer verdwijnt omdat ze niet aan de criteria voldoet. Om dit te vermijden, wordt de filter niet steeds automatisch vernieuwd/toegepast. De gebruiker kan zelf beslissen om het tabblad weer te vernieuwen door op “Vernieuw filter” te drukken.

Voorbeeld: men had 3BO opgegeven als criteria en vervolgens is men een nieuw record voor 1BB aan het invoeren. Toch blijft het nieuwe record zichtbaar.

Pas wanneer men terug op “Vernieuw filter” drukt, wordt de filter weer toegepast in het tabblad.

Merk nog volgende op:

Het switchen van tabbladen heeft niet als gevolg dat de filter weer geactiveerd wordt. Men moet dus zélf de actie doen.
Het al dan niet up-to-date zijn van het tabblad (o.b.v. de filter) heeft geen invloed op acties die werken op basis van de gebruikte filtercriteria zoals daar zijn: “Plan selectie”, “Analyseer opdrachten”. Voor dergelijke acties wordt steeds eerst de filter toegepast.

Enkele eenvoudige voorbeelden

Filter op alle opdrachten waar de klas 4BO in voorkomt. Filter: “4BO”

Filter op alle opdrachten waar klas 4BO samen met leerkracht Van_Loo_Herman in voorkomt. Filter: “4BO, Van_Loo_Herman”

Merk op dat er een komma (‘,’) staat tussen 4BO en Van_Loo_Herman. Deze duidt op een “en” conditie.

Filter op alle opdrachten waar klas 4BO in voorkomt en ook alle opdrachten waar leerkracht Van_Loo_Herman in voorkomt. Dit is een voorbeeld waar 2 filters in voorkomen en ze zijn gescheiden door een spatie. Filters: “4BO” en “Van_Loo_Herman”

Merk op dat er een spatie (‘ ‘) staat tussen 4BO en Van_Loo_Herman. Deze duidt op een “of” conditie.

Filter op alle opdrachten waarin de klassen 4BO of 2HT voorkomen en waarbij deze ofwel het vak GODS ofwel LO hebben. Merk op dat dit één filter is. Filter: “4BO|2HT,GODS|LO”

Merk op dat er een pipe (‘|’) staat tussen 4BO en 2HT en ook tussen GODS en LO. Deze pipe duidt op een “of” conditie en wordt gebruikt tussen elementen van eenzelfde soort. In dit geval tussen klassen en tussen vakken. De komma (‘,’) staat tussen deze 2 groepjes en duidt op een “en” conditie.

Aspecten van een opdracht waarop men kan filteren

Men kan op volgende aspecten opdrachten selecteren. We geven ook enkele voorbeelden.

Klassen

1AA
1AA|1AB|3AC
EERSTEGRAAD|3AA|3AB

Ofwel geeft men een enkele klas/klasgroep op, ofwel een lijst van klassen/klasgroepen gescheiden door een pipe. De pipe duidt op een “of” conditie. Filtert op de inhoud van de kolom Klassen.

Vakken

FRANS
NED|FRANS
STEMVAKKEN|LO

Ofwel geeft men een enkel vak/vakgroep op, ofwel een lijst van vakken/vakgroepen gescheiden door een pipe. De pipe duidt op een “of” conditie. Filtert op de inhoud van de kolom Vakken.

Leerkrachten

PVHR
JH|PVHR|JEF|BART
WISKUNDE_LKR

Ofwel geeft men een enkele leerkracht/leerkrachtgroep op, ofwel een lijst van leerkrachten/leerkrachtgroepen gescheiden door een pipe. De pipe duidt op een “of” conditie. Filtert op de inhoud van de kolom Leerkrachten.

Titularis

LT:JAN
LT:ELS|NADJA

Hier moet men “LT:” als prefix opgeven om aan te duiden dat het om een Titularis filter gaat. De pipe kan men gebruiken om een lijst van mogelijke Acro’s op te geven. Ook hier duidt de pipe op een “of” conditie. Filtert op de inhoud van de kolom Titularis.

Doorschuif

LD:ASHIMA
LD:GREET|KIM

Hier moet men “LD:” als prefix opgeven om aan te duiden dat het om een Doorschuif filter gaat. De pipe kan men gebruiken om een lijst van mogelijke Acro’s op te geven. Ook hier duidt de pipe op een “of” conditie. Filtert op de inhoud van de kolom Doorschuif.

Lokalen

L21
L21|L25
LOKALEN_AV

Ofwel geeft men een enkel lokaal/lokaalgroep op, ofwel een lijst van lokalen/lokaalgroepen gescheiden door een pipe. De pipe duidt op een “of” conditie. Filtert op de inhoud van de kolom Lokalen.

Vensters

Ve2a
Ve4a|Ve4b|Ve4c
VENSTERS_VAN4|Ve2c

Ofwel geeft men een enkel venster/venstergroep op, ofwel een lijst van vensters/venstergroepen gescheiden door een pipe. De pipe duidt op een “of” conditie. Filtert op de inhoud van de kolom Vensters.

Varia

Var1
Var2|Var5
MIJN_VARIA_GRP2

Ofwel geeft men een enkel varia/variagroep op, ofwel een lijst van varia/variagroepen gescheiden door een pipe. De pipe duidt op een “of” conditie. Filtert op de inhoud van de kolom Varia.

Uurlijsten

U:ma2
U:ma1|di1|wo1|do1
U:EERSTE|DERDE

Hier moet men “U:” als prefix opgeven om aan te duiden dat het om een Uur-filter gaat. Filtert op de inhoud van Gekozen uren. De pipe kan men gebruiken om een lijst van mogelijke uren of uurlijsten op te geven. Ook hier duidt de pipe op een “of” conditie.

Weekgroepen

WG:w35
WG:w1|w3|w5

Hier moet men “WG:” als prefix opgeven om aan te duiden dat het om een Weekgroep-filter gaat. Filtert op de inhoud van Weken. De pipe kan men gebruiken om een lijst van mogelijke weken of weekgroepen op te geven. Ook hier duidt de pipe op een “of” conditie.

Jaar

Jaar:1
Jaar:2

Hier moet men “Jaar:” als prefix opgeven om aan te duiden dat het om een Jaar-filter gaat. Filtert op de inhoud van Jaar. Je kan slechts één jaar opgeven in één filter.

ID:186
ID:200|202|204

Hier moet men “ID:” als prefix opgeven om aan te duiden dat het om een opdracht-ID-filter gaat. Filtert op de inhoud van ID. De pipe kan men gebruiken om een lijst van mogelijke IDs op te geven. Ook hier duidt de pipe op een “of” conditie.

Vaktypes

VT:AV
VT:AV|TV24

Hier moet men “VT:” als prefix opgeven om aan te duiden dat het om een Vaktype-filter gaat. Filtert op de vaktypes van de vakken in de opdrachten. De pipe kan men gebruiken om een lijst van mogelijke vaktypes op te geven. Ook hier duidt de pipe op een “of” conditie.

