Importeren van Elementen via Excel

Soms is het handig om data via een Excel-sheet op te kunnen laden in een Mondriaanbestand. Zeker als het gaat om bijvoorbeeld de volledige lijst van leerkrachten of leerlingen, is het handig om de data voor te bereiden in Excel en deze dan op te laden in Mondriaan via een import functie. Dat gaat veel sneller dan het gewoon intypen in Mondriaan.

Volgende datatypes kunnen op een eenvoudige manier opgeladen worden via Excel:

• Leerkrachten (Acro, Naam, Email)
• Lokalen (Acro, Naam, Locatie)
• Vakken (Acro, Naam, Vaktype)
• Leerlingen en de Klassen en Partitie-elementen waartoe ze behoren
• Titularissen (verrijking opdrachten voor de L1/L2/L3 kolommen)

We zullen voor elk datatype een klein voorbeeld tonen van hoe data geladen kan worden.

---

Inhoud

• Algemene regels voor het opladen van data
• Importeren van Leerkrachten
  • Enkele variaties in het te laden Excel-bestand
• Importeren van Lokalen
• Importeren van Vakken
• Importeren van Leerlingen en de Klassen en Partitie_elementen waartoe ze behoren
  • Enkele weetjes over het laden van dit Leerlingenbestand
• Importeren van Titularissen
  • Eenvoudig voorbeeld van een import

---

Algemene regels voor het opladen van data

Importeren van gebeurt per datatype. Het Excel-bestand dat men voorbereidt, bevat maar één werkblad (sheet) en de gegevens in dit sheet behoren tot één datatype, bijvoorbeeld leerkrachten. Elke lijn in het Excel-bestand stelt dan een leerkracht voor. De naam van de sheet in het Excel-bestand heeft géén belang.

Er worden meestal geen kolomhoofdingen gebruikt in het Excel-bestand. Dus, de eerste lijn waar gegevens staan, wordt aanzien als data die geladen moet worden. Indien er wel kolomhoofdingen gebruikt moeten worden, zal het expliciet vermeld worden.

Indien er meer kolommen in het Excel-bestand gevuld zijn dan nodig, dan worden deze genegeerd.

De sleutel die gebruikt wordt tijdens het laden van data, is het Acroniem. Elk record in Mondriaan dat geladen kan worden, heeft een uniek Acroniem.

Foute data kan niet geladen worden. Men kan bijvoorbeeld niet meerdere keren hetzelfde acroniem gebruiken. Als ACR de Acro is van een leerkracht, dan mag ACR niet bestaan als vak, klas, leerkracht of eender wat anders.

Een bestaand record (met Acroniem XYZ) in Mondriaan kan nooit verwijderd worden door het laden van data.

Een bestaand record (met Acroniem XYZ) in Mondriaan kan wel of niet gewijzigd worden als XYZ voorkomt in het Excel-bestand. Het hangt af van het datatype. We zullen dit per datatype bespreken.

Elke regel in het Excel-bestand wordt apart bekeken en Mondriaan beslist per regel wat het doet. Het is niet omdat één of meerdere regels niet geladen worden dat het bestand in totaliteit niet geladen wordt. Wat geladen kan worden, wordt geladen.

Er worden géén foutmeldingen gegenereerd indien bepaalde data niet opgeladen wordt.

Er kunnen zowel *.xls als *.xlsx bestanden geladen worden.

Om data te importeren, kan men in het “Start” menu op de knop “Importeer” drukken waarna een lijstje verschijnt met de importmogelijkheden.

Op deze pagina bespreken we de rood omrande importmogelijkheden.

Merk op dat de import van “Oudercontacten” besproken wordt op een aparte pagina: “Laden van oudercontacten via Excel“.

---

Importeren van Leerkrachten

(Deze documentatie werd aangepast voor versie 2021.1.0. Vorige versie had geen e-mail en werkte ook iets anders.)

We bereiden een Excel-bestand voor met 3 kolommen:

• Acroniem
• Naam (optioneel)
• Email (optioneel)

Dit is de enige data van leerkrachten die geladen kan worden. Andere kolommen, die men kan vinden in het leerkrachten tabblad, worden niet aangepast.

In dit voorbeeld hebben we 25 leerkrachten die we wensen te laden via de importfunctie. Bewaar dit bestand ergens waar Mondriaan het kan terugvinden.

We openen in Mondriaan bijvoorbeeld een nieuw bestand en kiezen “Start | Importeer | Leerkrachten”.

Er opent een popup om het Excel-bestand te kiezen dat we willen laden. We selecteren het bestand dat we eerder bewaard hadden en drukken op “Open”.

Het resultaat ziet men in het tabblad “Elementen | Leerkrachten”:

---

Enkele variaties in het te laden Excel-bestand

We brengen nu enkele wijzigingen aan in het eerdere bestand om te zien wat er gebeurt als we het opnieuw laden:

• voor sommige acroniemen wijzigen we de naam en/of e-mail;
• voor sommige acroniemen verwijderen we de naam en/of e-mail;
• sommige acroniemen vermelden we niet meer (L010…L025);
• we voegen ook een nieuw acroniem toe (L026).

We laden dit bestand op dezelfde manier in het Mondriaanbestand waarin we het eerste bestand ook geladen hadden. Het resultaat ziet er nu als volgt uit:

Alle wijzigingen werden overgenomen in Mondriaan.

Tip: bulk opladen van e-mailadressen

Indien men een bestaand Mondriaan bestand heeft waarin men in bulk alle e-mailadressen via MS Excel wenst in te laden, dan moet men naast het acroniem ook de naam van de leerkracht (en het e-mail adres) opnemen. Vergeet men de naam, dan zal de naam gewist worden in Mondriaan. Men kan bijvoorbeeld volgende stappen volgen:

• Doe een export van het leerkrachten tabblad naar MS Excel. Kan via een rechtermuisklik in het tabblad.
• Verwijder alle kolommen uit Excel behalve Acroniem, Naam, en Email. Respecteer deze volgorde!
• Verwijder de titelrij. Anders worden deze ook als leerkracht geladen.
• Vul de Emailadressen aan in dit Excel-bestand.
• Importeer het bestand opnieuw via de menu “Importeer | Leerkrachten”.

Volgt men deze stappen, dan verliest men de Naam van de leerkracht niet.

---

Importeren van Lokalen

We bereiden een Excel-bestand voor met 3 kolommen:

• Acroniem
• Naam (optioneel)
• Locatie (optioneel): indien de locatie niet bestaat, wordt ze automatisch aangemaakt in Mondriaan.

Dit is de enige data van lokalen die geladen kan worden. Andere kolommen, die men kan vinden in het lokalen tabblad, worden niet aangepast.

In dit voorbeeld hebben we 12 lokalen die we wensen te laden via de importfunctie. Bewaar dit bestand ergens waar Mondriaan het kan terugvinden.

We openen in Mondriaan bijvoorbeeld het bestand waarin we de leerkrachten al geladen hadden en kiezen “Start | Importeer | Lokalen”.

Er opent een popup om het Excel-bestand te kiezen dat we willen laden. We selecteren het bestand dat we eerder bewaard hadden en drukken op “Open”.

Het resultaat ziet men in het tabblad “Elementen | Lokalen”:

Alle lokalen werden geladen zoals verwacht en de niet bestaande locaties G1 en G2 werden ook automatisch aangemaakt.

Hier geldt de regel dat er géén updates gebeuren van bestaande data. Enkel de data voor een nog niet bestaand acroniem wordt geladen.

---

Importeren van Vakken

We bereiden een Excel-bestand voor met 3 kolommen:

• Acroniem
• Naam (optioneel)
• Vaktype (optioneel): indien het vaktype niet bestaat, wordt het vaktype niet geladen.

Dit is de enige data van vakken die geladen kan worden. Andere kolommen, die men kan vinden in het vakken tabblad, worden niet aangepast.

In dit voorbeeld hebben we 8 vakken die we wensen te laden via de importfunctie. Bewaar dit bestand ergens waar Mondriaan het kan terugvinden.

We openen in Mondriaan bijvoorbeeld het bestand waarin we de leerkrachten al geladen hadden en kiezen “Start | Importeer | Vakken”.

Er opent een popup om het Excel-bestand te kiezen dat we willen laden. We selecteren het bestand dat we eerder bewaard hadden en drukken op “Open”.

Het resultaat ziet men in het tabblad “Elementen | Vakken”:

NIET Alle vakken werden geladen zoals verwacht. We zien dat het vak “LABO1” uit de Excel NIET geladen werd. De reden is dat deze acroniem al bestond als lokaal. Dit maar om aan te tonen dat een acroniem maar één keer gebruikt kan worden, ook via deze importfuncties.

Hier geldt de regel dat er géén updates gebeuren van bestaande data. Enkel de data voor een nog niet bestaand acroniem wordt geladen.

---

Importeren van Leerlingen en de Klassen en Partitie-elementen waartoe ze behoren

Deze import geeft de mogelijkheid om volgende data te laden:

• Klassen (Acro) en de Richting waartoe de klas behoort
• Leerlingen (Familienaam, Voornaam, Email) gekoppeld aan een klas
• Partities die binnen een klas bestaan
• Leerlingen koppelen aan partitie-elementen

We bereiden een Excel-bestand (mét hoofdingen!) voor met volgende kolommen:

• Klas
• Familienaam (optioneel)
• Voornaam (optioneel)
• Email (optioneel)
• Richting (optioneel)
• <partitienaam>
• <partitienaam>
• <partitienaam>
• …

Bewaar dit bestand ergens waar Mondriaan het kan terugvinden.

Merk op dat de hoofdingen in dit geval nodig zijn om de partities, waartoe de partitie-elementen behoren, te kunnen benoemen.

We openen in Mondriaan bijvoorbeeld een nieuw bestand en kiezen “Start | Importeer | Leerlingen“.

Er opent een popup om het Excel-bestand te kiezen dat we willen laden. We selecteren het bestand dat we eerder bewaard hadden en drukken op “Open”.

Er verschijnt een popup waar we nog 2 opties kunnen kiezen i.v.m. het opladen van de data:

• Leerlingen automatisch verdelen over onvermelde partities: indien partities; die bestaan voor een klas, niet vermeld worden (als kolom) in het bestand is de vraag wat Mondriaan met deze partities moet doen voor de leerlingen die geladen worden. Standaard zullen die leerlingen dan geen waarde hebben voor die partities. Als men deze optie echter aanvinkt, zal Mondriaan een willekeurig partitie-element invullen voor elke klas vermeld in het bestand. Dit kan dan later weer gewijzigd worden door de gebruiker.
• Onvermelde klassen leegmaken: indien bestaande klassen (in Mondriaan) niet vermeld worden in het bestand, is de vraag wat er met de leerlingen die reeds in die klassen zitten, moet gebeuren. Standaard gebeurt er niets mee. Als men deze optie aanvinkt, zullen de klassen leeggemaakt worden, m.a.w, de leerlingen zullen eruit verwijderd worden.

Drukken we vervolgens op “Importeren”:

Het voorbeeldbestand dat we geladen hebben, blijkt niet helemaal correct te zijn. We krijgen een popup met een aantal foutboodschappen. De reden is dat de partitie-elementen niet overal gevuld zijn voor de leerlingen. Indien men een partitie vermeldt (kolom) en er wordt aan tenminste één leerling van een klas X een waarde toegekend, dan verwacht Mondriaan dat er voor elke leerling van die klas X een waarde is. Dus, ofwel heeft elke leerling, vermeld in het bestand, een waarde voor een partitie ofwel geen enkele.

We vullen het bestand verder aan.

We laden het opnieuw.

