Tabblad “Extra Spreidingen | Minimumspreidingen”

Minimumspreidingen zijn een beperking die men kan opleggen aan de lesopdrachten van een specifieke resource. De werking wordt uitgelegd met een aantal voorbeelden op de pagina Opdrachten beperken door minimumspreidingen.

Een minimumspreiding geldt steeds voor een bepaalde resource op een bepaalde uurlijst. Er zijn 2 soorten minimumspreidingen:

• Resource R “Min” x op uurlijst U: in het rooster van R moeten er ofwel minstens x uren (van lesopdrachten) te vinden zijn op de uren vermeld in uurlijst U, ofwel mag er geen enkel uur gepland zijn op die uren.
• Resource R “Niet” x op uurlijst U: in het rooster van R mag het aantal uren (van lesopdrachten) geteld op de uren van uurlijst U niet gelijk zijn aan x.

Het grote verschil met waardespreidingen is dat tijdens het plannen door de Mondriaan engine (MBE) minimumspreidingen tijdelijk geschonden kunnen zijn. Enkel als het rooster voor de resource volledig gepland is, wordt er ook gegarandeerd dat aan de minimumspreiding(en) voldaan is.

De “Min x” versie is de meest gebruikte en dan vooral voor het vermijden van geïsoleerde uren in de roosters van leerkrachten.

Het tabblad waar men de minimumspreidingen kan invoeren, is het volgende:

Indien een minimumspreiding op geen enkele opdracht effect heeft, dan zal er een waarschuwing verschijnen.

Kolommen in het tabblad “Extra Spreidingen | Minimumspreidingen”

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Extra spreidingen | Minimumspreidingen”

Via het menu dat tevoorschijn komt bij een rechtermuisklik kan men contextgevoelige acties uitvoeren op de geselecteerde minimumspreiding(en).

Mogelijke acties:

Minimumspreidingen zijn ook op andere plaatsen zichtbaar in Mondriaan

Minimumspreidingen kunnen niet alleen in de tab “Extra spreidingen | Minimumspreidingen” beheerd en bekeken worden maar ook in subtabs bij elementen en groepen van elementen. Dit zijn de plaatsen waar “Minimumspreidingen” beschikbaar zijn binnen “Elementen” en “Elementen | [Groepen]”:

• Vakken en [Vakken]
• Leerkrachten en [Leerkrachten]
• Klassen en [Klassen]
• Lokalen en [Lokalen]

Voorbeeld: Bij “Elementen | Leerkrachten” is DAER geselecteerd en dan zien we in de subtab “Minimumspreidingen” alle minimumspreidingen waarbij DAER betrokken is.

Merk op dat men op deze plaatsen enkel de spreidingen kan zien gerelateerd aan opdrachten die met het betreffende geselecteerde element of groep te maken hebben. Het volledige beeld van alle spreidingen ziet men in “Extra spreidingen | Minimumspreidingen”.

Tabblad “Extra Spreidingen | Volgordespreidingen”

Volgordespreidingen zijn een soort beperking die men kan opleggen aan twee sets van opdrachten. De werking wordt uitgelegd met een aantal voorbeelden op de pagina Opdrachten beperken door volgordespreidingen.

Een volgordespreiding is een vrij eenvoudig concept. In de basis is het als volgt uit te leggen:

• van 2 welbepaalde disjuncte sets van opdrachten, door de gebruiker te bepalen,
• bepaalt men voor beide sets het eerste en laatste bezette uur in het rooster
• waarbij enkel gekeken wordt naar uren die binnen een door de gebruiker te bepalen interval of periode vallen.

Vervolgens legt men een eis op aan de relatie tussen die eerste en laatste bezette uren voor beide sets. Er zijn 3 soorten eisen die men kan opleggen:

• “Voor”: ofwel moet het laatst bezette uur van set 1 vóór het eerste bezette uur van set 2 liggen.
• “Na”: ofwel moet het eerst bezette uur van set 1 na het laatste bezette uur van set 2 liggen.
• “Geen overlap”: ofwel “Voor” of “Na” waarbij de keuze aan Mondriaan gelaten wordt.