ZR-Links

ZR:ZR001
ZR:ZR011|ZR002|ZR004

Zelfde Roosterpunt Links. Hier moet men “ZR:” als prefix opgeven om aan te duiden dat het om een opdracht-ZR-Link-filter gaat. Filtert op de inhoud van ZR-Linken. De pipe kan men gebruiken om een lijst van mogelijke ZR-Linken op te geven. Ook hier duidt de pipe op een “of” conditie.

ZKL-Links

ZKL:ZKL001
ZKL:ZKL001|ZKL002

Zelfde Keuzelokaal Links. Hier moet men “ZKL:” als prefix opgeven om aan te duiden dat het om een opdracht-ZKL-Link-filter gaat. Filtert op de inhoud van ZKL-Linken. De pipe kan men gebruiken om een lijst van mogelijke ZKL-Linken op te geven. Ook hier duidt de pipe op een “of” conditie.

ZKV-Links

ZKV:ZKV001
ZKV:ZKV001|ZKV002

Zelfde Keuzevaria Links. Hier moet men “ZKV:” als prefix opgeven om aan te duiden dat het om een opdracht-ZKV-Link-filter gaat. Filtert op de inhoud van ZKV-Linken. De pipe kan men gebruiken om een lijst van mogelijke ZKV-Linken op te geven. Ook hier duidt de pipe op een “of” conditie.

ZKLe-Links

ZKLe:ZKLe001
ZKLe:ZKLe001|ZKLe002

Zelfde Keuzeleerkracht Links. Hier moet men “ZKLe:” als prefix opgeven om aan te duiden dat het om een opdracht-ZKLe-Link-filter gaat. Filtert op de inhoud van ZKLe-Linken. De pipe kan men gebruiken om een lijst van mogelijke ZKLe-Linken op te geven. Ook hier duidt de pipe op een “of” conditie.

Venster ZR

ZRV:ZRV001
ZRV:ZRV001|ZRV022

Hier moet men “ZRV:” als prefix opgeven om aan te duiden dat het om een venster-ZR-Link-filter gaat. Filtert opdrachten op de inhoud van ZR-Linken uit het tabblad “Elementen | Vensters”. De pipe kan men gebruiken om een lijst van mogelijke ZR-Linken op te geven. Ook hier duidt de pipe op een “of” conditie.

Bloklinken

BL:BL001
BL:BL001|BL034

Hier moet men “BL:” als prefix opgeven om aan te duiden dat het om een opdracht-Bloklink-filter gaat. Filtert op de inhoud van Bloklinken. De pipe kan men gebruiken om een lijst van mogelijke Bloklinken op te geven. Ook hier duidt de pipe op een “of” conditie.

Vast

Vast:1
Vast:0

Hier moet men “Vast:” als prefix opgeven. Hiermee kan men opdrachten selecteren die de gebruiker vastgezet heeft via het vlagje “Vast”. De mogelijke waarden zijn 0 en 1.

Vast plan

VastPlan:1
VastPlan:0

Hier moet men “VastPlan:” als prefix opgeven. Hiermee kan men opdrachten selecteren die door omstandigheden maar op 1 plaats in het rooster kunnen staan. Komt in het opdrachtentabblad overeen met het vlagje “Vaste planning”. De mogelijke waarden zijn 0 en 1.

Custom kolommen

c:koppeling:True
c:CAT:A

Indien men in het scherm “Custom kolommen roosteropdracht” een custom kolom heeft aangeduid als een kolom waarop gefilterd kan worden, dan kan men deze ook hier als filter gebruiken. De algemene vorm van deze filter is

Eerst de prefix “c:” om aan te duiden dat het om een custom kolom gaat, vervolgens de naam van de kolom gevolgd door “:” en tenslotte de waarde waarop men wenst te filteren.

Instellingsnummers
(+ Uitgebreid)

I:X0001
I:X0001|X0002,IU:1

Hier filtert men op het veld “Instellingsnummer”. Dit is het unieke instellingsnummer toegekend aan de opdracht. Indien men bijkomend wenst te filteren op opdrachten waarvan de leerkrachten of klassen een van de opgegeven nummers hebben, dan moet men het vinkje “Uitgebreid” aanvinken. Het effect hiervan is dat ook op het veld “Instellingsnummers” wordt gezocht. Algemeen patroon:

“I” gevolgd door nummers. Ook hier duidt de pipe op een “of” conditie.
“UI:1″ betekent Uitgebreid zoeken, ook in het read-only veld “Instellingsnummers”

Filters met groepen: voor alle resources (klassen, leerkrachten, lokalen, …) en vakken kunnen er groepen staan in zowel de filterconditie als in de kolom waarin men zoekt.

Heeft men in de filterconditie een groep staan, dan komt dat neer op het opsommen van alle elementen van die groep, gescheiden door een pipe. Heb je dus een groep GRP_LOK1, waarin bijvoorbeeld LOK1 en LOK2 zit, dan is de filterconditie “GRP_LOK1” gelijk aan de filterconditie “LOK1|LOK2”.
Heeft men in de kolom waarin men zoekt, bijvoorbeeld Lokalen, een groep staan, dan zoekt de filter naar de elementen die in de groep staan. Heeft men bijvoorbeeld in de opdracht een of-groep staan voor de lokalen, die gedefinieerd is als LO_LOKAAL, en deze is gedefinieerd als LOK2, LOK3 en LOK4. Als in de filter 1 van deze lokalen gevraagd wordt, dan wordt de opdracht weerhouden. Staat in de filter bijvoorbeeld GRP_LOK1 en in de opdracht LO_LOKAAL, dan is er een match, want LOK2 komt in beide voor.

Hulp bij het maken van het filter: Uitgebreid zoeken

Men kan de filters zelf intypen, maar men kan er ook voor kiezen om de filters aan te maken via het scherm “Uitgebreid zoeken”.

Filterscherm eigenschappen:

Elke rij in dit filterscherm stelt één filter voor.
Men kan zelf beslissen hoeveel rijen er zijn in het filterscherm.
Om een rij toe te voegen drukt men op de knop “Rij toevoegen”.
Om een rij te verwijderen drukt men op het knopje “-” links van de rij.
Om alle rijen te verwijderen drukt men op de knop “Reset filter”.
Een waarde invullen in een filter kan:
- ofwel gewoon typen;
- ofwel via dropdown (indien van toepassing);
- ofwel via klassiek selectiescherm (op te roepen via ellipsis “…”) waarbij men meerdere elementen kan selecteren.
Om de filters toe te passen drukt men op “OK”.
Indien er custom kolommen zijn waar men op kan filteren, worden deze in het oranje weergegeven.
Indien men niet wenst dat een vlagje (bv “Vast”, “Vast plan”, of een custum kolom van het type boolean) een waarde heeft (0/1) dan moet men het leeg-blauw laten. Zie ook onderstaand scherm bij “koppeling”. De eerste waarde staat voor “ongedefinieerd” (leeg-blauw).
Na op “OK” te drukken, kan men de gevormde filters ook in het veld zien waar men de filters ook manueel kan aanmaken.
Als men eerst manueel filters aanmaakt en vervolgens op “Uitgebreid zoeken” klikt, zal men die filters ook in dit scherm zien.