Het resultaat ziet men in het tabblad “Elementen | Klassen | …”:

Ook in het tabblad “Elementen | Leerlingen” kan men het resultaat zien van de geladen leerlingen. Merk op dat dit tabblad enkel zichtbaar is als de optie “Oudercontact” aangevinkt is in “Opties | Andere | Geavanceerd”. Meer info over oudercontacten en dit leerlingentabblad kan men vinden op de pagina “Oudercontacten“.

Het “Link” attribuut dat gebruikt wordt om familieleden met elkaar te linken, kan niet opgeladen worden via de leerlingen-file. Dit gaat wel via de importmogelijkheden die besproken worden bij de oudercontacten.

---

Enkele weetjes over het laden van dit Leerlingenbestand

• De Klas, Familienaam en Voornaam zijn verplichte velden.
• Een klas die niet bestaat, wordt aangemaakt.
• Een klas die al een richting had, zal geen andere richting toegewezen krijgen via dit bestand
• Indien eenzelfde klas met verschillende richtingen voorkomt in het bestand, zal er geen enkele gekozen worden. Het is dus niet goed om verschillende richtingen te vermelden voor eenzelfde klas.
• Van zodra er één leerling vermeld wordt voor een klas X, worden alle leerlingen van klas X vervangen door de leerlingen die in het bestand vermeld worden voor klas X. Dus als klas X eerst 20 leerlingen had en in het bestand staan maar 5 leerlingen vermeld, dan zullen er na het laden enkel 5 leerlingen in klas X zitten.
• Voor elke partitie die vermeld wordt in het bestand, geldt de volgende regel:
  • ofwel heeft elke leerling van een klas X een waarde voor die partitie;
  • ofwel heeft geen enkele leerling van klas X er een waarde voor.
• Indien er in een partitiekolom (bijvoorbeeld ‘Keuze’) minstens één partitie-element vermeld wordt voor klas X, dan zal de partitie ‘Keuze’ aangemaakt worden voor klas X.
• Alle partitie-elementen voor ‘Keuze’ die volgens het bestand van toepassing zijn voor klas X, zullen aan de partitie ‘Keuze’ voor klas X toegevoegd worden. Op deze manier kan elke klas in theorie andere partitie-elementen hebben onder eenzelfde partitie.
• Aanpassingen van partitie-elementen voor bestaande leerlingen via de file:
  • leerling heeft partitie-element a voor partitie A in Mondriaan en b in de file: b wordt de nieuwe waarde in Mondriaan;
  • leerling heeft partitie-element a voor partitie A in Mondriaan en géén in de file: a blijft behouden in Mondriaan.
• Men kan dit bestand ook gebruiken om louter klassen mee te laden. Enige voorwaarde is dat er dan een dummy Familienaam en Voornaam worden toegevoegd. Die kan voor elke klas dezelfde zijn. Men kan die dummy leerlingen dan achteraf weer verwijderen in Mondriaan. Momenteel is er geen aparte import mogelijk voor klassen.

---

Importeren van Titularissen

Via deze import kunnen bestaande lesopdrachten verrijkt worden met informatie over wie de titularis is van het vak en eventueel een doorschuifleerkracht indien er een vervanging gebeurd is. Het gaat over de kolommen L1/L2/L3 in het lesopdrachten tabblad. Deze verrijking is van belang voor de prestatieberekeningen van de leerkrachten.

Merk op dat het importbestand dat we hier bespreken een Informat-bestand is. Het importeren van deze gegevens via deze weg was een specifieke vraag van een school die Mondriaan en Informat gebruikt. Vandaar dat ook het formaat van dit bestand wat vreemd zal overkomen. Merk op dat het importbestand niet noodzakelijk door Informat gegenereerd moet worden, het kan evengoed zelf aangemaakt en gebruikt worden.

Het Excel-importbestand heeft volgende structuur:

Enkel de rood gemarkeerde kolommen hebben betekenis voor het importeren van data in de L1/L2/L3 kolommen. De niet gemarkeerde kolommen hebben geen betekenis en kunnen leeggelaten worden. Nogmaals, dit is een Informat-bestand, dat gebruikt kan worden om in Mondriaan opdrachten te verrijken en er worden dan ook enkel die elementen uitgehaald die nuttig zijn om de L1/L2/L3 kolommen te vullen. Alle kolommen (van A tot J) moeten dus aanwezig zijn in het bestand, met een kolomhoofding (die eventueel ook willekeurig gekozen kan worden) maar enkel de roodgemarkeerde kolommen zullen gebruikt worden.

Dit is dus een evenwaardig bestand, dat hetzelfde resultaat zal hebben als het opgeladen wordt.

Kolommen die van belang zijn:

• A (Personeelslid): verplicht gevuld. Bevat ofwel de volledige naam (naam+voornaam), ofwel het Acro van een leerkracht.
• D (Vak): verplicht gevuld. Bevat ofwel de volledige naam, ofwel het Acro van een vak.
• F (Graad): verplicht gevuld.
• H (Titularisnaam): optioneel. Bevat de naam van de titularis.
• I (Titularisvoornaam): moet gelijk lopen met H. Indien H gevuld dan ook I en omgekeerd. Bevat de voornaam van de titularis.
• J (Vervanger): optioneel. Bevat ofwel de volledige naam (naam+voornaam), ofwel het Acro van een leerkracht.

Merk op dat leerkrachten identificeren in dit bestand niet op dezelfde manier geregeld is voor titularis als voor het personeelslid of de vervanger. Titularis kan enkel met naam en voornaam en dit in aparte kolommen. Ook een Acro kan niet gebruikt worden voor een titularis.

---

Eenvoudig voorbeeld van een import

We hebben volgende beginsituatie in Mondriaan:

Voor deze elementen hebben we volgende opdrachten met een uitvoerder:

De kolommen L1/L2/L3 zijn hier nog niet gevuld. De bedoeling is om deze te vullen. Moesten ze reeds gevuld zijn, en indien het importbestand een andere situatie weergeeft, dan zal de inhoud van L1/L2/L3 vervangen worden.

We vertrekken nu van het volgende eenvoudige importbestand waarin we een aantal variaties gebruiken om L1/L2/L3 toe te kennen aan de bestaande opdrachten:

Het doel van de opeenvolgende regels: men gaat elke regel proberen te matchen met de bestaande opdrachten.

• Het vak en de graad van de opdracht moeten overeenstemmen
• De uitvoerder van de opdracht moet overeenstemmen met
  • de Vervanger als die ingevuld is;
  • het Personeelslid als de Vervanger niet ingevuld is.

In het beeld van het Excel-bestand hebben we in het geel de leerkracht aangeduid die overeen moet komen met de uitvoerder van de opdracht om een match te hebben.

We importeren in Mondriaan het bestand via “Start | Importeer | Titularissen“.

Er opent een popup om het Excel-bestand te kiezen dat we willen laden. We selecteren het bestand dat we eerder bewaard hadden en drukken op “Open”.

We bekijken het resultaat in “Opdrachten | Opdrachten | Leerkrachten”:

Het voorbeeld dat hier getoond wordt, is het resultaat van de derde lijn uit het Excel-bestand. De Vervanger “Yve Verstraete” werd als uitvoerder gevonden in deze opdracht voor Frans in de 3de graad. Als titularis werd JHEN en als oorspronkelijke uitvoerder PVHR ingevuld.

Ook in het tabblad “Bijkomende informatie | Interimarissen” kan men het resultaat van deze importactie zien:

Tabblad “Elementen | Custom Labels”

In het tabblad “Elementen|Custom Labels” kan je custom labels definiëren om te gebruiken in het “Opdrachten | Opdrachten” tabblad. Een custom label is een label dat gekoppeld wordt aan een Custom kolom van het type “Vlag” of aan de individuele waarden die gedefinieerd zijn voor een custom kolom van het type “Lijst”. Het gaat steeds over custom kolommen die in het “Opdrachten | Opdrachten” tabblad gedefinieerd zijn. Het doel van een custom label is enkel om op een eenvoudige manier extra tijdsbeperkingen te kunnen opleggen aan opdrachten. De extra tijdsbeperkingen definieert men op het niveau van het Custom Label. Elke opdracht die een Custom Kolom heeft met een waarde waarvoor een Custom Label een tijdsbeperking heeft, zal zelf verder beperkt worden door die tijdsbeperking. Deze beperking zal dan ook te zien zijn in het “Toon Beperkingen” scherm voor die opdracht.

In dit scherm zien we alle gedefinieerde Custom Labels. Merk op dat men Custom Labels niet kan verwijderen of aanmaken. Omdat ze zeer nauw samenhangen met Custom Kolommen, verschijnen ze automatisch in dit scherm van zodra men in het “Opdrachten | Opdrachten” tabblad een Custom Kolom definieert van het type “Vlag” of “Lijst”. De Custom Labels die zichtbaar zijn in bovenstaand scherm, kwamen tot stand door de Custom Kolommen die men in volgend “Optie” scherm ziet:

Opties | Custom kolommen

Tabbladen waarvoor Custom kolommen bestaan

Voor ieder elementtype <xxx>: Elementen | <xxx> Elementen | Groepen | <xxx> Elementen | <xxx> | Waardespreidingen Elementen | <xxx> | Volgordespreidingen Elementen | Leerkrachten | Wensen Elementen | Leerkrachten | Bekwaamheden Elementen | Klassen | Richtingen Elementen | Klassen | Leerlingen Elementen | Klassen | Partities Elementen | Klassen | Partities | Partities Elementen | Klassen | Partities | Partitie-elementen Elementen | Lokalen | Locaties Elementen | Custom Labels Opdrachten | Opdrachten Opdrachten | Opdrachten | Deelopdrachten Opdrachten | Wensen Opdrachten | Optimalisatie | Bouwstenen Opdrachten | Optimalisatie | (Optimalisatieopdrachten) Opdrachten | Examens Opdrachten | Toezichten Opdrachten | Toezichten | Examens Extra spreidingen | Waardespreidingen Extra spreidingen | Volgordespreidingen Uren/Week | Roosterweken Uren/Week | Roosterweekgroepen Uren/Week | Uurlijsten Bijkomende informatie | Lestijdenpakket Bijkomende informatie | Concordantiebenamingen Bijkomende informatie | Noemers Bijkomende informatie | Bekwaamheidstypes Bijkomende informatie | Korte termijnvervangingen Bijkomende informatie | Uitstappen

 

Merk op dat de meeste van deze Custom Kolommen van het type “Vlag” zijn. Voor elke van deze vlaggen verschijnt er een “CC_<vlag>” in het tabblad “Elementen | Custom Labels”. Er is er hier één gedefinieerd van het type “Lijst”. Voor elke waarde uit die lijst verschijnt er een “CC_<waarde>” in het tabblad “Elementen | Custom Labels”.

Het loutere feit dat Custom Labels bestaan, is niet genoeg om ze effect te laten hebben op de opdrachten.
Er zijn 3 voorwaarden nodig opdat een Custom Label een effect kan hebben op een opdracht:

• Ten eerste moet de opdracht de juiste waarde hebben in de Custom Kolom. Indien het om een Custom Kolom gaat van het type “Vlag” moet de vlag aangevinkt zijn voor de opdracht. Indien het gaat om een custom kolom van het type “Lijst” moet de opdracht de waarde hebben die overeenkomt met de Custom Label.
• Ten tweede moet men in het tabblad een tijdsbeperking definiëren voor de Custom Label. In het voorbeeld werden er enkel voor de eerste 3 Custom Labels tijdsbeperkingen gedefinieerd. Indien dat niet gebeurd is, heeft het label geen effect op de opdracht.
• Tenslotte moet het Custom Label actief zijn.

Details Tabblad “Elementen | Custom Labels”

Het Acroniem “Acro” is niet editeerbaar omdat het automatisch wordt afgeleid van de Custom Kolommen. Een Custom Label heeft maar zin als hij “Actief” is en indien er tijdsbeperkingen voor gedefinieerd worden.