Tijdens het roosteren (er wordt een oplossing gezocht door de engine van Mondriaan) worden alle volgordespreidingen permanent geëvalueerd. Van zodra het plaatsen van een opdracht een volgordespreiding zou schenden, moet de engine een andere oplossing kiezen.

Het tabblad waar men de volgordespreidingen kan invoeren, is het volgende:

Indien een volgordespreiding op geen enkele opdracht effect heeft, dan zal er een waarschuwing verschijnen.

Kolommen in het tabblad “Extra Spreidingen | Volgordespreidingen”

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Extra spreidingen | Volgordespreidingen”

Via het menu dat tevoorschijn komt bij een rechtermuisklik kan men contextgevoelige acties uitvoeren op de geselecteerde volgordespreiding(en).

Mogelijke acties:

Volgordespreidingen zijn ook op andere plaatsen zichtbaar in Mondriaan

Volgordespreidingen kunnen niet alleen in de tab “Extra spreidingen | Volgordespreidingen” beheerd en bekeken worden, maar ook in subtabs bij elementen en groepen van elementen. Dit zijn de plaatsen waar “Volgordespreidingen” beschikbaar zijn binnen “Elementen” en “Elementen | [Groepen]”:

• Vakken en [Vakken]
• Leerkrachten en [Leerkrachten]
• Klassen en [Klassen]
• Lokalen en [Lokalen]
• Vensters en [Vensters]

Voorbeeld: Bij “Elementen | Leerkrachten” is SB geselecteerd en dan zien we in de subtab “Volgordespreidingen” alle volgordespreidingen waarbij SB betrokken is.

Merk op dat men op deze plaatsen enkel de spreidingen kan zien gerelateerd aan opdrachten die met het betreffende geselecteerde element of groep te maken heeft. Het volledige beeld van alle spreidingen ziet men in “Extra spreidingen | Volgordespreidingen”.

Tabblad “Extra Spreidingen | Waardespreidingen”

Waardespreidingen zijn een soort beperking die men kan opleggen aan een set van opdrachten. Hoe dit werkt, uitgelegd met een aantal voorbeelden, kan men vinden op volgende pagina.

Een waardespreiding is een zeer eenvoudig concept:

• van een welbepaalde set van opdrachten, door de gebruiker te bepalen
• telt men op elk moment het aantal uren (roosterpunten) dat ze bezet hebben in het rooster
• waarbij uren enkel geteld worden indien die uren op welbepaalde, door de gebruiker te bepalen, roosterpunten vallen
• en waarbij het onderlinge gewicht van de opdrachten in de telling eventueel kan verschillen.

Vervolgens legt men een eis op aan de waarde van deze telling (gewogen som). Er zijn 2 soorten eisen die men kan opleggen:

• ofwel mag een bepaald maximum X niet overschreden worden
• ofwel mag de telling nooit een bepaalde waarde X hebben maar mag ze wel groter of kleiner zijn.

Tijdens het roosteren (er wordt een oplossing gezocht door de engine van Mondriaan) worden alle waardespreidingen permanent geëvalueerd. Van zodra het plaatsen van een opdracht een waardespreiding zou schenden, moet de engine een andere oplossing kiezen.

Het tabblad waar men de waardespreidingen kan invoeren, is het volgende:

Zoals eerder aangehaald, zit de complexiteit van het maken van spreidingen onder andere in de interpretatie van de verkorte schrijfwijze van waardespreidingen. Er zijn namelijk verschillende manieren om verschillende waardespreidingen in één lijn te schrijven en de combinaties van die manieren maken het soms ingewikkeld om het te begrijpen. Als verschillende waardespreidingen in één lijn geschreven kunnen worden, dan kunnen ze per definitie ook in verschillende lijnen geschreven worden. Andersom is het niet waar. Er zijn verschillende mogelijkheden om waardespreidingen te combineren in één lijn.

Indien een waardespreiding op geen enkele opdracht effect heeft, dan zal er een waarschuwing verschijnen.