Opmerking over selectie van het type “Vlag”: in het getoonde voorbeeld hebben we een custom kolom “koppeling” van het type “Vlag”. Dit wil zeggen dat de waarde True (vinkje) of False (leeg wit vakje) kan zijn. Indien men over deze kolom niets wil zeggen, laat men hem grijs. Er zijn dus drie mogelijke waarden zichtbaar: True (vinkje), False (leeg grijs), en ongedefinieerd (leeg blauw).

Ander voorbeeld waar men ook de filters “Vast” en “Vast plan” kan zien:

Ander voorbeeld waar men ook de filters Titularis/Doorschuif kan zien:

Merk op dat Leerkracht overeenkomt met de uitvoerder van de opdracht.

NIEUWE LAYOUT VAN DE FILTER VANAF VERSIE 2022.5.0

Omdat er hoe langer hoe meer filtermogelijkheden bijkomen en niet langer alles op 1 lijn kon, hebben we de lay-out aangepast om de filters beter georganiseerd in het scherm te krijgen.

Voorbeeld met 1 filterlijn:

Voorbeeld met 3 filterlijnen:

Voorbeeld filteren op Instellingsnummer:

Belang van het filteren van opdrachten voor het roosteren

Het filteren van opdrachten heeft niet alleen als effect dat maar een deel van de opdrachten zichtbaar wordt in het opdrachtentabblad. Deze filter heeft effect op:

de informatie die men ziet in de visualizers (planbord, roosters);
de opdrachten die men gaat roosteren bij “plan selectie”.

Custom kolommen in het Opdrachtentabblad

Custom kolommen worden algemeen besproken bij de algemene informatie over tabbladen in Mondriaan. Voor het opdrachtentabblad zijn er echter een aantal specifieke aspecten te vermelden. Opent men het scherm voor de custom kolommen via de rechtermuisklik op de kolommen (“Pas custom kolommen aan”) dan krijgt men volgend scherm:

De specifieke aspecten voor custom kolommen in het opdrachtentabblad zijn:

Als filter: vinkt men deze aan, dan kan de custom kolom gebruikt worden in een opdracht filter.
Deelopdracht: vinkt men deze aan dan verschijnt de custom kolom ook bij de deelopdracht. De waarden kunnen dan verschillen per deelopdracht.

Rechtermuisklikacties in het Opdrachtentabblad

Rechtermuisklikacties in het hoofdscherm “Opdrachten | Opdrachten”

Via het menu dat tevoorschijn komt bij een rechtermuisklik kan men contextgevoelige acties uitvoeren op de geselecteerde opdracht of geselecteerde opdrachten.

Mogelijke acties:

Kopiëren

Men kopieert wat geselecteerd is. Kopiëren wordt alleen actief indien men iets kopieert dat ook geplakt kan worden.

Heeft men een individuele cel geselecteerd, dan wordt enkel die informatie gekopieerd.
Heeft men een volledige opdracht geselecteerd, dan wordt de hele opdracht gekopieerd.
Heeft men een aantal opdrachten geselecteerd, dan worden al die opdrachten gekopieerd.

Men kan geen selectie doen van meerdere cellen om die vervolgens te plakken.

Plakken

Men plakt wat men gekopieerd heeft. Plakken wordt alleen actief indien men het gekopieerde op een zinnige plaats wil plakken. Men heeft dan volgende plakmogelijkheden:

Heeft men een individuele cel gekopieerd, dan kan men die weer plakken op een overeenkomstige cel in een andere opdrachtlijn of tegelijk in meerdere geselecteerde opdrachtlijnen. Men kan de opdrachtlijn waarin geplakt moet worden op verschillende manieren selecteren. Selectie kan op cel- of op opdrachtniveau. Het plakken heeft in beide gevallen hetzelfde effect. Geldt ook indien men tegelijk in meerdere opdrachten wenst te plakken.
Heeft men een hele opdracht geselecteerd en plakt men die, dan wordt een nieuwe opdracht aangemaakt met alle eigenschappen van de gekopieerde opdracht.
Hetzelfde geldt indien men meerdere opdrachten geselecteerd heeft. Door het plakken wordt elke opdracht gedupliceerd die men gekopieerd had.

Export

De inhoud van het Opdrachtentabblad wordt geëxporteerd naar een Excel-bestand. De gebruiker krijgt een Save-as scherm waar hij kan kiezen om het bestand als “XLS” of als “CSV” bestand op te slaan.

Aanpassen >

Via deze actie kan men alle velden van een geselecteerde opdracht aanpassen die ofwel van het type “Vlag” zijn, ofwel van het type “Lijst”. Standaard zijn er een aantal van dergelijke velden zoals “Locatie Uitsluiten”, “Ontdubbelen”, “Patroon”, “Roosteren”, “Tellen”, “Vast”. Naast deze standaardvelden zijn er ook de custom velden die van het type “Vlag” of “Lijst” kunnen zijn.

Voorbeeld van de opties voor custom velden.

Merk op dat men ook meerdere opdrachten kan selecteren en in één keer een bepaald veld voor al de geselecteerde opdrachten kan aanpassen.

Details Leerkrachten >

Via deze actie kan men een aantal up-to-date details zien i.v.m. prestatieberekeningen van de leerkrachten die in de opdracht participeren. Voorbeeld:

Opmerking: deze optie is enkel zichtbaar in het menu als men op de kolom “Leerkrachten” de rechtermuisklik uitvoert.

Bekijk op planbord

Indien men één opdracht selecteert, dan kan men deze optie kiezen en krijgt men het planbord te zien met de focus op deze opdracht. Indien de opdracht uit meerdere blokken/deelopdrachten bestaat, zal men in het planbord de focus zien op al deze blokken/deelopdrachten. Voorbeeld:

Het planbord wordt getoond met een rood kader om de focus weer te geven.

Bekijk op rooster

Indien men één opdracht selecteert, dan kan men deze optie kiezen en krijgt men het rooster te zien voor de resources in deze opdracht. Omdat een opdracht in theorie een willekeurig aantal resources kan bevatten, wordt van elk type resource de eerste genomen en daarvan het rooster gevisualiseerd.

De individuele roosters worden getoond met een rood kader om de focus weer te geven.