Men ziet de kolommen Verplicht, Uurlijst, en Uurlijsten. Via deze kolommen kan men de tijdsbeperking definiëren. De Uurlijst wordt steeds via samenstelling gedefinieerd. Hier heb je niet de mogelijkheid om dit grafisch te doen. Het vinkje Verplicht kan gebruikt worden om de logica van de uurlijst om te keren. Als het vlagje “Verplicht” aangevinkt is, dan stellen de geselecteerde uren toegelaten uren voor. Als het vlagje uitgevinkt is, dan stellen de geselecteerde uren verboden uren voor. In het getoonde voorbeeld:

• CC_NIET_WONM: het vlagje “Verplicht” is uitgevinkt: alle geselecteerde uren (woensdag namiddag) zijn verboden uren. De andere zijn toegelaten.
• CC_stage: het vlagje “Verplicht” is aangevinkt: alle geselecteerde uren (woensdag namiddag) zijn toegelaten uren. De andere zijn verboden.

Kolommen in het tabblad “Elementen | Custom Labels”

Actief	Zegt of de custom label al dan niet actief is. Indien actief, zullen de opdrachten die de overeenkomstige waarde voor de custom kolom hebben onderhevig zijn aan de tijdsbeperkingen van de custom label.
Acro	Een unieke korte benaming die Mondriaan afleidt van de Custom Kolommen gedefinieerd voor het tabblad “Opdrachten | Opdrachten”. Afhankelijk van het type Custom Kolom wordt de naam als volgt afgeleid: “Vlag”: CC_<vlag> “Lijst”: CC_<waarde>. Voor elke waarde gedefinieerd voor deze custom kolom.
Verplicht	Via dit vinkje geef je aan of de geselecteerde uren toegelaten of verboden uren zijn. Aangevinkt: toegelaten. Uitgevinkt: verboden.
Uurlijst	Een Icoon-voorstelling van de gebruikte uurlijsten. Klik je op dit icoon, dan krijg je een detailscherm waarmee je de uurlijst kan bekijken, maar niet kan wijzigen.
Uurlijsten	Hier selecteer je de uurlijsten die je wenst te gebruiken.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Custom Labels”

Selecteect men een custom label (of custom labels) dan zal een rechtermuisklik volgend menu tonen:

Mogelijke acties:

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij indien die actie zin heeft. Wat niet kan, is bijvoorbeeld de inhoud van een Uurlijsten cel plakken in een andere kolom.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Custom Labels” in een Excel-bestand bewaren.
Aanpassen >	Generiek menu waar men alle “waarde”-velden via een eenvoudig menu kan wijzigen. De gevraagde wijziging gebeurt voor alle geselecteerde rijen. Bij Custom Labels zien we hier volgende mogelijkheden: Verplicht: het veld “Verplicht” kan Aan/Uit gezet worden. Actief: het veld “Actief” kan Aan/Uit gezet worden. <custom kolom>*: indien er custom kolommen zijn met gedefinieerde waarden.

Definiëren van Variatypes

In het tabblad “Varia” kan je alle varia-elementen definiëren die gebruikt mogen worden binnen het rooster. Een varia-element (ook variatype genoemd) is een hulp-resource die enkel in het leven geroepen is om bepaalde roostertechnische beperkingen af te dwingen. Het is net zoals een klas, leerkracht, of lokaal, een resource die een acroniem heeft en op één bepaald moment maar één keer in het rooster kan staan.

Het scherm bestaat uit 2 secties:

• Varia: In deze sectie stelt elk record een variatype voor. Minimum vereiste voor een variatype is een Acroniem.
• Detail variatype: aparte tabs met details over het geselecteerde variatype
  • Groepen: overzicht van de groepen waarin het geselecteerde variatype participeert.
  • Waardespreidingen: overzicht van de spreidingen die in “Extra Spreidingen | Waardespreidingen” gedefinieerd zijn voor het variatype .
  • Volgordespreidingen: overzicht van de spreidingen die in “Extra Spreidingen | Volgordespreidingen” gedefinieerd zijn voor het variatype .
  • Minimumspreidingen: overzicht van de spreidingen die in “Extra Spreidingen | Minimumspreidingen” gedefinieerd zijn voor het variatype .

---

Inhoud

• Tabblad “Elementen | Varia”
  • Variatypes enkel zichtbaar wanneer de juiste optie aangevinkt is
  • Kolommen in het tabblad “Elementen | Varia”
  • Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Varia”
• Onderdeel Spreidingen
• Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Varia]” – Groepen van Variatypes
  • Groepen zijn ook zichtbaar en editeerbaar in het subtabblad “Elementen | Varia | Groepen”

---

Tabblad “Elementen | Varia”

Variatypes enkel zichtbaar wanneer de juiste optie aangevinkt is

Omdat variatypes niet vaak gebruikt worden en we in Mondriaan de schermen waar ze kunnen opduiken niet onnodig willen verzwaren met deze info, hebben we variatypes enkel beschikbaar gemaakt via deze optie.

---

Kolommen in het tabblad “Elementen | Varia”

Actief	Zegt of het variatype al dan niet actief is. Normaal is een variatype actief. Indien men om een of andere reden het variatype tijdelijk buiten gebruik wil zetten, kan dat via dit vinkje. De opdrachten die van dit variatype gebruik maken, worden dan geroosterd alsof ze dit variatype niet meer gebruiken. Merk op dat de niet actieve variatypes nog steeds in het rooster getoond worden, maar zelf worden ze niet gepland en kunnen er dus conflicten zijn.
ID	Een interne en unieke identificatie van het variatype.
Acro	Een unieke korte benaming die de gebruiker aan het variatype wenst te geven.
Naam	Een naam die de gebruiker aan het variatype wenst te geven.
Verplicht	Via dit vinkje geef je aan of de geselecteerde uren de uren zijn waarop het variatype juist wel of juist niet gebruikt mag worden. Aangevinkt: het variatype mag enkel op de geselecteerde uren gebruikt worden. Niet aangevinkt: het variatype mag niet op de geselecteerde uren gebruikt worden.
Uurlijst	Een Icoon-voorstelling van de gebruikte uurlijsten. Klik je op dit icoon, dan krijg je een detailscherm waarmee je de uurlijst kan bekijken, maar niet kan wijzigen.
Uurlijsten	Hier selecteer je de uurlijsten die je wenst te gebruiken.
Uurlijst Actief	Via dit vinkje geef je aan of de uurlijst gekoppeld aan deze varia actief is of niet. Normaal staat dit vinkje op “actief” maar soms is het nuttig dit even af te zetten om roosterproblemen op te sporen die eventueel met deze varia te maken hebben.
Beschrijving	Omdat dergelijke variatypes enkel gebruikt worden om roostertechnische constructies af te dwingen, is het nuttig om bij elk variatype een korte beschrijving te geven waarvoor het gebruikt wordt.
Diff	Een “read only” kolom waarin te zien is of het rooster van het variatype gewijzigd is ten opzichte van een eerdere baseline die men gemaakt heeft. Voor het maken van een baseline en het onderzoeken van de verschillen t.o.v. een baseline, verwijzen we naar een apart item waar dit behandeld wordt. Meer informatie op pagina “Huidig rooster met een baseline vergelijken“.
Aantal Uren	Het aantal uren dat het variatype effectief bezet moet zijn. Voor elk variatype kan apart bepaald worden hoeveel uur het in totaal bezet moet zijn. Dit kan nadien vergeleken worden met het effectief aantal geplande uren voor het variatype (Aantal Uren =?= #Uren). Werkt men met een multiweeksysteem, dan moet men de som van de uren over alle weken ingeven.
#Uren	Een “read only” kolom waarin het aantal uren staat dat een variatype gepland is. De bedoeling is dat dit uiteindelijk uitkomt op Aantal Uren. Indien niet, zal er een waarschuwing zijn. (Het vlagje “Tellen” heeft geen invloed op dit aantal.) Planning: een opdracht hoeft niet effectief in het rooster gepland te zijn om mee te tellen. Als volgens de opdracht zeker is dat het variatype voor x uur gepland wordt, dan wordt x meegenomen. OF-groep: indien een variatype in een OF-groep opgenomen is en het variatype is niet gekozen of de opdracht is nog niet effectief in het rooster gepland, dan tellen de uren niet mee in de telling voor dat variatype. Multiweek: in een multiweeksysteem worden de uren van alle weken opgeteld.
Min Uren	Een “read only” kolom waarin Mondriaan het minimum aantal uren vermeldt dat het variatype gepland wordt. Het verschil met de kolom #Uren: OF-groep: komt het variatype voor in een OF-groep, dan wordt verondersteld dat het niet gekozen wordt en de uren van die opdracht dus niet meetellen.
Max Uren	Een “read only” kolom waarin Mondriaan het maximum aantal uren vermeldt dat het variatype gepland wordt. Het verschil met de kolom #Uren: OF-groep: komt het variatype voor in een OF-groep, dan wordt verondersteld dat het altijd gekozen wordt en de uren van die opdracht dus altijd meetellen.
Min Uren Per Week	Multiweek: in een multiweeksysteem kan men naast Aantal Uren voor het volledige rooster, ook een minimum aantal uren per week opgeven. Mondriaan zelf zal bij de roostervalidatie hier steeds over waken. (Een minimumspreiding wordt alsnog niet gegenereerd om dit af te dwingen.)
Max Uren Per Week	Multiweek: in een multiweeksysteem kan men naast Aantal Uren voor het volledige rooster, ook een maximum aantal uren per week opgeven. Deze info wordt achter de schermen gebruikt om via een “waardespreiding” deze eis af te dwingen. Mondriaan zelf zal bij de roostervalidatie hier steeds over waken.

---

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Varia”

Selecteert men een variatype (of variatypes) dan zal de rechtermuisklik volgend menu tonen:

Mogelijke acties:

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij, indien die actie zin heeft. Wat niet kan, is bijvoorbeeld de inhoud van een Uurlijsten cel plakken in een Naam cel.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Varia” in een Excel-bestand bewaren.
Aanpassen >	Generiek menu waar men alle “waarde”-velden via een eenvoudig menu kan wijzigen. De gevraagde wijziging gebeurt voor alle geselecteerde rijen. Bij Varia zien we hier volgende mogelijkheden: Actief: het veld “Actief” kan Aan/Uit gezet worden. Verplicht: het veld “Verplicht” kan Aan/Uit gezet worden. <custom kolom>*: indien er custom kolommen zijn met gedefinieerde waarden.
Maak groep van	Hiermee kan men op een snelle manier verschillende variatypes samenvoegen tot 1 groep. De geselecteerde variatypes worden in een groep ondergebracht waarvan men de naam moet opgeven. Het resultaat kan men zien in het tabblad “Elementen | [Groepen] | [Varia]“. Men kan er ook voor kiezen om er meteen een OF-groep van te maken:
Toon roosterrapport	Van de geselecteerde elementen wordt een roosterrapport gegenereerd. We verwijzen hier naar “Roosterrapporten“.
Toon dagroosterrapport	Van de geselecteerde elementen wordt een dagroosterrapport gegenereerd. We verwijzen naar “Dagroosterbeheer en dagroosterrapporten“.
Toon roosterrapport horizontaal	Van de geselecteerde elementen wordt een horizontaal roosterrapport gegenereerd. We verwijzen naar “Horizontaal roosterrapport“.
Bekijk op rooster (popup)	Via deze actie krijgt men een rooster popup, een visualizer, waarbinnen men de geselecteerde resource kan bekijken. Zie “Individuele roosters als popup tonen“.
Bekijk op dagrooster (popup)	Via deze actie krijgt men een dagrooster popup, een visualizer, waarbinnen men de geselecteerde resource kan bekijken. Zie “Individuele roosters als popup tonen“.
Toon Beperkingen	Voor het geselecteerde variatype wordt de samenstelling van de uurbeperkingen getoond.
Bekijk op rooster	Voor het geselecteerde variatype wordt het rooster getoond in de visualizer. We verwijzen hier naar “Visualisatie | Roosters“. Merk op dat het selecteren van meerdere variatypes hier geen zin heeft. Ook al doet men dat, enkel van het geselecteerde variatype met het ‘>’ pijltje ervoor zal het rooster getoond worden.