Kolommen in het tabblad “Extra Spreidingen | Waardespreidingen”

Waarschuwing	Indien er een waarschuwing of fout voor deze waardespreiding is, dan staat er een symbool in de eerste kolom. Door met de muis over de opdracht te hoveren kan men de inhoud van de waarschuwing of fout zien. De symbolen voor een “Fout” en een “Waarschuwing” zijn respectievelijk:   Fout   Waarschuwing   Informatie Voorbeeld fout: “Waardespreiding 7 heeft een Uurlijst nodig”
Actief	Dit vlagje geeft weer of de waardespreiding actief is. Standaard staat deze aan.
Spreiding van …	Naam of namen van de opdrachtelementen via dewelke men opdrachten wenst te selecteren om een waardespreiding te definiëren. Mogelijke elementen die men kan gebruiken, zijn: namen van vakken namen van klassen namen van leerkrachten namen van lokalen namen van vensters namen van varia namen van locaties namen van vaktypes groepen, gedefinieerd van deze elementen. In dit geval speelt elk element van de groep mee als selectiecriterium. waarden van custom kolommen (in de selectielijst te herkennen aan de prefix “CC_”) soort opdracht (“LES” of “WENS”) Bij het opgeven van deze selectiecriteria kan men eventueel per criterium een gewicht opgeven. Het standaardgewicht is 1. Wenst men hiervan af te wijken, kan men dat hier doen. Merk op dat 0 geen geldig gewicht is. Het gewicht is dus minstens 1. Gewichten hebben pas een betekenis van zodra het vlagje “Cumulatief” aangevinkt is. Elk element in deze kolom kan een eigen set opdrachten selecteren waarop een waardespreiding gedefinieerd kan worden. Het kan ook zijn dat alle elementen samen een set opdrachten bepalen waarop een waardespreiding gedefinieerd wordt. Dit onderscheid wordt gemaakt door het vlagje “Som”. Als het uitgevinkt is, werkt elk element als een zelfstandig selectiecriterium. Staan er dus 5 elementen in deze kolom, dan kunnen die verantwoordelijk zijn voor het selecteren van 5 sets van opdrachten of samenwerken voor het selecteren van één set opdrachten. Dit is een eerste waardespreiding-opsplitser. Dus, afhankelijk van het vlagje “Som” splitsen we verder op in aparte waardespreidingen of niet. Als men deze kolom leeg laat, dan kan er geen enkele opdracht effect hebben op deze spreiding. Dit veld moet dus steeds gevuld worden, anders heeft de spreiding geen zin. Er zal in dat geval ook een waarschuwing te zien zijn.
Klassen Uitbreiden	Dit vlagje is een speciale uitbreiding om elementen van het type “Klassen”, die in “Spreiding van…” opgenomen werden, een gewicht te geven dat gelijk is aan het aantal leerlingen dat voor die klas gedefinieerd is. Gewichten hebben pas een betekenis van zodra het vlagje “Cumulatief” aangevinkt is.
Som	Via dit vlagje geven we aan of de selectiecriteria in “Spreiding van…” allemaal samenwerken om één set aan opdrachten te selecteren voor de waardespreiding. Is het vlagje uitgevinkt, dan selecteert elk elementje in “Spreiding van…” een eigen groep van opdrachten. Dit vlagje bepaalt dus of de elementen in “Spreiding van…” de waardespreidingen verder opsplitsen of niet.
Cumulatief	Via dit vlagje bepalen we of de telling van een opdracht in een waardespreiding gebeurt met of zonder rekening te houden met de gewichten van de opdrachten. Het gewicht van een opdracht in een waardespreiding hangt af van volgende factoren: Elk selectiecriterium uit “Spreiding van …” verhoogt het gewicht van de opdracht met het gewicht toegekend aan dat selectiecriterium. Default is het gewicht van een selectiecriterium = 1. Men kan een gewicht toekennen bij de selectie in “Spreiding van …”. Men kan “Klassen uitbreiden” aanvinken waardoor het aantal leerlingen van de klas meespeelt in het gewicht. Men kan voor een klas ook de combinatie van de laatste 2 situaties hebben. Men geeft aan 6A gewicht 2 en verder zegt men via “Klassen” uitbreiden dat er een extra multiplicator is. Heeft de klas 6A 25 leerlingen dan geeft dat een totaal gewicht van 2×25 = 50. Merk op dat de vlagjes “Som” en “Cumulatief” onafhankelijk aan/uit gevinkt kunnen zijn. Ze hebben geen afhankelijkheid. (Momenteel hebben ze toch een afhankelijkheid. “Cumulatief” kan niet aangevinkt zijn zonder dat “Som” aangevinkt is)