Converteer naar niet-weekopdracht

Enkel van toepassing in een multiweeksysteem. Als men een multiweekopdracht van 3 uur in bijvoorbeeld 4 weken heeft, dan gaat die opdracht 3 uur plaatsen in elk van de 4 vermelde weken. Wil men deze opdracht omvormen naar een enkelvoudige opdracht (waarbij de Weken-kolom leeg wordt) maar met het behoud van hetzelfde aantal geplaatste uren kan dat via deze actie. Een voorbeeld:

Toon beperkingen

Via deze optie kan men van een geselecteerde opdracht bekijken hoe de inhoud van de kolom “Mogelijkheden” tot stand gekomen is. De kolom “Mogelijkheden” geeft de roosterpunten weer die niet bezet zijn, rekening houdend met de beperkingen van alle resources en startuurlijsten. In volgend voorbeeld werd een opdracht geselecteerd die maar één deelopdracht heeft. Men ziet in het scherm “Beperkingen” de samenstellende delen van wat in “Mogelijkheden” te zien is. Men ziet dat de klas, het vak en de leerkracht op het niveau van de opdracht te vinden zijn, terwijl het lokaal en beide vensters op het niveau van de deelopdracht staan (ziet men aan de insprong). Voor elke deelopdracht is de totale beperking gelijk aan de beperkingen van de opdracht plus de beperkingen van de elementen die op het deelopdracht-niveau bepaald worden. In dit voorbeeld leggen die laatste geen extra beperkingen op en is de totale beperking van de deelopdracht gelijk aan die van de opdracht.

Een voorbeeld met 2 deelopdrachten die verschillende beperkingen hebben:

Deelopdracht 2 legt een uurlijst op terwijl dat niet zo is voor deelopdracht 1. Gevolg is dat de “Mogelijkheden” in dit geval verschillend zijn voor beide deelopdrachten. Men ziet dat verschil ook duidelijk terugkomen in de Beperkingen. Merk ook de gele kleur op in het veld “Mogelijkheden” van de opdracht. Dit duidt op het feit dat de gele uren voor de ene deelopdracht wél en voor de andere geen mogelijkheid is.

Een ORANJE uur duidt op het feit dat de resource in kwestie “vast” gezet is op dat moment.

Splits op partitie

Indien men een opdracht gedefinieerd heeft voor één klas en men wenst daarna van deze opdracht verschillende opdrachten te maken volgens de elementen van een van de partities van die klas dan kan men dit via deze weg doen. In volgend voorbeeld wordt een Godsdienst-opdracht gesplitst volgens de elementen van de partitie “Godsdienst”:

In dit voorbeeld ziet men hoe de klas 1BB gesplitst wordt in de partitie-elementen van GODS en er op die manier 4 individuele opdrachten ontstaan.

Splits op klas

Indien men een opdracht gedefinieerd heeft voor meerdere klassen en men wenst deze opdracht op te splitsen zodat er een opdracht ontstaat per klas, kan men dat op deze manier doen. Indien de kolom “Klassen” klasgroepen bevat, dan zal de splitsing ook gebeuren van de klassen in de klasgroep. Voorbeeld met 3 klassen:

Na rechtermuisklik “Splits op klas” geeft dit 3 opdrachten:

Splits op leerkracht

Indien men een opdracht gedefinieerd heeft voor meerdere leerkrachten, kan bijvoorbeeld ook een groep van leerkrachten zijn, en men wenst deze opdracht op te splitsen zodat er een opdracht ontstaat per leerkracht, kan men dat op deze manier doen. Voorbeeld met 2 leerkrachten:

Na rechtermuisklik “Splits op leerkracht” geeft dit 2 opdrachten:

Splits

Indien men een opdracht gedefinieerd heeft die uit meerdere blokken bestaat (van 1 of meerdere uren), en deze opdracht is niet opgesplitst in deelopdrachten, dan kan men via deze optie een aantal uren afsplitsen in een nieuwe opdracht. Het minimaal aantal af te splitsen uren is in dit geval gelijk aan de blokgrootte van de opdracht. Heeft men een opdracht van 4 losse uren, dan kan men 1, 2, of 3 uur afsplitsen in een nieuwe opdracht. Heeft men een opdracht van 6 uur in blokken van 2, dan kan men 2 of 4 uur afsplitsen in een nieuwe opdracht. Voorbeeld:

Na rechtermuisklik “Splits – 2u” geeft dit 2 opdrachten:

Splits Specifiek >

Bij “splits specifiek” wordt er een bepaald geplaatst uur of blok afgesplitst. Dit gebeurt dan normaal op een berekend rooster. Als men een opdracht geplaatst heeft en men wil achteraf bepaalde wijzigingen doen voor één bepaald uur of blok van de opdracht, dan kan dat nadat het afgesplitst is in alle vrijheid.

Splitsen we “do1” af dan krijgen we volgend beeld:

Splits op roosterweek

In een multiweeksysteem zal de “Weken” kolom aanduiden in welke weken een opdracht bestaat. Indien men de opdracht wenst af te splitsen voor een bepaalde roosterweek, kan dat via deze optie. In volgend voorbeeld: een opdracht die in een 6-weken systeem gedefinieerd is in elke week maar waarvan we een opdracht wensen af te splitsen voor week 2:

Na rechtermuisklik “Splits – week2” geeft dit 2 opdrachten:

De originele opdracht is nu niet meer gedefinieerd in w2. De afgesplitste opdracht is nu enkel in w2 gedefinieerd.

Samenvoegen

Opdrachten kunnen samengevoegd worden tot één opdracht indien aan de juiste voorwaarde voldoen is: Het enige verschil dat mag bestaan tussen opdrachten die men wenst samen te voegen is:

Verschil in de “Klassen” kolom. Wordt gebruikt indien men 2 klassen wil samenzetten of om partitie-elementen weer samen te voegen.
Verschil in de “Leerkrachten” kolom. Wordt bijvoorbeeld gebruikt om 2 klassen, elke met hun leerkracht, samen te voegen in één opdracht waarbij de leerkrachten samen lesgeven aan de 2 klassen in hetzelfde lokaal.

Voorbeeld:

Selecteert men deze 2 opdrachten en kiest men “Samenvoegen” dan worden beide opdrachten van 2 uur NED samengevoegd. In dit geval hebben we meteen een combinatie van klassen en leerkrachten samengevoegd.

Voorbeeld van samenvoegen van opdrachten met partitie-elementen: hier zien we 2 opdrachten die enkel verschillen in de kolom “Klassen”. Er wordt lesgegeven aan 2 partitie-elementen van de partitie “Geslacht”. De meisjes en jongens hebben apart les.

Via “Samenvoegen” worden beide partitie-elementen samengevoegd. Omdat in dit geval de partitie “Geslacht” compleet is, worden de partitie-elementen gewoon door de klas zelf vervangen.