---

Onderdeel Spreidingen

Voor elk variatype zie je onderaan in het scherm een tabel met de spreidingen die iets met dit variatype te maken hebben. Dit zijn de spreidingen die normaal in de tabbladen onder “Extra Spreidingen” gedefinieerd worden. Je kan spreidingen ook in het tabblad “Elementen | Varia” definiëren. Als je een spreiding in deze sectie aanmaakt, dan zal deze ook verschijnen in de tabbladen onder “Extra Spreidingen”. Het omgekeerde is enkel waar als je in de tabbladen onder “Extra Spreidingen” een spreiding aanmaakt die betrekking heeft op het variatype dat je bekijkt in het tabblad “Elementen | Varia”.

Zie volgende tabbladen voor meer informatie:

• Definiëren van Waardespreidingen
• Definiëren van Volgordespreidingen
• Definiëren van Minimumspreidingen

---

Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Varia]” – Groepen van Variatypes

In het tabblad “Elementen | [Groepen] | [Varia]” kunnen ook uurlijsten gedefinieerd worden voor groepen van variatypes. Indien een variatype via dit tabblad een uurlijst toegewezen krijgt, dan zal men dat ook zien in het tabblad Varia. De redenen voor het aanmaken van een groep van variatypes kunnen zijn:

• tijdsbeperkingen opleggen aan een groep van variatypes via een uurlijst;
• gebruik van een groep variatypes om een Extra Spreidingsregel te definiëren;
• om een groep van variatypes samen op het rooster te plaatsen;
• etc.

Er is steeds minstens 1 groep gedefinieerd in dit tabblad. Het gaat om VARIA. Hierin worden standaard alle variatypes opgenomen.

In dit tabblad maken we een groep GRP_VARIA aan en selecteren we de variatytpes V01, en V02 als onderdeel van de groep. We willen dat de variatypes in deze groep nooit op MAANDAGNAMIDDAG, VRIJDAGNAMIDDAG, WOENSDAGNAMIDDAG vallen, onafhankelijk van waarvoor deze variatypes gebruikt worden. We koppelen de uurlijst als niet-“Verplicht” uurlijst aan de groep. Bekijk je elk individueel variatype dan opnieuw in het tabblad “Elementen | Varia” dan zie je deze beperking ook daar verschijnen.

V01, V02: voor deze variatypes zie je dat de enige beperking op het lokaal de beperking van de groep is.

NS: heeft geen tijdsbeperking.

Zie “Elementen | [Groepen]” Voor meer informatie over Groepen en het gebruik van groepen.

---

Groepen zijn ook zichtbaar en editeerbaar in het subtabblad “Elementen | Varia | Groepen”

Vanaf versie “2018.1.0.5” is er ook een extra tabblad beschikbaar per elementtype waar men de groepen kan zien waarin een geselecteerd element participeert. Men kan hier ook de getoonde groepen editeren en eventueel aanmaken.

Definiëren van Leerkrachten

In het tabblad “Elementen | Leerkrachten” kan je alle leerkrachten definiëren die gebruikt mogen worden binnen het rooster. Het scherm bestaat uit 2 secties:

• Leerkrachten: in deze sectie stelt elk record een leerkracht voor. Minimum vereiste voor een leerkracht is een korte naam of Acroniem.
  
• Detail Leerkrachten: aparte tabs met details over de geselecteerde leerkracht:
  • Groepen: overzicht van de groepen waarin de geselecteerde leerkracht participeert.
  • Wensen: voor elke leerkracht kan men wensen opstellen met betrekking tot vrije momenten (halve dagen, dagen, …).
    
  • Waardespreidingen: overzicht van de waardespreidingen die in “Extra Spreidingen | Waardespreidingen” gedefinieerd zijn voor de leerkracht.
    
  • Volgordespreidingen: overzicht van de volgordespreidingen die in “Extra Spreidingen | Volgordespreidingen” gedefinieerd zijn voor de leerkracht.
  • Minimumspreidingen: overzicht van de minimumspreidingen die in “Extra Spreidingen | Minimumspreidingen” gedefinieerd zijn voor de leerkracht.
  • Bekwaamheden: voor een leerkracht kan men per vak dat hij geeft en per richting waarin hij/zij dit geeft, een “Bekwaamheidstype” opgeven.
    
  • Rapporten: generatie van bepaalde afdrukbare rapporten kan hier gebeuren.
    
  • Interimarissen: deze tab geeft een overzicht van de opdrachten waar de leerkracht vervangen wordt of zelf iemand vervangt.
    
  • Titularis: deze tab geeft een overzicht van de opdrachten waar de leerkracht Titularis is van de opdracht.
  • Doorschuif: deze tab geeft een overzicht van de opdrachten waar de leerkracht een pure Doorschuif rol heeft in de opdracht.
  • Uitvoerder: deze tab geeft een overzicht van de opdrachten waar de leerkracht Uitvoerder is van de opdracht.

---

Inhoud

• Tabblad “Elementen | Leerkrachten”
  • Kolommen in het tabblad “Elementen | Leerkrachten”
  • Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Leerkrachten”
• Onderdeel Wensen
  • Kolommen in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Wensen”
  • Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Wensen”
• Onderdeel Bekwaamheden
  • Kolommen in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Bekwaamheden”
  • Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Bekwaamheden”
• Onderdeel Interimarissen
  • Kolommen in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Interimarissen”
• Onderdeel Titularis
  • Kolommen in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Titularis”
• Onderdeel Uitvoerder
  • Kolommen in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Uitvoerder”
• Onderdeel Doorschuif
  • Kolommen in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Doorschuif”
• Onderdeel Rapporten
• Onderdeel Spreidingen
• Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Leerkrachten]” – Groepen van Leerkrachten
• Groepen zijn ook zichtbaar en editeerbaar in het subtabblad “Elementen | Leerkrachten | Groepen”

---

Tabblad “Elementen | Leerkrachten”

Kolommen in het tabblad “Elementen | Leerkrachten”