Extra Resources/ selectiecrietaria	Via deze optionele kolom kan men de waardespreidingen verder uitsplitsen of verfijnen. Als selectiecriteria kan men hier dezelfde soorten elementen selecteren als in “Spreiding van …”. Door hier elementen op te geven gaat men: enkel die opdrachten overhouden die ook aan deze selectiecriteria voldoen. Indien het vlagje “En” uitgevinkt is, dan maak je een verdere uitsplitsing van waardespreidingen op basis van deze criteria. Staat er bijvoorbeeld 6A en 6B, dan maak je vanaf nu een opsplitsing in waardespreidingen voor opdrachten van 6A en een voor 6B. Indien het vlagje “En” aangevinkt is, dan is er geen verdere opsplitsing, maar ga je enkel die opdrachten overhouden in de waardespreidingen die aan al deze criteria tegelijk voldoen. Staan er dus 2 elementen in deze kolom, dan kunnen die verantwoordelijk zijn voor het selecteren van 2 sets van opdrachten of samenwerken voor het selecteren van één set opdrachten. Dit is een tweede waardespreiding-opsplitser. Dus, afhankelijk van het vlagje “En” splitsen we verder op in aparte waardespreidingen of niet. Merk op dat selectiecriteria in deze kolom geen rol spelen bij de bepaling van de gewichten van een opdracht in een waardespreiding. Dat is een belangrijk verschil met de elementen gedefinieerd in “Spreiding van …”
En	Via dit vlagje kan men aangeven of opdrachten aan alle of individuele selectiecriteria, gedefinieerd in “Extra resources/selectiecriteria”, moeten voldoen om opgenomen te worden in een waardespreiding. Staan er bijvoorbeeld 6A, 6B en 6C als “Extra resources/selectiecriteria”: staat het vlagje “En” uitgevinkt, dan worden aparte sets opdrachten geselecteerd waar 6A, waar 6B, en waar 6C in voorkomt gemaakt. Elk van deze sets vormen aparte waardespreidingen. staat het vlagje “En” aangevinkt, dan worden enkel opdrachten geselecteerd waar 6A en 6B en 6C instaan overgehouden. Dit zijn dan enkel opdrachten waarin deze 3 klassen samengezet worden. In dit geval krijgen we dus geen verdere opsplitsing in waardespreidingen.
Max/Niet	Via dit vlagje bepaalt men welk soort waardespreiding het is. In elke waardespreiding wordt er voor de set geselecteerde opdrachten een telling T gedaan. Vraag is wat men met deze telling T wenst te bereiken. Er zijn 2 mogelijkheden: Aangevinkt (Max): betekent dat de telling T ≤ Waarde moet blijven. Hier gaat het om een “Max waardespreiding”. Uitgevinkt (Niet): betekent dat de telling T ≠ Waarde moet blijven. Hier gaat het om een “Niet gelijk aan waardespreiding” Waarbij “Waarde” het volgende in te vullen veld is. PS. Pas sinds versie 2020.4.0 wordt deze kolom “Max/Niet” genoemd. Voorheen werd deze kolom “Max” genoemd en was het een gewone checkbox. Sinds versie 2020.4.0 ziet men steeds tussen haakjes welke keuze gemaakt werd. Niet in alle screenshots werd dit beeld aangepast.
Waarde	De telling T van de waardespreiding moet met een waarde vergeleken worden. Die waarde kan de gebruiker hier opgeven.
Uurlijsten	De uurlijst X waarop de telling van toepassing is. De vermelde uurlijst X MOET in de “Uren/Week | Uurlijsten” tab gedefinieerd zijn. Als het een OF-uurlijst is, dan hebben we een derde waardespreiding-opsplitser. Per afzonderlijk uurlijstje in X krijgen we dan een opsplitsing van waardespreidingen. Een typisch voorbeeld is een spreiding die we elke dag willen afdwingen. De uurlijst zal dan bijvoorbeeld “WEEKDAGEN” zijn waarbij deze gedefinieerd is als een OF-uurlijst van maandag, dinsdag, …, vrijdag. Opgepast! Indien meerdere uurlijsten in Uurlijsten ingevuld worden, dan wordt een combinatie gemaakt van de uurlijsten. Stel dat men 2 uurlijsten X en Y opgeeft. Indien beide uurlijsten eenvoudige EN-uurlijsten zijn, dan is de combinatie gewoon de samenstelling van beide (X en Y). Echter, als bijvoorbeeld X een OF-uurlijst is (bv X1 of X2), dan worden volgende samengestelde combinaties gemaakt: (X1 en Y), (X2 en Y). Op beide combinaties geldt dan de spreiding. Is ook Y een OF-uurlijst (bv Y1 of Y2 of Y3) dan krijgen we (X1 en Y1), (X1 en Y2), (X1 en Y3), (X2 en Y1), (X2 en Y2), (X2 en Y3).
Weken	Indien men in een multiweeksysteem werkt, dan wordt in deze kolom aangegeven in welke weken de waardespreiding van toepassing is.
Commentaar	Bij elke spreiding kan men via dit commentaarveld opgeven waartoe de specifieke waardespreiding dient.