Vervang klas door partitie >

Indien men de klas of klassen in een opdracht wens te vervangen door een partitie-element van een van de gemeenschappelijke partities van de klassen, dan kan dat via deze optie. In volgend voorbeeld vervangen we 2 klassen in een opdracht door een partitie-element:

Selecteer de opdracht en via de optie “Vervang klas door partitie – Geslacht – jongen” te kiezen, worden beide klassen vervangen door hun respectievelijk partitie-element.

Merk op dat dit enkel kan indien de klassen een gemeenschappelijke partitie hebben. Resultaat:

Verwijderen >

Via deze actie kan men ofwel de opdracht definitief verwijderen (deleten), ofwel kan men de opdracht volledig of gedeeltelijk uit het rooster halen.

De verschillende opties zijn (vanaf 2017.1.0.28):

Definitief: wil zeggen dat men de ganse opdracht delete.
Planning: wil zeggen dat men de huidige planning van de ganse opdracht uit het rooster verwijdert. Men zal dan ook zien dat de kolom “% Geroosterd” op 0% komt staan.
Blok: hier heeft men de keuze om één of meerdere blokken (als er meerdere zijn) uit het rooster te verwijderen. De kolom “% Geroosterd” zal het effect weergeven.

Bij de laatste 2 opties kan men door planning de verwijderde blokken weer in het rooster krijgen.

Koppelen via ZR-Link

Opdrachten

Indien men 2 of meerdere opdrachten op een zelfde roosterpunt wenst te leggen, dan kan dat door ze te koppelen via een ZR-Link. Om dit te kunnen, moet aan een aantal voorwaarden voldaan zijn (zie beschrijving bij kolommen Opdrachtentabblad). Om opdrachten te linken, selecteert men de opdrachten en kiest men deze optie. Voorbeeld:

Na selectie van de opdrachten kiest men de optie “Koppelen via ZR-Link”. Resultaat is dat er in de kolom “ZR-Link” de naam van een nieuwe link verschijnt. Beide opdrachten zijn nu gekoppeld en kunnen enkel geplaatst worden als dat op hetzelfde roosterpunt is.

Men kan daarna nog extra opdrachten via dezelfde link koppelen als aan alle voorwaarden voldaan is. Voorbeeld:

Bij deze selectie kiest men via rechtermuisklik weer “Koppelen via ZR-Link”. Het resultaat is dat de laatste opdracht nu ook opgenomen werd in dezelfde ZR-Link “ZR003”.

Koppelen via ZR-Link

Deelopdrachten

(versie 2023.2.5)

Koppelt men opdrachten met deelopdrachten waarbij er verschillende keuzemogelijkheden zijn om koppelingen te maken, dan zal Mondriaan een popup tonen waarin men exact kan aanduiden welke deelopdrachten van de geselecteerde opdrachten er gekoppeld moeten worden.

Na selectie van de deelopdrachten met blokgrootte 3 doen we hetzelfde voor de blokken van 2 en krijgen we volgend beeld in de kolommen ZR-Links (opdrachten) en ZR-Link (deelopdrachten):

Verwijder ZR-Link

Via deze optie kan men de geselecteerde opdracht of opdrachten weer uit een ZR-Link halen. Indien er maar één opdracht in de ZR-Link zou overblijven na deze actie, dan verdwijnt de ZR-Link voor deze laatste opdracht ook. Omdat er in een opdracht verschillende ZR-Links aanwezig kunnen zijn (indien er per deelopdracht ingesteld zijn), moet men de ZR-Link kiezen die men wil verwijderen.

Bloklink >

Indien men 2 opdrachten selecteert en er is aan de nodige voorwaarden voldaan, dan zal deze actie een BLxxx-link maken tussen deze beide opdrachten. Voorbeeld:

Na rechtermuisklik geeft dit volgend resultaat:

Indien een of beide opdrachten uit verschillende deelopdrachten bestaan, dan krijgt men een popup-scherm waarin men kan kiezen welke deelopdrachten men in de Bloklink wenst te hebben. In volgend voorbeeld hebben we een opdracht van 1 uur en een opdracht van 7 uur maar opgedeeld in 3 deelopdrachten. Wanneer men een Bloklink tracht te maken tussen beide opdrachten, krijgt men een popup waar men de deelopdrachten kan kiezen. Voor de eerste opdracht is er maar één deelopdracht om uit te kiezen, voor de tweede kiezen we hier de tweede van de 3 deelopdrachten. We kunnen ook nog de volgorde kiezen (“Voor”, “Na”, of “Geen volgorde”) Het resulterende Bloklink-blok bestaat dan uit 1 uur V1 en 3 uur V2.

Het resultaat ziet er dan als volgt uit:

Bloklink >
Verwijder Bloklink

Selecteert men één of meerdere opdrachten waar een BLxxx-link in voorkomt, dan kan men via deze actie die link weer verwijderen.

Bloklink >
Zonder volgorde
Zet als eerste
Zet als laatste

Selecteert men één of meerdere opdrachten waar een BLxxx-link in voorkomt, kan men via deze acties de volgorde in de link aanpassen. Indien men kiest voor “Zonder volgorde” zal de BLxxx-link geen volgorde-indicatie meer vertonen. Voor een opdracht die men als eerste zet, zal de BLxxx-link wijzigen in BLxxx-1. Voor een opdracht die men als tweede zet, wordt dat BLxxx-2.

Voeg vrije resources toe >

Voor een geplaatste opdracht is het soms nuttig om aan deze opdracht een extra resource toe te kunnen voegen. Dit gebeurt meestal op een berekend rooster. Door achteraf resources toe te voegen, maakt men een uitgestelde keuze. Wenst men bijvoorbeeld een extra vrije leerkracht, lokaal, of venster toe te voegen, dan kan dat via deze weg. Als men een opdracht bekijkt, kan men resources toevoegen op verschillende niveaus. Het niveau kan men kiezen in het rechtermuisklikmenu:

Een opdracht kan meerdere uren plaatsen, eventueel in verschillende blokken, en een opdracht kan uit deelopdrachten bestaan. Men kan op elk van die niveaus vrije resources toevoegen. We geven hier enkel een klein voorbeeld en verwijzen verder naar de pagina “Vrije resources toevoegen, wissels doorvoeren en conflicten oplossen” voor een bredere uiteenzetting. In dit voorbeeld werd de 2de opdracht (4 uur in blokken van 2uur) geselecteerd en gevraagd om vrije resources toe te voegen op het niveau van blokken. Op do5 en vr3 staat een blok van 2. We kiezen het blok dat op vr3 staat. In de dropdown zie je enkel leerkrachten die vrij zijn gedurende de 2 uren van het blok. De groene kleur duidt op het feit dat de leerkracht al lesgeeft in de klas 5MT. In het rechterpaneel kan men de roosters bekijken van de vrije resources om zo de beste keuze te maken.