Actief	Zegt of de leerkracht al dan niet actief is. Normaal is een leerkracht actief. Indien men om een of andere reden de leerkracht tijdelijk buiten gebruik wil zetten, kan dat via dit vinkje. De opdrachten die van deze leerkracht gebruik maken, worden dan geroosterd alsof ze deze leerkracht niet meer gebruiken. Merk op dat de niet actieve leerkrachten nog steeds in het rooster getoond worden, maar zelf worden ze niet gepland en kunnen er dus conflicten zijn.
ID	Een interne en unieke identificatie van de leerkracht
Acro	Een unieke korte benaming die de gebruiker aan de leerkracht wenst te geven.
Naam	Een naam die de gebruiker aan de leerkracht wenst te geven.
Email	Het e-mailadres van de leerkracht. Dit kan gebruikt worden om vanuit Mondriaan bepaalde rapporten rechtstreeks naar de leerkracht te sturen. Indien men meerdere e-mailadressen bij een leerkracht wenst te plaatsen, is dat ook mogelijk door ze te scheiden met een “;” (piet@mondriaan.be; piet@hotmail.com; …)
Uurlijst Actief	Via dit vinkje geef je aan of de uurlijst gekoppeld aan de leerkracht actief is of niet. Normaal staat dit vinkje op “actief” maar soms is het nuttig dit even af te zetten om roosterproblemen op te sporen die eventueel met deze leerkracht te maken hebben.
Verplicht	Via dit vinkje geef je aan of de geselecteerde uren de uren zijn waarop de leerkracht juist wel of juist niet gepland mag worden. Aangevinkt: de leerkracht mag enkel op de geselecteerde uren gepland worden. Niet aangevinkt: de leerkracht mag niet op de geselecteerde uren gepland worden.
Uurlijst	Een Icoon-voorstelling van de gebruikte uurlijsten. Klik je op dit icoon, dan krijg je een detailscherm waarmee je de uurlijst kan bekijken maar niet kan wijzigen.
Uurlijsten	Hier selecteer je de uurlijsten die je wenst te gebruiken.
Aantal Uren U	Voor elke leerkracht wordt bepaald hoeveel uur ze les moeten geven (als uitvoerder). Men kan dit aantal hier invullen. Nadien kan dit aantal vergeleken worden met de effectief geplande uren voor die leerkracht (Aantal Uren =?= #Uren). Werkt men met een multiweeksysteem dan moet men de som van de uren over alle weken ingeven.
#Uren	Een “read only” kolom (had eerder de naam #uur opdrachten) waarin het aantal uren staat dat een leerkracht gepland is. De bedoeling is dat dit uiteindelijk uitkomt op Aantal Uren. Indien niet zal er een waarschuwing zijn. (Het vlagje “Tellen” heeft geen invloed op dit aantal.) Planning: een opdracht hoeft niet effectief in het rooster gepland te zijn om mee te tellen. Als volgens de opdracht zeker is dat de leerkracht voor x uur gepland wordt dan wordt x meegenomen. OF-groep: indien een leerkracht in een OF-groep opgenomen is en de leerkracht is niet gekozen of de opdracht is nog niet effectief in het rooster gepland, dan tellen de uren niet mee in de telling voor die leerkracht. Multiweek: I-in een multiweeksysteem worden de uren van alle weken opgeteld.
Min Uren	Een “read only” kolom waarin Mondriaan het minimum aantal uren vermeldt dat de leerkracht gepland wordt. Het verschil met de kolom #Uren: OF-groep: komt de leerkracht voor in een OF-groep, dan wordt verondersteld dat hij niet gekozen wordt en de uren van die opdracht dus niet meetellen.
Max Uren	Een “read only” kolom waarin Mondriaan het maximum aantal uren vermeldt dat de leerkracht gepland wordt. Het verschil met de kolom #Uren: OF-groep: komt de leerkracht voor in een OF-groep, dan wordt verondersteld dat hij altijd gekozen wordt en de uren van die opdracht dus altijd meetellen.
Min Uren Per Week	Multiweek: in een multiweeksysteem kan men naast Aantal Uren voor het volledige rooster, ook een minimum aantal uren per week opgeven. Mondriaan zelf zal bij de roostervalidatie hier steeds over waken. (Een minimumspreiding wordt alsnog niet gegenereerd om dit af te dwingen.)
Max Uren Per Week	Multiweek: in een multiweeksysteem kan men naast Aantal Uren voor het volledige rooster, ook een maximum aantal uren per week opgeven. Deze info wordt achter de schermen gebruikt om via een “waardespreiding” deze eis af te dwingen. Mondriaan zelf zal bij de roostervalidatie hier steeds over waken.
Subsidie	Aantal gesubsidieerde uren waarvoor de leerkracht in opdrachten gepland is als Uitvoerder. Dit zijn enkel gesubsidieerde uren waarvoor het vlagje “Tellen” in het opdrachtentabblad aangevinkt is.
Niet getelde Subsidie	Aantal gesubsidieerde uren waarvoor de leerkracht in opdrachten gepland is als Uitvoerder die niet geteld mogen worden. Het vlagje “Tellen” staat dus uitgevinkt in het opdrachtentabblad.
Plage	Aantal plage-uren waarvoor de leerkracht in opdrachten gepland is als Uitvoerder. Het vlagje “Tellen” in het opdrachtentabblad heeft geen invloed op de telling van de plage-uren.
Uren Titularis	Hier kan de gebruiker de beoogde uren Titularis voor de leerkracht opgeven. De inhoud van deze cel wordt dan vergeleken met het effectief aantal uren titularis voor deze leerkracht (getelde en gesubsidieerde uren titularis volgens de opdrachten). Indien dit aantal verschilt dan wordt de cel ingekleurd: geen kleur: de opgegeven waarde in “Uren Titularis” komt overeen met de huidige toestand volgens de opdrachten; oranje: de opgegeven waarde in “Uren Titularis” is hoger dan wat de opdrachten zeggen; geel: de opgegeven waarde in “Uren Titularis” is lager dan wat de opdrachten zeggen. Merk op dat naast de kleur er ook een melding in de infokolom te zien is, alsook bij valideer invoer.
Uren Eigenaar	Hier kan de gebruiker de beoogde prestatie van de leerkracht opgeven in een breukformaat (als Uitvoerder). Voorbeeld: 7/20 + 14/21. Dit wordt dan vergeleken met de effectieve afgeleide “Breuk” kolom. Dit gaat enkel over getelde gesubsidieerde uren in de rol van Uitvoerder. De waarde (som van breuken) die men hier invult heeft te maken met waarvoor de leerkracht betaald wordt. Een voltijdse leerkracht wordt bijvoorbeeld betaald voor 21/21ste. Daar heeft de leerkracht dan in principe ook recht op. Men kan dit invullen om te vergelijken met de waarde in “Breuk”. Kleurcode in deze cel: geen kleur: de opgegeven waarde in “Uren Eigenaar” komt overeen met de waarde in “Breuk” (exact dezelfde breuk); oranje: de opgegeven waarde in “Uren Eigenaar” komt NIET overeen met de waarde in “Breuk”. Merk op dat wanneer “Breuk” een “*” bevat vanwege een correctie (bv 5/21*) dat dit nooit kan overeenkomen met “Uren Eigenaar”. In dit geval zal de achtergrond dan ook oranje zijn.
Beoogde Prestatie U	Hier kan de gebruiker de beoogde prestatie van de leerkracht opgeven als een decimaal getal (als Uitvoerder). Voorbeeld: 0,9. Dit wordt dan vergeleken met de effectieve afgeleide “Totaal Breuk U” kolom. Dit gaat enkel over getelde gesubsidieerde uren in de rol van Uitvoerder. De waarde die men hier invult, heeft te maken met het statuut van de leerkracht. Als hij/zij voltijds is moet dat 1,00 zijn. Werkt de leerkracht 4/5de dan moet dat 0,80 zijn. Kleurcode in deze cel: geen kleur: de opgegeven waarde in “Beoogde Prestatie U” komt overeen met de waarde in “Totaal breuk U”; geel: de opgegeven waarde in “Beoogde Prestatie U” is minder dan de waarde in “Totaal breuk U”; oranje: de opgegeven waarde in “Beoogde Prestatie U” is meer dan de waarde in “Totaal breuk U”.
Beoogde Prestatie T	Hier kan de gebruiker de beoogde prestatie van de Titularis opgeven als een decimaal getal. Dit wordt dan vergeleken met de effectieve afgeleide “Totaal Breuk T” kolom. Dit gaat enkel over getelde gesubsidieerde uren in de rol van Titularis. De waarde die men hier invult, heeft te maken met het statuut van de leerkracht. Als hij/zij voltijds is moet dat 1,00 zijn. Werkt de leerkracht 4/5de dan moet dat 0,80 zijn. Kleurcode in deze cel: geen kleur: de opgegeven waarde in “Beoogde Prestatie T” komt overeen met de waarde in “Totaal breuk T”; geel: de opgegeven waarde in “Beoogde Prestatie T” is minder dan de waarde in “Totaal breuk T”; oranje: de opgegeven waarde in “Beoogde Prestatie T” is meer dan de waarde in “Totaal breuk T”.
Breuk	Van de getelde gesubsidieerde opdrachturen van een leerkracht (als uitvoerder) wordt hier de breuk afgeleid en getoond in een breukvorm. Voorbeeld 7/19 + 3/21 + 5/24. Indien er een “*” naast een breuk staat (bv 7/21*) dan wil dit zeggen dat die 21ste voor 20ste tellen. Meer informatie op de pagina “Thema Prestatieberekeningen“
Totaal Breuk U	Toont de breuk (kolom “Breuk”) in zijn decimale vorm. De “U” slaat op Uitvoerder.
Totaal Breuk T	Toont een breuk in decimale vorm voor de uren die de leerkracht als titularis acteert. De “T” slaat op Titularis. Ook in dit geval worden enkel uren geteld, die geteld moeten worden en gesubsidieerd zijn.
Totaal Breuk D	Toont een breuk in decimale vorm voor de uren die de leerkracht als doorschuif acteert. De “D” slaat op Doorschuif. Ook in dit geval worden enkel uren geteld die geteld moeten worden en gesubsidieerd zijn.
Diff	Een “read only” kolom waarin te zien is of het rooster van de leerkracht gewijzigd is ten opzichte van een eerdere baseline die men gemaakt heeft. Voor het maken van een baseline en het onderzoeken van de verschillen t.o.v. een baseline verwijzen we naar een apart item waar dit behandeld wordt. Meer informatie op pagina “Huidig rooster met een baseline vergelijken“.
Instellingsnummers	In deze kolom kan men een leerkracht koppelen aan een instelling via het instellingsnummer. Instellingsnummers worden gedefinieerd in het tabblad “Bijkomende informatie | Instellingsnummers“. Het is mogelijk om een leerkracht aan meerdere instellingen te koppelen. Als de leerkracht in een opdracht gebruikt wordt, zal dit nummer (of meerdere) bij de opdracht te zien zijn in het read-only veld “Instellingsnummers”.

---

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Leerkrachten”

Selecteert men één of meerdere leerkrachten, dan geeft volgend menu een overzicht van de mogelijke acties.

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij indien die actie zin heeft. Wat niet kan, is bijvoorbeeld de inhoud van een Uurlijsten cel plakken in een Naam cel.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Leerkrachten” in een Excel-bestand bewaren. Men kan steeds kiezen tussen “Selectie” of “Zichtbaar” (= alles).
Aanpassen >	Generiek menu waar men alle “waarde”-velden via een eenvoudig menu kan wijzigen. De gevraagde wijziging gebeurt voor alle geselecteerde rijen. Bij Leerkrachten zien we hier volgende mogelijkheden: Actief: het veld “Actief” kan Aan/Uit gezet worden. Verplicht: het veld “Verplicht” kan Aan/Uit gezet worden. Uurlijst Actief: het veld “Uurlijst Actief” kan Aan/Uit gezet worden. <custom kolom>*: indien er custom kolommen zijn met gedefinieerde waarden.
Maak groep van	Hiermee kan men op een snelle manier verschillende leerkrachten samenvoegen tot 1 groep. De geselecteerde leerkrachten worden in een groep ondergebracht waarvan men de naam moet opgeven. Het resultaat kan men zien in het tabblad “Elementen | [Groepen] | [Leerkrachten]“. In volgend voorbeeld selecteren we DRYL, ADEC, TJOR en maken er een groep TAAL_LEERKRACHTEN van. Men kan er ook voor kiezen om er meteen een OF-groep van te maken.
Toon roosterrapport	Van de geselecteerde leerkrachten wordt een roosterrapport gegenereerd. We verwijzen hier naar “Roosterrapporten“.
Toon dagroosterrapport	Van de geselecteerde elementen wordt een dagroosterrapport gegenereerd. We verwijzen naar “Dagroosterbeheer en dagroosterrapporten“.
Toon roosterrapport horizontaal	Van de geselecteerd elementen wordt een horizontaal roosterrapport gegenereerd. We verwijzen naar “Horizontaal roosterrapport“.
Bekijk op rooster (popup)	Via deze actie krijgt men een rooster popup, een visualizer, waarbinnen men de geselecteerde resource kan bekijken. Zie “Individuele roosters als popup tonen“.
Bekijk op dagrooster (popup)	Via deze actie krijgt men een dagrooster popup, een visualizer, waarbinnen men de geselecteerde resource kan bekijken. Zie “Individuele roosters als popup tonen“.
Toon Beperkingen	Voor de geselecteerde leerkracht wordt de samenstelling van de uurbeperkingen getoond. In dit voorbeeld selecteren we leerkracht KVA en zien we, naast de beperkingen opgelegd aan de leerkracht zelf, ook alle beperkingen die via leerkrachtgroepen werden opgelegd.
Bekijk op rooster	Voor de geselecteerde leerkracht wordt het rooster getoond in de visualizer. We verwijzen hier naar “Visualisatie | Roosters“. Merk op dat het selecteren van meerdere leerkrachten hier geen zin heeft. Ook al doet men dat, enkel van de geselecteerde leerkracht met het ‘>’ pijltje ervoor zal het rooster getoond worden.
Actief	Via deze optie kan men de “Actief” kolom van alle geselecteerde Leerkrachten in één keer aanpassen.
Korte termijnvervanging	Deze actie opent het scherm waarin de kortetermijnvervangingen van een leerkracht geregeld kunnen worden. We verwijzen hier naar “Kortetermijnvervangingen“.
Detail rapport	Via deze actie kan men een afdrukbaar detailrapport aanmaken voor de geselecteerde leerkrachten. Van belang in deze optie is de invalshoek. Men kan kiezen uit 3 invalshoeken: Titularis, Uitvoerder, Doorschuif. Zie “Detail Rapport“
Detail dir rapport	Via deze actie kan men een afdrukbaar detailrapport (detail directie) aanmaken voor de geselecteerde leerkrachten. Van belang in deze optie is de invalshoek. Men kan kiezen uit 3 invalshoeken: Titularis, Uitvoerder, Doorschuif. Zie “Detail dir Rapport“
Breuk Rapport	Via deze actie kan men een afdrukbaar breukenrapport aanmaken voor de geselecteerde leerkrachten. Van belang in deze optie is de invalshoek. Men kan kiezen uit 3 invalshoeken: Titularis, Uitvoerder, Doorschuif. Zie “Breuk Rapport“
Bekwaamheidsrapport	Via deze actie kan men een afdrukbaar bekwaamheidsrapport aanmaken voor de geselecteerde leerkrachten. Van belang in deze optie is de invalshoek. Men kan kiezen uit 3 invalshoeken: Titularis, Uitvoerder, Doorschuif. Zie “Bekwaamheidsrapport“
E-mail	Via deze actie kan men PDF-versies van een aantal types rapporten via e-mail versturen naar de betrokken leerkracht. Dit kan per leerkracht of voor een aantal geselecteerde leerkrachten tegelijk. Voor meer informatie zie Email rapporten naar leerkrachten.

---

Onderdeel Wensen

Wensen zijn een soort opdrachten waarbij het de bedoeling is een leerkracht voor een aantal uur vrij te roosteren. Wensen worden normaal ingevoegd in het tabblad “Opdrachten | Wensen“. Selecteert men een leerkracht in “Elementen | Leerkrachten” dan ziet men in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Wensen” de wensen die betrekking hebben op de geselecteerde leerkracht. Men kan in dit tabblad ook wensen aanmaken die specifiek met de geselecteerde leerkracht te maken hebben. De kolommen in dit tabblad komen volledig overeen met de kolommen in het tabblad “Opdrachten | Wensen“.

In dit voorbeeld heeft leerkracht ACAR een wens voor 2 blokken van 4 uur die mogen geplaatst worden op een van de starturen gedefinieerd in de uurlijst BLOK4.

Kolommen in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Wensen”

Zie “Opdrachten | Wensen“.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Wensen”

Zie “Opdrachten | Wensen“.