Nog 3 voorbeelden om de 3 niveaus van waardespreiding-opsplitsing duidelijk te maken. In dit scherm hebben we 3 lijnen opgenomen waarbij we variaties met de vlagjes “Som” en “En” illustreren:

Voorbeelden kunnen als volgt uitgelegd worden:

Waardespreiding met ID = 9 (“Som” uitgevinkt, “En” uitgevinkt)

• Verdeel alle opdrachten met WIS in één set en alle opdrachten met FYS in een andere set.
• Dat geeft al 2 sets opdrachten waarvoor we een waardespreiding gaan definiëren. Omdat er theoretisch opdrachten kunnen zijn met zowel FYS en WIS, kunnen er opdrachten zijn die in beide sets zitten.
• Voor elk van deze sets willen we een verdere opsplitsing in 3 subsets:
  • WIS met 6A, WIS met 6B, WIS met 6C. Dat geeft 3 subsets. Opnieuw theoretisch is er een overlap.
  • FYS met 6A, FYS met 6B, FYS met 6C. Dat geeft 3 subsets. Opnieuw theoretisch is er een overlap.
  • opdrachten waar 6A, 6B, of 6C niet in voorkomt, worden uitgesloten.
• Voor elk van deze 6 sets willen we een telling op elk van de weekdagen. Dat geeft een verdere opdeling in telkens 5 waardespreidingen.
• In totaal geeft dat 2 x 3 x 5 = 30 waardespreidingen.

Waardespreiding met ID = 10 (“Som” aangevinkt, “En” uitgevinkt)

• Neem alle opdrachten waar WIS en/of FYS in voorkomen in één set van opdrachten. Er is geen opsplitsing omdat “Som” aangevinkt staat.
• Voor deze set willen we een verdere opsplitsing in 3 subsets:
  • (WIS en/of FYS) met 6A, (WIS en/of FYS) met 6B, (WIS en/of FYS) met 6C
  • Dus, opdrachten waar 6A, 6B, of 6C niet in voorkomen, worden volledig uitgesloten.
• Voor elk van deze 3 sets willen we een telling op elk van de weekdagen. Dat geeft een verdere opdeling in telkens 5 waardespreidingen.
• In totaal geeft dat 1 x 3 x 5 = 15 waardespreidingen.