Na selectie van de eerste leerkracht wijzigt de opdracht als volgt: de opdracht van 4 uur wordt hierdoor gesplitst in 2 opdrachten van 2 uur. Reden is dat eenzelfde opdracht dezelfde leerkrachten moet hebben voor elke deelopdracht. Voor lokalen en vensters blijft het één opdracht, maar worden er deelopdrachten van gemaakt.

Korte termijnvervanging

Voor een berekend rooster komt het vaak voor dat in de loop van het jaar een leerkracht tijdelijk vervangen moet worden. Deze korte termijnvervangingen moeten per uur geregeld worden. Men selecteert een of meerdere opdrachten waarvoor men korte termijnvervangingen wenst te doen en vervolgens kiest men deze rechtermuisklikactie om vervanging te zoeken voor de leerkracht(en) en uren die geselecteerd werden. We geven hier enkel een klein voorbeeld en verwijzen verder naar de pagina “Kortetermijnvervangingen en Uitstappen plannen” voor een bredere uiteenzetting. We selecteerden hier de eerste opdracht waarbij een leerkracht 5 uur bezet is en vervangen moet worden. Het scherm dat tevoorschijn komt, toont links de leerkracht(en) die vervangen moeten worden met de uren waarvoor vervanging gezocht moet worden. Rechts wordt het rooster van de links geselecteerde leerkracht getoond.

Klikt men op de button “Kies vervangers” dan opent het scherm dat ondersteuning biedt voor het zoeken naar vervanging:

Voor elk uur waarvoor vervanging gezocht moet worden, is links een lijn voorzien. Een rood kruisje vooraan wil zeggen dat de vervanging nog niet gedefinieerd werd. Door in de kolom “Leerkrachten” te klikken, krijgt men ofwel een dropdown ofwel een selectielijst. In beide gevallen worden enkel die leerkrachten getoond die ook vrij zijn op het vervangmoment. Op het rechterpaneel kan men ook de roosters zien van de resources die men in de vervanging wenst te gebruiken. De knop “Voeg toe aan vervanging” gaat de getoonde resource als vervangen opnemen in de geselecteerde rij in het linkerpaneel. Men kan tegelijk ook lokalen en vensters toewijzen indien nodig. In de kolom “Vervangen op” kan men optioneel een datum opgeven waarop de vervanging gebeurt.

Drukken we op “OK” dan worden de vervangingen toegepast op het rooster. De originele opdracht wordt op 0 uur gezet en nieuwe opdrachten met vervangers nemen de plaats in. Dat zal er dan als volgt uitzien:

Via het tabblad “Bijkomende informatie | Korte termijnvervangingen” kan men alle korte termijnvervangingen bekijken en ook herstellen (=ongedaan maken).

Keuzes vastzetten >

Voor opdrachten, of deelopdrachten, die geplaatst zijn en waarbij men keuzeresources gebruikt, kan het soms handig zijn om de keuze van de resources definitief te maken. Heeft men bijvoorbeeld een complexe cluster van opdrachten waarvoor men een oplossing gevonden heeft en waarvoor men de resourcekeuzes zou willen bevriezen, maar niet de plaats in het rooster, dan kan men deze techniek gebruiken.

Het komt er dan op aan van de keuzemogelijkheid uit de opdracht te verwijderen en te vervangen door de keuze die gemaakt werd. Vanaf dan bestaat de mogelijkheid tot kiezen niet meer en zijn de keuzes vast. Merk op dat de keuzegroepen die men ingevoerd had dan ook effectief verdwijnen uit de opdracht en vervangen worden door de gekozen resources. Bij opdrachten/deelopdrachten met meerdere blokken kan dit resulteren in het ontstaan van meerdere deelopdrachten.

Voor een opdracht kan men keuzeresources gebruiken voor Leerkrachten, Klassen, Lokalen, vensters, en varia. We bekijken een klein voorbeeld voor lokalen. We vertrekken van een geplaatste opdracht van 4 lossen uren waarbij telkens een lokaal gekozen mag worden uit een aantal keuzegroepen. Dit is de beginsituatie:

Via rechtermuisklik op de opdracht vragen we nu “Keuzes vastzetten > Lokalen“:

De opdracht werd nu in 4 deelopdrachten gesplitst, elk met hun eigen vast lokaal. Er zijn nu ook geen keuzelokalen meer. Men kan keuzes vastzetten per soort of meteen voor Alle elementen.

Men kan ook de uurkeuzes vastzetten (Alle uren).

Als een opdracht niet 100% geplaatst is, dan zal het vastzetten enkel gebeuren voor het deel wat reeds geplaatst is. Voor het niet geplaatste deel blijft de keuze actief omdat er nog niets gekozen was.

Koppelen via ZKL-Link

Indien men voor 2 of meerdere (deel)opdrachten, die uit eenzelfde pool van lokalen kunnen kiezen, wenst dat deze hetzelfde lokaal kiezen dan doet men dit door ze te linken via een ZKL-Link. Om dit te kunnen, moet aan een aantal voorwaarden voldaan zijn (zie beschrijving bij kolommen Opdrachtentabblad). Om opdrachten te linken, selecteert men de opdrachten en kiest men deze optie. Voorbeeld: we hebben 3 opdrachten die telkens kunnen kiezen uit KEUZE_LOKALEN. De eerste 2 opdrachten hebben één deelopdracht van respectievelijk 4 en 3 uur. De derde opdracht heeft 2 deelopdrachten van 2 uur waarbij de eerste deelopdracht uit KEUZE_LOKALEN kan kiezen en de 2de deelopdracht een vast lokaal heeft (Lokaal_3).

Men wil dat de eerste 2 opdrachten en de eerste deelopdracht van de derde opdracht dezelfde keuze maakt uit KEUZE_LOKALEN. Men selecteert de 3 opdrachten en via rechtermuisklik vraagt men “Koppelen via ZKL-Link“. Vervolgens krijgt men volgend pop-up scherm:

Omdat niet alle (deel)opdrachten geschikt zijn om te koppelen vraagt Mondriaan via dit scherm welke (deel)opdrachten men effectief in de link wenst te hebben. De eerste 2 zijn automatisch aangevinkt. Van opdracht 3 moet de gebruiker dan nog zelf de deelopdracht selecteren.

Drukt men op OK dan wordt de link gemaakt en kan men de naam van de link zien in zowel de opdracht als de deelopdrachten die participeren in de link. Na plannen ziet men dan ook dat ze allemaal hetzelfde lokaal gekozen hebben.

In volgend voorbeeld willen we dat elke klas 8 uur in een éénzelfde lokaal staat en dat telkens in een blok van 5 en 3 uur. Voor elke klas maken we een ZKL-Link. Bijvoorbeeld 5A heeft ZKL000. Beide deelopdrachten hebben ZKL000. Dus 5A zit na planning telkens in lokaal K4 voor zowel het blok van 5 als dat van 3 uur. Klas 5B heeft ZKL001, etc.