---

Onderdeel Bekwaamheden

In dit tabblad kan men de bekwaamheidstypes zien voor de geselecteerde leerkracht. Opent men dit tabblad, dan zal er automatisch voor elk vak (en richting) dat gegeven wordt door de leerkracht een record aangemaakt zijn. Voor elk van deze records kan de gebruiker het bekwaamheidstype selecteren dat van toepassing is. In het voorbeeld zie je de bekwaamheden voor leerkracht HJAC die in de richting 1A de vakken GO en GE geeft. Indien de leerkracht nadien een bepaald vak niet meer geeft, dan verdwijnt het record niet, maar zal het vinkje ‘Gebruikt in Opdracht’ niet langer aanstaan. Men kan de bekwaamheidstypes ook op voorhand toevoegen zonder dat de leerkracht opdrachten heeft. Van zodra er dan een opdracht voor de leerkracht aangemaakt wordt, zal het vinkje ‘Gebruikt in Opdracht’ aangepast worden. Mondriaan zal nooit spontaan records in dit tabblad aanpassen of verwijderen. Toevoegen indien nodig wordt wel automatisch gedaan door Mondriaan.

De mogelijke bekwaamheden waaruit geselecteerd kan worden, kan men vinden in het tabblad “Bijkomende informatie | Bekwaamheidstypes”. De gebruiker kan deze lijst zelf onderhouden.

Overzicht bekwaamheidstypes:

Afkorting	Bekwaamheidstype
AND	Ander Bekwaamheidsbewijs
OM/VE	Overgang VE
OM/VO	Overgang VO
VE	Vereist bekwaamheidsbewijs
VE*	Vereist bekwaamheidsbewijs mits pedagogische bekwaamheid
VO	Voldoende geacht bekwaamheidsbewijs
VO*	Voldoende geacht bekwaamheidsbewijs mits pedagogische bekwaamheid

---

Kolommen in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Bekwaamheden”

Gebruikt in Opdracht	Een “read only” vinkje wat aangeeft of de combinatie van “Vak” en “Richting” voorkomt in een van de opdrachten van de geselecteerde leerkracht.
Vak	Vak waarvoor een bekwaamheidstype nodig is. Ofwel door Mondriaan op basis van de opdrachten, ofwel door de gebruiker ingevuld.
Richting	Richting waarvoor het bekwaamheidstype nodig is. Ofwel door Mondriaan op basis van de opdrachten, ofwel door de gebruiker ingevuld.
Bekwaamheids Type	Het bekwaamheidstype dat steeds door de gebruiker ingevuld dient te worden.

---

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Bekwaamheden”

Selecteert men één of meerdere bekwaamheidsrecords dan geeft volgend menu een overzicht van de mogelijke acties.

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij indien die actie zin heeft. Wat niet kan, is bijvoorbeeld de inhoud van een “Bekwaamheids Type” cel plakken in een Vak cel.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Bekwaamheden” in een Excel-bestand opslaan.

---

Onderdeel Interimarissen

In dit tabblad (“Elementen | Leerkrachten | Interimarissen“) krijgt de gebruiker een “read only” overzicht van de doorschuifoperaties die voor deze leerkracht in allerhande opdrachten werden doorgevoerd. Dergelijke doorschuifoperaties (zie ook “Opdrachten | Opdrachten | Leerkrachten“) bepalen de rollen van de leerkrachten in een opdracht. Deze rollen kunnen zijn: Titularis, Uitvoerder en Doorschuif.

In onderstaand voorbeeld hebben we leerkracht HMEU geselecteerd en het Interimarissen tabblad geopend. Het tabblad is in 2 delen verdeeld:

• Vervangt: hier ziet men de opdrachten waarin HMEU de les geeft ter vervanging van iemand anders. Voorbeelden:
  • in 1Mb vervangt HMEU leerkracht ACAR voor 2 uur voor het vak PO.
  • in 1Mb vervangt HMEU leerkracht ATOR, die op zijn beurt leerkrachty KTSO vervangt voor 2 uur voor het vak CV.
• Vervangen door: blijkbaar wordt MHEU voor geen enkele opdracht vervangen.

Selecteren we leerkracht KTSO, dan zien we dat hij vervangen wordt.

• Vervangt: blijkbaar vervangt KTSO niemand.
• Vervangen door: hier zien we dat KTSO vervangen wordt door ATOR, die op zijn beurt vervangen wordt door HMEU in 1Mb voor 2 uur van het vak CV.

In dit voorbeeld hebben we volgende rollen:

• HMEU: Uitvoerder van de opdracht.
• ATOR: Doorschuif leerkracht in de opdracht.
• KTSO: Titularis van de opdracht.

Je kan het volledig overzicht van de interimarissen ook terugvinden in het tabblad “Bijkomende informatie | Interimarissen“.

---

Kolommen in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Interimarissen”

het “Vervangt” deel van het scherm

Alle kolommen zijn “read only”. Informatie wordt afgeleid van de opdrachten.

Titularis	De Titularis van de opdracht.
Uitvoerder	De Uitvoerder van de opdracht. (De geselecteerde leerkracht)
Ketting	De doorschuifketting die duidelijk maakt wie aan wie doorschuift. Uiterst links staat de Titularis, uiterst rechts staat de Uitvoerder (= steeds geselecteerde leerkracht). Als er meer dan 2 leerkrachten in de ketting zitten dan zijn de leerkrachten tussen de Titularis en Uitvoerder de Doorschuif leerkrachten.
Klas	Klas waar de opdracht doorgaat.
Vak	Vak dat doorgeschoven wordt.
Concordantiebenaming	Concordantiebenaming van het vak. Deze worden gedefinieerd in het tabblad “Bijkomende informatie | Concordantiebenamingen“.
Aantal uur	Aantal uur dat doorgeschoven wordt.
Subsidie	Hoeveel uur van de doorgeschoven uren zijn gesubsidieerde uren.
Plage	Hoeveel uur van de doorgeschoven uren zijn plage-uren.
Instellingsnummer	Instellingsnummer(s) van de uitvoerder.

het “Vervangen door” deel van het scherm

Uitvoerder	De Uitvoerder van de opdracht.
Titularis	De Titularis van de opdracht. (De geselecteerde leerkracht)
Ketting	De doorschuifketting die duidelijk maakt wie aan wie doorschuift. Uiterst links staat de Titularis (= steeds geselecteerde leerkracht), uiterst rechts staat de Uitvoerder. Als er meer dan 2 leerkrachten in de ketting zitten dan zijn de leerkrachten tussen de Titularis en Uitvoerder de Doorschuif leerkrachten.
Klas	Klas waar de opdracht doorgaat.
Vak	Vak dat doorgeschoven wordt.
Concordantiebenaming	Concordantiebenaming van het vak. Deze worden gedefinieerd in het tabblad “Bijkomende informatie | Concordantiebenamingen“.
Aantal uur	Aantal uur dat doorgeschoven wordt.
Subsidie	Hoeveel uur van de doorgeschoven uren zijn gesubsidieerde uren.
Plage	Hoeveel uur van de doorgeschoven uren zijn plage-uren.
Instellingsnummer	Instellingsnummer(s) van de uitvoerder.

Merk op dat een pure doorschuifleerkracht (zoals ATOR in het voorbeeld) de opdracht niet apart zal zien in het Interimarissen tab van de doorschuifleerkracht. Dit kan men zien als men ATOR selecteert:

---

Onderdeel Titularis

In dit tabblad (“Elementen | Leerkrachten | Titularis“) krijgt de gebruiker een “read only” overzicht van de opdrachten waarvoor de geselecteerde leerkracht de titularis is. Dit geeft een handig overzicht om de opdrachten te controleren zonder dat er rapporten gegenereerd moeten worden.

---

Kolommen in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Titularis”

Alle kolommen zijn “read only”. Informatie wordt afgeleid van de opdrachten.

Titularis	De Titularis van de opdracht. Is steeds de geselecteerde leerkracht in het hoofdscherm “Leerkrachten”.
Uitvoerder	De Uitvoerder van de opdracht.
Ketting	De doorschuifketting die duidelijk maakt wie aan wie doorschuift. Uiterst links staat de Titularis, uiterst rechts staat de Uitvoerder. Als er meer dan 2 leerkrachten in de ketting zitten, dan zijn de leerkrachten tussen de Titularis en Uitvoerder de Doorschuif leerkrachten.
Klas	Klas waar de opdracht doorgaat.
Vak	Vak dat gegeven wordt.
Concordantiebenaming	Concordantiebenaming van het vak. Deze worden gedefinieerd in het tabblad “Bijkomende informatie | Concordantiebenamingen“.
Aantal uur	Totaal Aantal uur in de opdracht. Onderaan is ook de som te zien van het aantal uur.
Subsidie	Aantal gesubsidieerde uren in de opdracht. Onderaan is ook de som te zien van de gesubsidieerde uren.
Plage	Aantal plage-uren in de opdracht. Onderaan is ook de som te zien van de plage-uren.
Instellingsnummer	Het instellingsnummer(s) dat optioneel gekoppeld is aan de Uitvoerder. Deze worden gedefinieerd in het tabblad “Bijkomende informatie | Instellingsnummers“.

---

Onderdeel Uitvoerder

In dit tabblad (“Elementen | Leerkrachten | Uitvoerder“) krijgt de gebruiker een “read only” overzicht van de opdrachten waarvoor de geselecteerde leerkracht de uitvoerder is. Dit geeft een handig overzicht om de opdrachten te controleren zonder dat er rapporten gegenereerd moeten worden.

---

Kolommen in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Uitvoerder”

Alle kolommen zijn “read only”. Informatie wordt afgeleid van de opdrachten.

Titularis	De Titularis van de opdracht.
Uitvoerder	De Uitvoerder van de opdracht. Is steeds de geselecteerde leerkracht in het hoofdscherm “Leerkrachten”.
Ketting	De doorschuifketting die duidelijk maakt wie aan wie doorschuift. Uiterst links staat de Titularis, uiterst rechts staat de Uitvoerder. Als er meer dan 2 leerkrachten in de ketting zitten, dan zijn de leerkrachten tussen de Titularis en Uitvoerder de Doorschuif leerkrachten.
Klas	Klas waar de opdracht doorgaat.
Vak	Vak dat gegeven wordt.
Concordantiebenaming	Concordantiebenaming van het vak. Deze worden gedefinieerd in het tabblad “Bijkomende informatie | Concordantiebenamingen“.
Aantal uur	Totaal Aantal uur in de opdracht. Onderaan is ook de som te zien van het aantal uur.
Subsidie	Aantal gesubsidieerde uren in de opdracht. Onderaan is ook de som te zien van de gesubsidieerde uren.
Plage	Aantal plage-uren in de opdracht. Onderaan is ook de som te zien van de plage-uren.
Instellingsnummer	Het instellingsnummer(s) dat optioneel gekoppeld is aan de Titularis. Deze worden gedefinieerd in het tabblad “Bijkomende informatie | Instellingsnummers“.

---

Onderdeel Doorschuif

In dit tabblad (“Elementen | Leerkrachten | Doorschuif“) krijgt de gebruiker een “read only” overzicht van de opdrachten waarvoor de geselecteerde leerkracht enkel een doorschuifrol heeft. Dit geeft een handig overzicht om de opdrachten te controleren zonder dat er rapporten gegenereerd moeten worden.

---

Kolommen in het tabblad “Elementen | Leerkrachten | Doorschuif”

Alle kolommen zijn “read only”. Informatie wordt afgeleid van de opdrachten.