Waardespreiding met ID = 11 (“Som” aangevinkt, “En” aangevinkt)

• Neem alle opdrachten waar WIS en/of FYS in voorkomen in één set van opdrachten. Er is geen opsplitsing omdat “Som” aangevinkt staat.
• Voor deze set willen we een verdere verfijning:
  • (WIS en/of FYS) met (6A en 6B en 6C in dezelfde opdracht)
  • Dus, opdrachten waar (6A, 6B, en 6C) niet samen in voorkomen, worden volledig uitgesloten.
• Voor deze ene set willen we een telling op elk van de weekdagen. Dat geeft een verdere opdeling in telkens 5 waardespreidingen
• In totaal geeft dat 1 x 1 x 5 = 5 waardespreidingen.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Extra spreidingen | Waardespreidingen”

Via het menu dat tevoorschijn komt bij een rechtermuisklik kan men contextgevoelige acties uitvoeren op de geselecteerde waardespreiding(en).

Mogelijke acties:

Waardespreidingen zijn ook op andere plaatsen zichtbaar in Mondriaan

Indien bepaalde elementen gebruikt worden in een waardespreiding, dan zal die waardespreiding ook zichtbaar zijn in het tabblad van dat element. Dus, van zodra een element vermeld wordt in de kolom “Spreiding van …” of in “Extra resources/selectiecriteria”, zal de desbetreffende waardespreiding in het tabblad van het element verschijnen. Enkele voorbeelden:

We hebben hier vakken, leerkrachten en klassen in waardespreidingen gedefinieerd. Navigeren we naar de desbetreffende tabbladen, dan zien we die waardespreidingen daar ook vermeld worden:

Tabblad “Elementen | Klassen” voor de klas 6A

We zien 2 waardespreidingen omdat 6A in deze 2 waardespreidingen voorkomt in de kolom “Extra resources/selectiecriteria”.

Tabblad “Elementen | Leerkrachten” voor de leerkracht Peter

We zien 1 waardespreiding omdat Peter in 1 waardespreiding voorkomt in de kolom “Spreiding van …”.

Tabblad “Elementen | Vakken” voor het vak WIS

We zien 2 waardespreidingen omdat WIS in deze 2 waardespreidingen voorkomt in de kolom “Spreiding van …”.

Merk op dat de gebruiker eventueel ook op deze plaatsen waardespreidingen kan opgeven, maar het is gebruikelijker om dat meteen in het tabblad “Extra spreidingen | Waardespreidingen” te doen.

Tabblad “Elementen | Vensters”

In het tabblad “Vensters” kan de gebruiker de vensteropdrachten aanmaken die hij nodig heeft om bepaalde rooster-technische problemen op te lossen. Een venster of opening is een speciaal soort “resource” dat ook zijn eigen rooster heeft. Een venster heeft een grootte en kan ergens in de week geplaatst worden al naar gelang de beginuren die voor het venster worden opgegeven. Van opdrachten kan dan gezegd worden dat ze in een bepaald venster moeten vallen. Als je een venster van 4 uur hebt, kunnen daar opdrachten ten belopen van 4 uur in geplaatst worden. Van een opdracht zegt men dat ze in een venster moet vallen door het venster in de kolom Vensters te vermelden in het tabblad “Opdrachten | Opdrachten”.

Als je een venster heb van 5 uur dan liggen die 5 uur na mekaar, startend op een bepaald beginuur. Binnen dit venster kan je dan 5 uur plaatsen. Wil je een opdracht binnen het venster plaatsen, dan doe je dat door in de opdracht de acroniem van het venster te vermelden. Elke opdracht die hetzelfde venster bevat, zal dus mee in dat venster moeten geplaatst worden. Opdat de opdracht in het venster kan vallen, moeten een aantal voorwaarden voldaan worden:

• Het venster moet vermeld worden in de opdracht.
• De starturen die voorzien worden voor de opdracht moeten ook in het venster kunnen vallen.
• Het venster mag niet al bezet zijn door een andere opdracht op die bepaalde plaats.