Verwijder ZKL-Link

Verwijderen van een ZKL-Link doet men door de opdrachten te selecteren die in een link zitten om vervolgens “Verwijder ZKL-Link” te kiezen in het rechtermuisklik menu.

De tweede opdracht werd geselecteerd. We verwijderen ZKL001. Resultaat:

Merk op dat via deze actie op opdrachtniveau de ZKL-Link verwijderd wordt voor alle deelopdrachten die gelinkt zijn. Wenst men het enkel te verwijderen voor een individuele deelopdracht dan kan dat via een rechtermuisklik op de deelopdracht.

Koppelen via ZKV-Link

Indien men voor 2 of meerdere (deel)opdrachten, die uit eenzelfde pool van varia kunnen kiezen, wenst dat deze dezelfde varia kiezen dan doet men dit door ze te linken via een ZKV-Link. Om dit te kunnen, moet aan een aantal voorwaarden voldaan zijn (zie beschrijving bij kolommen Opdrachtentabblad). Om opdrachten te linken, selecteert men de opdrachten en kiest men deze optie. Voorbeeld: we hebben 4 opdrachten die telkens kunnen kiezen uit KEUZE_VARIA. Elke opdracht heeft in dit geval 2 deelopdrachten.

Men wil dat deze 4 opdrachten en hun deelopdrachten dezelfde keuze maakt uit KEUZE_VARIA. Men selecteert de 4 opdrachten en via rechtermuisklik vraagt men “Koppelen via ZKV-Link“. Vervolgens krijgt men volgend pop-up scherm:

We vinken voor alle 4 de opdrachten alle deelopdrachten aan. Drukt men op OK dan wordt de link gemaakt en kan men de naam van de link zien in zowel de opdracht als de deelopdrachten die participeren in de link. Na plannen ziet men dan ook dat ze allemaal dezelfde varia gekozen hebben.

In volgend voorbeeld hebben we van elke opdracht de eerste deelopdracht gelinkt via ZKV003 en de tweede deelopdrachten via ZKV004. Onderaan in het deelopdrachtenpaneel van één van de 4 opdrachten kan je dan duidelijk zien welke deelopdracht met welke link gekoppeld is en ook welke keuze er dan gemaakt werd na plannen.

Verwijder ZKV-Link

Verwijderen van een ZKV-Link doet men door de opdrachten te selecteren die in een link zitten om vervolgens “Verwijder ZKV-Link” te kiezen in het rechtermuisklik menu.

Resultaat: ZKV003 werd verwijderd voor de eerste deelopdracht van de geselecteerde opdracht.

Koppel via ZKLe-Link

Indien men voor 2 of meerdere (deel)opdrachten, die uit eenzelfde pool van leerkrachten kunnen kiezen, wenst dat deze dezelfde leerkracht kiezen dan doet men dit door ze te linken via een ZKLe-Link. Om dit te kunnen, moet aan een aantal voorwaarden voldaan zijn (zie beschrijving bij kolommen Opdrachtentabblad). Om opdrachten te linken, selecteert men de opdrachten en kiest men deze optie. Voorbeeld: we hebben 2 opdrachten die telkens kunnen kiezen uit L1, L2. Elke opdracht heeft in dit geval 1 deelopdracht.

Resultaat:

Na planning zien we dat de opdrachten dezelfde leerkracht gekozen hebben:

Deelopdrachten met keuzeleerkrachten:

Een opdracht in Mondriaan moet voor zijn deelopdrachten steeds dezelfde leerkracht(en) kiezen. Dat is een regel waar we niet van afwijken. Stel nu dat je één opdracht hebt voor 8 uur die kan kiezen uit 3 leerkrachten en waarbij je de opdracht splitst in 2 deelopdrachten, een van 5 en een van 3 uur. Mondriaan zal in dit geval eisen dat men een ZKLe-Link maakt voor deze opdracht:

De foutboodschap is duidelijk. We maken een ZKLe-link aan en het probleem is opgelost:

Merk ook op dat ontdubbelen van een opdracht met keuzeleerkrachten en meerdere blokken enkel mogelijk is als je een ZKLe-Link gemaakt hebt voor die opdracht. Via die link verzekeren we dezelfde keuzeleerkracht terwijl dan nog wel uit bijvoorbeeld verschillende lokalen gekozen kan worden.

Verwijder ZKLe-Link

Verwijderen van een ZKLe-Link doet men door de opdrachten te selecteren die in een link zitten om vervolgens “Verwijder ZKLe-Link” te kiezen in het rechtermuisklik menu.

Resultaat:

Update Rand- en Springuurlijsten >

Voor een opdracht waarvoor het vlagje “Rand Spring UL” aangevinkt is kan men via deze rechtermuisklik de uurlijsten aanpassen op 2 manieren:

Enkel springuren: de uurlijst zal enkel springuren bevatten.
Rand- en springuren: de uurlijst zal zowel de rand als springuren bevatten.

Voor meer informatie verwijzen we naar volgende pagina’s:

“Roosteropties (Opties | Roosteren)“
“Extra taken binnen het kader van de lesuren“
“Extra taken buiten het kader van de lesuren“

Rechtermuisklikacties in het deelscherm “Opdrachten | Deelopdrachten”

Via het menu dat tevoorschijn komt bij een rechtermuisklik kan men contextgevoelige acties uitvoeren op de geselecteerde opdracht of geselecteerde deelopdrachten.

Mogelijke acties:

Kopiëren	Bij deelopdrachten kan men geen ganse deelopdracht kopiëren. Men kan enkel in de inhoud van individuele cellen kopiëren. Men kan ook geen selectie doen van meerdere cellen om die vervolgens te plakken.
Plakken	Men plakt wat men gekopieerd heeft. Plakken wordt alleen actief indien men het gekopieerde op een zinnige plaats wil plakken. Men heeft dan volgende plakmogelijkheden: Heeft men een individuele cel gekopieerd dan kan men die weer plakken op een overeenkomstige cel in een andere deelopdrachtlijn Of tegelijk in meerdere geselecteerde deelopdrachtlijnen. Men kan de deelopdrachtlijn waarin geplakt moet worden op verschillende manieren selecteren. Selectie kan op cel of op opdracht niveau. Het plakken heeft in beide gevallen hetzelfde effect. Geldt ook indien men tegelijk in meerdere deelopdrachten wenst te plakken.
Export	De inhoud van het Deelopdrachtentabblad wordt geëxporteerd naar een Excel bestand. De gebruiker krijgt een Save-as scherm waar hij kan kiezen om het bestand als “XLS” of als “CSV” bestand op te slaan.
Aanpassen >	Via deze actie kan men alle velden van een geselecteerde deelopdracht aanpassen die ofwel van het type “Vlag” zijn ofwel van het type “Lijst”. Standaard zijn er een aantal van dergelijke velden zoals “Vast”. Naast deze standaardvelden zijn er ook de custom velden die van het type “Vlag” of “Lijst” kunnen zijn.
Splits >	Zie “Splits >” bij de rechtermuisklikacties van het “Opdrachten” tabblad.
Splits Specifiek >	Zie “Splits Specifiek >” bij de rechtermuisklikacties van het “Opdrachten” tabblad.
Keuzes vastzetten >	Zie “Keuzes vastzetten >” bij de rechtermuisklikacties van het “Opdrachten” tabbl.ad
Verwijder ZR-Link	Zie “Verwijder ZR-Link >” bij de rechtermuisklikacties van het “Opdrachten” tabblad.
Koppel ZKL-Link	Zie “Koppel ZKL-Link >” bij de rechtermuisklikacties van het “Opdrachten” tabblad.
Verwijder ZKL-Link	Zie “Verwijder ZKL-Link >” bij de rechtermuisklikacties van het “Opdrachten” tabblad. Bij deelopdrachten kan men een ZKL-Link verwijderen van een een individuele deelopdracht.
Koppel ZKV-Link	Zie “Koppel ZKV-Link >” bij de rechtermuisklikacties van het “Opdrachten” tabblad.
Verwijder ZKV-Link	Zie “Verwijder ZKV-Link >” bij de rechtermuisklikacties van het “Opdrachten” tabblad. Bij deelopdrachten kan men een ZRV-Link verwijderen van een een individuele deelopdracht.