Titularis	De Titularis van de opdracht.
Uitvoerder	De Uitvoerder van de opdracht.
Ketting	De doorschuifketting die duidelijk maakt wie aan wie doorschuift. Uiterst links staat de Titularis, uiterst rechts staat de Uitvoerder. Als er meer dan 2 leerkrachten in de ketting zitten, dan zijn de leerkrachten tussen de Titularis en Uitvoerder de Doorschuif leerkrachten. De selectie van lijnen wordt bepaald door de geselecteerde leerkracht bovenaan. In dit geval BANU. Als BANU in een ketting vookomt zal hij in het Doorschuifscherm getoond worden.
Klas	Klas waar de opdracht doorgaat.
Vak	Vak dat gegeven wordt.
Concordantiebenaming	Concordantiebenaming van het vak. Deze worden gedefinieerd in het tabblad “Bijkomende informatie | Concordantiebenamingen“.
Aantal uur	Totaal Aantal uur in de opdracht. Onderaan is ook de som te zien van het aantal uur.
Subsidie	Aantal gesubsidieerde uren in de opdracht. Onderaan is ook de som te zien van de gesubsidieerde uren.
Plage	Aantal plage-uren in de opdracht. Onderaan is ook de som te zien van de plage-uren.
Instellingsnummer	Het instellingsnummer(s) dat optioneel gekoppeld is aan de Titularis. Deze worden gedefinieerd in het tabblad “Bijkomende informatie | Instellingsnummers“.

---

Onderdeel Rapporten

Voor de geselecteerde leerkracht kan men via dit tabblad (“Elementen | Leerkrachten | Rapporten“) een aantal afdrukbare rapporten laten genereren.

Er kunnen 4 types rapporten gegenereerd worden en dit uit 3 verschillende invalshoeken.

Invalshoeken

Titularis	Leerkracht in zijn rol als titularis van de vakken voor de opdrachten waarin de leerkracht voorkomt.
Uitvoerder	Leerkracht in de rol van uitvoerder van de opdrachten waarin de leerkracht voorkomt.
Doorschuif	Leerkracht in de rol waar hij voorkomt als doorschuifleerkracht. Hij is geen uitvoerder noch titularis in die opdrachten.

Types rapporten worden gekozen via de knoppen. Voor de geselecteerde leerkracht en de geselecteerde invalshoek wordt het overeenkomstige rapport gegenereerd.

Detail	Is een rapport voor de leerkracht zelf. Overzicht van het aantal uur voor elk vak en elke klas waar de leerkracht lesgeeft. Zie “Detail Rapport“
Detail Dir	Is een directierapport. Overzicht van het aantal uur voor elk vak en elke klas waar de leerkracht lesgeeft. Bijkomend worden de uren uitgesplitst in gesubsidieerde uren en plage-uren. De gewichten (noemers van de breuken) en de breuken worden getoond. Het al dan niet volledig zijn van de opdracht in termen van de breuken, samen met het tekort of surplus wordt ook weergegeven. De doorschuifketting wordt ook getoond. Zie “Detail Dir Rapport“
Breuken	Is een directierapport. Overzicht van de breuken voor de leerkracht per klas en vak dat hij/zij geeft. Het al dan niet volledig zijn van de breuk samen met het tekort of surplus wordt ook weergegeven. Zie “Breuken Rapport“
Bekwaamheid	Is een directierapport. Overzicht van de bekwaamheden van de leerkracht per richting en vak. Zie “Bekwaamheid Rapport“

---

Onderdeel Spreidingen

Voor elke leerkracht zie je onderaan in het scherm een tabel met de spreidingen die iets met deze leerkracht te maken hebben. Dit zijn de spreidingen die normaal in de tabbladen onder “Extra Spreidingen” gedefinieerd worden. Je kan spreidingen ook in het tabblad “Elementen | Leerkrachten” definiëren. Als je een spreiding in deze sectie aanmaakt, dan zal deze ook verschijnen in de tabbladen onder “Extra Spreidingen”. Het omgekeerde is enkel waar als je in de tabbladen onder “Extra Spreidingen” een spreiding aanmaakt die betrekking heeft op de leerkracht die je bekijkt in het tabblad “Elementen | Leerkrachten”. Een voorbeeld:

Voor de leerkracht TIPE bestaat er 1 spreidingsregel. Deze spreiding zegt bijvoorbeeld dat TIPE maximum 3 uur les mag geven op alle ACHTSTE uren van de week.

Zie volgende tabbladen voor meer informatie:

• Definiëren van Waardespreidingen
• Definiëren van Volgordespreidingen
• Definiëren van Minimumspreidingen

---

Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Leerkrachten]” – Groepen van Leerkrachten

In het tabblad “Elementen | [Groepen] | [Leerkrachten]” kunnen groepen van leerkrachten aangemaakt worden. De redenen voor het aanmaken van een groep van leerkrachten kunnen zijn:

• een opdracht laten kiezen uit een groep van leerkrachten;
• tijdsbeperkingen opleggen aan een groep van leerkrachten via een uurlijst;
• gebruik van een groep leerkrachten om een Extra Spreidingsregel te definiëren;
• om een groep van leerkrachten samen op het rooster te plaatsen;
• enz.

Er is steeds minstens 1 groep aanwezig in dit tabblad. Het gaat om de groep LEERKRACHTEN waarin standaard alle leerkrachten opgenomen worden.

In dit tabblad maken we een groep TAAL_LEERKRACHTEN aan en selecteren we de leerkrachten DRYL, ADEC, en TJOR als elementen van de groep. We willen bijvoorbeeld dat de leerkrachten in deze groep nooit op het eerste uur van de dag op het rooster kunnen staan. We koppelen de uurlijsten (maandag1, …, vrijdag1) als niet-“Verplicht” uurlijst aan de groep. Bekijk je elke individuele leerkracht dan opnieuw in het tabblad “Elementen | Leerkrachten” dan zie je deze beperking ook daar verschijnen.

In dit scherm zien we inderdaad dat de “Uurlijst” van TJOR aangepast werd door in de groep “TAAL_LEERKRACHTEN” te zitten. Hij kan niet meer op het rooster staan op de eerste uren van de dag.

Zie “Elementen | [Groepen]” Voor meer informatie over Groepen en het gebruik van groepen.

---

Groepen zijn ook zichtbaar en editeerbaar in het subtabblad “Elementen | Leerkrachten | Groepen”

Vanaf versie “2018.1.0.5” is er ook een extra tabblad beschikbaar per elementtype waar men de groepen kan zien waarin een geselecteerd element participeert. Men kan hier ook de getoonde groepen editeren en eventueel aanmaken.

Tabblad “Elementen | Klassen”

In het tabblad “Elementen|Klassen” kan je alle klassen definiëren die gebruikt mogen worden binnen het rooster. Het scherm bestaat uit 3 secties:

• Richtingen: optioneel kan men binnen de school de richtingen een naam geven en gebruiken om klassen aan te koppelen.
• Klassen: in deze sectie stelt elk record een klas voor. Minimum vereiste voor een klas is een korte naam of Acroniem.
• Details Klas: aparte tabs met details over de geselecteerde klas:
  • Leerlingen: men kan de leerlingen oplijsten die in de klas zitten. Dit kan nuttig zijn als er per leerling keuzes gemaakt moeten worden.
  • Partities: optioneel kan een klas in een of meerdere partities opgedeeld worden. Klassieke voorbeelden zijn “Geslacht”, “Levensbeschouwing”, “Leerlingen”, “Optievak”, …
  • Waardespreiding: overzicht van de waardespreidingen die in “Extra Spreidingen | Waardespreidingen” gedefinieerd zijn voor de klas.
  • Volgordespreiding: overzicht van de waardespreidingen die in “Extra Spreidingen | Volgordespreidingen” gedefinieerd zijn voor de klas.
  • Minimumspreidingen: overzicht van de waardespreidingen die in “Extra Spreidingen | Minimumspreidingen” gedefinieerd zijn voor de klas.
  • Rapporten: generatie van bepaalde afdrukbare rapporten kan hier gebeuren.
  • Groepen: overzicht van de klasgroepen waarin de geselecteerde klas participeert.

Definieer je een klas, dan kan je er een richting aan koppelen via een dropdown list in de “Richting” kolom. Je kan er een uurlijst aan koppelen waarmee je onafhankelijk van andere parameters kan beslissen om een klas enkel op bepaalde uren les te laten hebben. Je kan ook het verwachte aantal (prognose) leerlingen opgeven. Het aantal leerlingen in een klas is van belang voor de capaciteit van de lokalen waar de klas les heeft.

---

Kolommen in het tabblad “Elementen | Klassen”