Mondriaan zal een plaats trachten te zoeken voor het venster zodat alle opdrachten die in het venster moeten geplaatst worden ook geplaatst zullen worden.

In het voorbeeldscherm zie je bijvoorbeeld het venster V1. Dit venster van 2 uur mag beginnen op de uren maandag1, dinsdag2, of donderdag6. Het uur waar het nu staat kan je aflezen in de kolom “startpunt(en)”. In dit geval ma1, het eerst uur. In de kolom “vullingsgraad” kan je zien hoeveel % er reeds gevuld is van het venster. In het voorbeeld is geen enkel venster gevuld.

Pictogram van de uurlijst wijzigt als de grootte van het venster wijzigt

Je geeft een startuurlijst op voor een venster en de grootte van het venster. Als je de grootte van het venster op 1 zet, dan zullen de groene blokjes in het uurlijstpictogram, en ook in het uurlijst-detail, overeenkomen met de uurlijst. Ga je de grootte wijzigen, dan zie je meer blokjes groen worden. De betekenis van de groene blokjes in dit geval zijn plaatsen waar opdrachten kunnen terecht komen als ze in het venster geplaatst worden. We illustreren dit met een eenvoudig voorbeeld. Hier ziet men wat er gebeurt met de Uurlijst als het venster V_TEST_GROOTTE vergroot van 1, naar 2, naar 3 uur.

	Grootte = 1. De uren waarop opdrachten kunnen staan, komen overeen met de Uurlijsten.
	Grootte = 2. Hier zie je dat het aantal groene blokjes vergroot is omdat opdrachten nu op meer plekken kunnen staan.
	Grootte = 3. Nog meer groene blokjes.
	Grootte = 4. Nog meer groene blokjes.

Uiteraard krijg je hetzelfde beeld in de detailvoorstelling van Uurlijst. Deze krijg je ook hier door op het pictogram van de uurlijst te klikken.

Vensters kunnen dag-overschrijdend zijn

De grens van de dag hoeft geen grens voor een venster te zijn. Als het beginuur van een venster zo ligt dat het venster niet helemaal in de rest van de dag past, dan gaat het venster door op de volgende dag. We kunnen dit makkelijk illustreren aan de hand van een venster dat we op ma7 laten beginnen en stelselmatig vergroten. We nemen V_TEST_OVER_DE_DAG en vergroten het venster van 1 naar 2, naar 6, naar 10. In de 2 laatste gevallen zie je dat het venster duidelijk de dag overschrijdt.

Overbruguurlijsten en vensters

Uurlijsten kunnen een “overbrug” gedeelte hebben met momenten waarop geen opdracht mag staan. Dit is van belang voor geblokte opdrachten die bijvoorbeeld over een middaguur willen springen. Als je dergelijke geblokte uren met overbruggingen in een venster wenst te plaatsen, dan moet je ook in de vensterdefinitie deze overbrugmomenten voorzien. Merk op dat als een venster dan over zulk een overbruguur valt dat het venster in se 1 uur langer wordt en dit niet alleen voor de geblokte opdrachten met overbruguren maar ook voor andere opdrachten die men in dit venster wil plaatsen. Hier dient men rekening mee te houden.

Vensters van gelijke grootte kunnen samengelegd worden

Soms kan het nuttig zijn om 2 of meerdere vensters te hebben, van gelijke grootte, die steeds op dezelfde plaats in het rooster liggen. Dit kan men bekomen door ze te koppelen via een ZR-Link (“Zelfde Roosterpunt”). Selecteert men de vensters die samen moeten liggen, dan kan men via een rechtermuisklik de actie “koppelen via ZR-Link” uitvoeren. De voorwaarden om te kunnen koppelen zijn:

• de vensters moeten dezelfde grootte hebben;
• de vensters mogen niet in een andere ZR-Link participeren.

Indien elk van de participerende vensters een eigen startuurlijst heeft, dan wordt voor het geheel van de gekoppelde vensters de doorsnede genomen van de uurlijsten. Indien de doorsnede ledig is, zullen de vensters onmogelijk geplaatst kunnen worden in het rooster.