Rechtermuisklikacties in het deelscherm “Opdrachten | Leerkrachten”

Via het menu dat tevoorschijn komt bij een rechtermuisklik kan men contextgevoelige acties uitvoeren op de geselecteerde leerkracht of geselecteerde leerkrachten.

Mogelijke acties:

Kopiëren	Bij leerkrachten kan men geen ganse leerkrachtlijn kopiëren. Men kan enkel in de inhoud van individuele cellen kopiëren. Men kan ook geen selectie doen van meerdere cellen om die vervolgens te plakken.
Plakken	Men plakt wat men gekopieerd heeft. Plakken wordt alleen actief indien men het gekopieerde op een zinnige plaats wil plakken. Men heeft dan volgende plakmogelijkheden: Heeft men een individuele cel gekopieerd dan kan men die weer plakken op een overeenkomstige cel in een andere leerkrachtlijn Of tegelijk in meerdere geselecteerde leerkrachtlijnen. Men kan de leerkrachtlijn waarin geplakt moet worden op verschillende manieren selecteren. Selectie kan op cel of op leerkrachtlijn niveau. Het plakken heeft in beide gevallen hetzelfde effect. Geldt ook indien men tegelijk in meerdere leerkrachtlijnen wenst te plakken.
Export	De inhoud van het Leerkrachten tabblad wordt geëxporteerd naar een Excel bestand. De gebruiker krijgt een Save-as scherm waar hij kan kiezen om het bestand als “XLS” of als “CSV” bestand op te slaan.
Details Leerkrachten >	Enkel zichtbaar indien men de rechtermuisklikactie effectief op een cel doet waar een leerkracht in vermeld is. Voor de geselecteerde leerkracht toont een informatiescherm een aantal cijfers voor die specifieke leerkracht. Zie voorbeeld.
Splits op leerkracht	Zie “Splits op leerkracht” bij de rechtermuisklikacties van het “Opdrachten” tabblad

Rechtermuisklikacties in het deelscherm “Opdrachten | Vakken”

Via het menu dat tevoorschijn komt bij een rechtermuisklik kan men contextgevoelige acties uitvoeren op de geselecteerde vak of geselecteerde vakken.

Mogelijke acties:

Export

De inhoud van het Vakken tabblad wordt geëxporteerd naar een Excel bestand. De gebruiker krijgt een Save-as scherm waar hij kan kiezen om het bestand als “XLS” of als “CSV” bestand op te slaan.

Rechtermuisklikacties in het deelscherm “Opdrachten | Klassen”

Via het menu dat tevoorschijn komt bij een rechtermuisklik kan men contextgevoelige acties uitvoeren op de geselecteerde klas of geselecteerde klassen.

Kopiëren	(intern: heeft geen zin in dit tabblad. Verwijderd)
Plakken	(intern: heeft geen zin in dit tabblad. Verwijderd)
Export	De inhoud van het Klassen tabblad wordt geëxporteerd naar een Excel bestand. De gebuiker krijgt een Save-as scherm waar hij kan kiezen om het bestand als “XLS” of als “CSV” bestand op te slaan.
Splits op klas	Zie “Splits op klas” bij de rechtermuisklikacties van het “Opdrachten” tabblad

Waarschuwingen al dan niet tonen

Mondriaan toont allerhande waarschuwingen in de waarschuwingskolom van een opdracht alsook in het resultaatscherm van “Valideer invoer”. Om de gebruiker zelf te laten beslissen of hij/zij die waarschuwingen wenst te zien werd in het optiescherm een lijst van mogelijke waarschuwingen voorzien die men kan aan- of uitvinken. Per type waarschuwing beslist de gebruiker zelf of ze relevant zijn. In het tabblad “Opties | Andere | Validatie” kan men de keuzes instellen. Standaard zijn alle waarschuwing actief.

Betekenis van deze waarschuwingen:

Toon bekwaamheidswaarschuwingen: leerkracht heeft geen bekwaamheidsbewijs voor de lesopdracht.
Toon noemerwaarschuwingen: er is geen noemer gedefinieerd voor de leerkracht in de lesopdracht.
Toon waarschuwing geen lokaal: er is geen lokaal opgenomen in de lesopdracht.
Toon waarschuwing geen vak: er is geen vak opgenomen in de lesopdracht.
Toon waarschuwing aantal vervangers: Deze waarschuwing komt voor in het dagroosterbeheer. Als de vervangopdracht(en) minder leerkrachten hebben dan de oorspronkelijke opdracht dan zou er een probleem kunnen zijn. Hiervoor wordt dan een waarschuwing gegeven indien dit vinkje aanstaat.
Toon waarschuwing verschillende jaren: er werden klassen uit verschillende jaren in één lesopdracht opgenomen.
Toon waarschuwing verschillende graden: er werden klassen uit verschillende graden in één lesopdracht opgenomen.
Toon waarschuwing verschillende richtingen: er werden klassen uit verschillende richtingen in één lesopdracht opgenomen.
Toon waarschuwing geen instellingsnummer: er werd geen instellingsnummer toegekend aan de opdracht (enkel indien ze gedefinieerd zijn).
Toon waarschuwing ongeldig instellingsnummer: er werd handmatig een foutief instellingsnummer toegekend (indien klassen/leerkrachten bijvoorbeeld aan een ander gekoppeld zijn).
Toon waarschuwing som subsidie en plage: de plage en subsidieuren opgeteld komen niet overeen met het aantal uren in de opdracht.
Toon waarschuwing deelopdracht zonder uren: een deelopdracht van een opdracht heeft geen uren.