In volgend voorbeeld hebben we de vensters V_KOKEN1, en V_KOKEN2 met grootte 5 gekoppeld via de ZR-Link ‘ZRV000’. Beide vensters hebben een verschillende startuurlijst:

• V_KOKEN1: kan starten op maandag1, donderdag1
• V_KOKEN2: kan starten op donderdag1, vrijdag1

Enige doorsnede is donderdag1. Dat is dan ook de enige plaats waar beide vensters samen in het rooster kunnen liggen.

Kolommen in het tabblad “Elementen | Vensters”

In volgend voorbeeld zien we 6 vensters die allemaal samen gelegd worden via een ZR-link. De vensters werden in 2 weken gepland (elke week afzonderlijk) en we zien dat ze zowel in week 1 als in week 2 op vrijdag het eerste uur geroosterd werden. Enkel het eerste venster is nog niet gevuld met opdrachten.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Vensters”

Selecteert men één of meerdere vensters dan geeft volgend menu een overzicht van de mogelijke acties.

Mogelijke acties:

Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Vensters]” – Groepen van Vensters

In het tabblad “Elementen | [Groepen] | [Vensters]” kunnen ook uurlijsten gedefinieerd worden voor groepen van vensters. Indien een venster via dit tabblad een uurlijst toegewezen krijgt, dan kan men dat ook zien in het tabblad Vensters. De redenen voor het aanmaken van een groep van vensters kunnen zijn:

• Om een opdracht de keuze te geven om een venster te kiezen uit een groep van vensters.
• Tijdsbeperkingen opleggen aan een groep van vensters via een uurlijst.
• etc

Er is steeds minstens 1 groep gedefinieerd in dit tabblad. Het gaat om VENSTERS. Hierin worden standaard alle vensters opgenomen.

In dit tabblad maken we een groep KOOK_VENSTERS aan en selecteren we de vensters V_KOKEN1, V_KOKEN2, V_KOKEN3 als onderdeel van de groep. We willen dat de vensters in deze groep nooit op vrijdag1 vallen, onafhankelijk van de opdracht(en) die in die vensters moeten staan. We koppelen de uurlijst vrijdag1 als niet-“Verplicht” uurlijst aan de groep. Bekijk je elk individueel venster dan opnieuw in het tabblad “Elementen | Vensters“, dan zie je deze beperking ook daar verschijnen.

Voor venster V_KOKEN3 staat in de startuurlijst donderdag1 en vrijdag1. Door de beperking opgelegd door de groep KOOK_VENSTERS valt vrijdag1 er uit. Het gaat dus om een verdere beperking.

We kunnen voor de groep ook het “Verplicht” vlagje aanzetten zodat vrijdag1 het enig toegelaten startuur wordt voor de hele groep.

Het effect is nu ook weer te zien in het tabblad van de vensters:

In dit geval wordt de beperking gevoeld in elk van de vensters. Voor de eerste 2 is de resultante dat er geen enkel uur meer is om het venster te plaatsen in het rooster.

Zie pagina “Definiëren van Groepen” Voor meer informatie over Groepen en het gebruik van groepen.

Onderdeel spreidingen

Voor elk venster zie je onderaan in het scherm een tabel met de spreidingen die iets met dit venster te maken hebben. Dit zijn de spreidingen die normaal in de tabbladen onder “Extra Spreidingen” gedefinieerd worden. Je kan spreidingen ook in het tabblad “Elementen | Vensters” definiëren. Als je een spreiding in deze sectie aanmaakt, dan zal deze ook verschijnen in de tabbladen onder “Extra Spreidingen”. Het omgekeerde is enkel waar als je in de tabbladen onder “Extra Spreidingen” een spreiding aanmaakt die betrekking heeft op het venster dat je bekijkt in het tabblad “Elementen | Vensters”.

Zie volgende tabbladen voor meer informatie:

• Definiëren van Waardespreidingen
• Definiëren van Volgordespreidingen