“Klassen” deel van het scherm

Actief	Zegt of de klas al dan niet actief is. Normaal is een klas actief. Indien men om een of andere reden de klas tijdelijk buiten gebruik wil zetten, kan dat via dit vinkje. De opdrachten die van deze klas gebruik maken, worden dan geroosterd alsof ze deze klas niet meer gebruiken. Merk op dat de niet actieve klassen nog steeds in het rooster getoond worden, maar zelf worden ze niet gepland en kunnen er dus conflicten zijn.
ID	Een interne en unieke identificatie van de klas.
Acro	Een unieke korte benaming die de gebruiker aan de klas wenst te geven.
Naam	Een naam die de gebruiker aan de klas wenst te geven.
Graad	Een klas kan een graadklas zijn. De gebruiker kan de graad hier opgeven. Klassiek is dit 1,2, of 3.
Jaar	Van een klas kan men zeggen over welk jaar het gaat. Klassiek is dit 1, 2, 3, 4, 5, of 6.
Richting	In de sectie “Richtingen” kan men de richtingen definiëren die gebruikt kunnen worden voor het vullen van deze kolom. Gebeurt via een dropdown box waaruit de richtingen geselecteerd kunnen worden.
Instellingsnummer	Een school kan uit verschillende instellingen bestaan. De instellingsnummers kan men oplijsten in het tabblad “Bijkomende Informatie | Instellingsnummers“. Als dat gebeurd is, kan men in dit veld een instellingsnummer selecteren. Het nummer zal als bijkomende informatie op de rapporten voor leerkrachten verschijnen. Het instellingsnummer zal ook in het read-only veld “Instellingsnummers” van de opdrachten verschijnen waar de klas gebruikt wordt.
Outputrooster	Hier kan men een klas koppelen aan een Outputrooster. Outputroosters worden gebruikt indien er voor eenzelfde roosterpunt verschillende klassen zijn die hiervoor andere begin- en einduren in hun output willen zien (Roosterrapporten en Smartschool Planner). Voor meer info over het opzetten van alternatieve Outputroosters zie Definiëren van de roosterweek.
Aantal Uren	Het aantal uren dat de klas effectief les moet hebben. Voor elke klas wordt volgens het leerplan bepaald hoeveel uur ze les hebben in totaal. Dit kan nadien vergeleken worden met het effectief aantal geplande uren voor de klas (Aantal Uren =?= #Uren). Werkt men met een multiweeksysteem, dan moet men de som van de uren over alle weken ingeven. Indien de klas in partities opgedeeld is, dan geldt dit aantal voor elke partitie-element.
#Uren	Een “read only” kolom waarin het aantal uren staat dat een klas gepland is. De bedoeling is dat dit uiteindelijk uitkomt op Aantal Uren. Indien niet zal er een waarschuwing zijn. (Het vlagje “Tellen” heeft geen invloed op dit aantal.) Planning: een opdracht hoeft niet effectief in het rooster gepland te zijn om mee te tellen. Als volgens de opdracht zeker is dat de klas voor x uur gepland wordt dan wordt x meegenomen. OF-groep: indien een klas in een OF-groep opgenomen is en de klas is niet gekozen of de opdracht is nog niet effectief in het rooster gepland, dan tellen de uren niet mee in de telling voor die klas. Partities: indien partities gebruikt worden en niet alle partitie-elementen worden evenveel gepland, dan wordt het minimum genomen om mee in de telling op te nemen. Bijvoorbeeld: meisje is 4 uur gepland en jongen 6 uur, dan wordt er 4 uur genomen. Multiweek: in een multiweeksysteem worden de uren van alle weken opgeteld.
Min Uren	Een “read only” kolom waarin Mondriaan het minimum aantal uren vermeldt dat de klas gepland wordt. Het verschil met de kolom #Uren: OF-groep: komt de klas voor in een OF-groep, dan wordt verondersteld dat ze niet gekozen wordt en de uren van die opdracht dus niet meetellen.
Max Uren	Een “read only” kolom waarin Mondriaan het maximum aantal uren vermeldt dat de klas gepland wordt. Het verschil met de kolom #Uren: OF-groep: komt de klas voor in een OF-groep, dan wordt verondersteld dat ze altijd gekozen wordt en de uren van die opdracht dus altijd meetellen. Partities: indien partities gebruikt worden en niet alle partitie-elementen worden evenveel gepland, dan wordt het maximum genomen om mee in de telling op te nemen. Bijvoorbeeld: meisje is 4 uur gepland en jongen 6 uur dan wordt er 6 uur genomen.
Min Uren Per Week	Multiweek: in een multiweeksysteem kan men naast Aantal Uren voor het volledige rooster, ook een minimum aantal uren per week opgeven. Mondriaan zelf zal bij de roostervalidatie hier steeds over waken. (Een minimumspreiding wordt alsnog niet gegenereerd om dit af te dwingen.)
Max Uren Per Week	Multiweek: in een multiweeksysteem kan men naast Aantal Uren voor het volledige rooster, ook een maximum aantal uren per week opgeven. Deze info wordt achter de schermen gebruikt om via een “waardespreiding” deze eis af te dwingen. Mondriaan zelf zal bij de roostervalidatie hier steeds over waken.
Verplicht	Via dit vinkje geef je aan of de geselecteerde uren, de uren zijn waarop de klas juist wel of juist niet gepland mag worden. Aangevinkt: de klas mag enkel op de geselecteerde uren gepland worden. Niet aangevinkt: de klas mag niet op de geselecteerde uren gepland worden.
Uurlijst	Een Icoon-voorstelling van de gebruikte uurlijsten. Klik je op dit icoon, dan krijg je een detailscherm waarmee je de uurlijst kan bekijken, maar niet kan wijzigen.
Uurlijsten	Hier selecteer je de uurlijsten die je wenst te gebruiken.
Uurlijst Actief	Via dit vinkje geef je aan of de uurlijst gekoppeld aan de klas actief is of niet. Normaal staat dit vinkje op “actief” maar soms is het nuttig dit even af te zetten om roosterproblemen op te sporen die eventueel met deze klas te maken hebben.
Afleiding van	Een “read only” kolom waarin je kan zien van welke klas een klas afgeleid werd. Merk op dat, indien een klas afgeleid werd van een andere klas, dit niet inhoudt dat er een band blijft tussen die klassen. Van zodra de afleiding gebeurd is, blijven ze onafhankelijk van elkaar en kan men elke klas individueel wijzigen.
Prog #LL	Prognose van het aantal leerlingen in de klas. Deze kolom is nuttig voor het vergelijken van het aantal leerlingen in de klas en de lokalen waarin ze gepland worden.
Diff	Een “read only” kolom waarin te zien is of het rooster van de klas gewijzigd is ten opzichte van een eerdere baseline die men gemaakt heeft. Voor het maken van een baseline en het onderzoeken van de verschillen t.o.v. een baseline, verwijzen we naar een apart item waar dit behandeld wordt. Meer informatie op pagina “Huidig rooster met een baseline vergelijken“.
Klastitularis	Optioneel en zuiver informatief kan men hier de klastitularis invullen. Men selecteert een gedefinieerde leerkracht. In de module examenrooster kan men deze als voorkeur opgeven bij het genereren van de toezichten.
Hulptitularis	Optioneel en zuiver informatief kan men hier de hulptitularis invullen. Men selecteert een gedefinieerde leerkracht. In de module examenrooster kan men deze als voorkeur opgeven bij het genereren van de toezichten.
Rentabiliteit	Een “read only” kolom waarin de rentabiliteit van de klas getoond wordt. Dit is een berekende waarde op basis van opdrachten waarvoor het vlagje “Rentabiliteit” aangevinkt werd. Onderaan de kolom wordt ook de som van de kolom getoond voor de zichtbare (gefilterde) klassen. Meer informatie over de rentabiliteitsberekening kan men vinden op pagina “Rentabiliteitsberekening voor Klassen“.

“Richtingen” deel van het scherm

ID	Een interne en unieke identificatie van de richting.
Acro	Een unieke korte benaming die de gebruiker aan de richting wenst te geven.
Betekenis	De betekenis die de gebruiker aan de richting wenst te geven. Voorbeelden zijn ASO, TSO, KSO, BSO, …

---

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Klassen”

“Klassen” deel van het scherm

Selecteert men één of meerdere klassen, dan geeft volgend menu een overzicht van de mogelijke acties.

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij indien die actie zin heeft. Wat niet kan, is bijvoorbeeld de inhoud van een Uurlijsten cel plakken in een Richting cel.
Export	De inhoud van het tabblad kan op deze manier in een Excel bestand bewaard worden.
Aanpassen >	Generiek menu waar men alle “waarde”-velden via een eenvoudig menu kan wijzigen. De gevraagde wijziging gebeurt voor alle geselecteerde rijen. Bij Klassen zien we hier volgende mogelijkheden: Actief: het veld “Actief” kan Aan/Uit gezet worden. Verplicht: het veld “Verplicht” kan Aan/Uit gezet worden. Richting: voor het veld “Richting” kan men hier waarden selecteren die in de sub-tab “Richtingen” (linkerpaneel) gedefinieerd worden. <custom kolom>*: indien er custom kolommen zijn met gedefinieerde waarden.
Maak groep van	Hiermee kan men op een snelle manier verschillende klassen samenvoegen tot 1 groep. De geselecteerde klassen worden in een groep ondergebracht waarvan men de naam moet opgeven. Het resultaat kan men zien in het tabblad “Elementen | [Groepen] | [Klassen]“. In volgend voorbeeld selecteren we 1Ma, 1Mb, 1Mc en maken er een groep GROEP_1M van. Men kan ervoor kiezen om er meteen een OF-Groep van te maken.
Toon roosterrapport	Van de geselecteerde elementen wordt een roosterrapport gegenereerd. In dit geval kan men uit 2 opties kiezen: – Klassen: roosterrapporten op basis van de geselecteerde klassen. – Leerlingen: roosterrapporten op basis van de leerlingen in de geselecteerde klassen. We verwijzen hier naar de pagina “Roosterrapporten“.
Toon dagroosterrapport	Zelfde als “Toon roosterrapport” maar dan voor de dagroosters. We verwijzen naar “Dagroosterbeheer en dagroosterrapporten“.
Toon roosterrapport horizontaal	Van de geselecteerd elementen wordt een horizontaal roosterrapport gegenereerd. We verwijzen naar “Horizontaal roosterrapport“.
Rooster als afbeelding	Via deze actie wordt, voor elke van de geselecteerde klassen, het rooster, zoals je het ziet in de visualizer, als afbeelding in een *.PNG gezet. Alle PNG bestanden worden samen in een ZIP-file ondergebracht waarvoor de gebruiker een plaats en naam ingeeft.
Bekijk op rooster (popup)	Via deze actie krijgt men een rooster popup, een visualizer, waarbinnen men de geselecteerde resource kan bekijken. Zie “Individuele roosters als popup tonen“.
Bekijk op dagrooster (popup)	Via deze actie krijgt men een dagrooster popup, een visualizer, waarbinnen men de geselecteerde resource kan bekijken. Zie “Individuele roosters als popup tonen“.
Toon Beperkingen	Voor de geselecteerde klas worden de samenstelling van de uur-beperkingen getoond. In dit voorbeeld selecteren we klas 7INVc en zien we, naast de beperkingen opgelegd aan de klas, zelf ook alle beperkingen die via klasgroepen werden opgelegd.
Bekijk op rooster	Voor de geselecteerde klas wordt het rooster getoond in de visualizer. We verwijzen hier naar de pagina “Visualisatie van opdrachten in Roosters“. Merk op dat het selecteren van meerdere klassen hier geen zin heeft. Ook al doet men dat, enkel van de geselecteerde klas met het ‘>’ pijltje ervoor zal het rooster getoond worden.
Dupliceer Klas	Indien men vaak met parallelklassen werkt, is het makkelijk om een klas als template te gebruiken om er vervolgens andere klassen van af te leiden. Het voordeel hiervan is dat men meteen alle eigenschappen van die templateklas kan overnemen. Van zodra de duplicatie klaar is, is er geen verband meer tussen de templateklas en de klas die ervan afgeleid werd. Tijdens de duplicatie kan de gebruiker zelf aangeven welke eigenschappen er van de templateklas overgenomen moeten worden. Opdrachten overnemen: de opdrachten van de template klas (1Mc) worden gekopieerd naar de doelklas (1Md). Een bijkomende optie Leerkrachten overnemen zorgt ervoor dat in de gekopieerde opdrachten ook dezelfde leerkrachten worden overgenomen. Zet men deze laatste optie af, dan moet de gebruiker nadien zelf de leerkrachten aan de gekopieerde opdrachten koppelen. Partities overnemen: de partities van de template klas (1Mc) worden gekopieerd naar de doelklas (1Md). Indien men partities overneemt, kunnen individuele partities uitgevinkt worden. Die staan onder de keuze Partities overnemen. In dit voorbeeld zijn er de partities “Geslacht” en “Keuze”. Voorbeeld waarbij men de Opdrachten overnemen uitvinkt. De subkeuzes worden ook grijs. Voorbeeld waarbij men de Partities overnemen uitvinkt. De subkeuzes worden ook grijs.
Partities aanpassen>	Deze optie toont verschillende mogelijkheden: Partitie>: voor elke bestaande partitie (bv Keuze) heb je opnieuw een submenu: Voor elk partitie-element (bv keuze1 voor Keuze) heb je volgende opties: Naam wijzigen: van het partitie-element Verwijderen: element wordt uit de partitie gehaald Naam wijzigen: van de partitie Element toevoegen: aan de partitie Verwijderen: de hele partitie wordt verwijderd Merk op dat, indien er achter de naam van de partitie een * staat, dat dit betekent dat niet alle geselecteerde klassen deze partitie hebben. Hetzelfde geldt voor de partitie-elementen. Voorbeelden: Het partitie-element GRP3 van partitie Exam zit niet in elke geselecteerde klas: De partitie Exam zit niet in elk van de geselecteerde klassen. Nieuwe partitie: Deze actie laat de gebruiker toe om voor een aantal geselecteerde klassen in één actie eenzelfde partitie aan te maken. Men selecteert de klassen waarvoor de partitie aangemaakt moet worden. Via rechtermuisklik geeft men de opdracht een partitie aan te maken. Men geeft de naam van de partitie en de partitie-elementen. Na deze actie kan men de aangemaakte partitie per klas bekijken en aanpassen. Er is echter geen link meer tussen de partities na de actie. Voegt men een partitie-element toe in de partitie van klas A, dan verschijnt die niet automatisch voor klas B. Ze worden apart beheerd. De aangemaakte partities en hun elementen kan men vinden in “Elementen | Klassen | Partities”. Voorbeeld: we maken een partitie STEMOPTIES aan met als keuzes: Chemie, Mechanica, Elektriciteit Partitie overnemen: Via deze optie kan men een partitie P van een klas K overnemen in de geselecteerde klassen. Voorbeeld: we selecteren de klassen 3GLW en 3L en kiezen de optie Partitie overnemen. Als bronklas geven we de klas 3E en van die klas wensen we de partitie Exam over te nemen. Het kan zijn dat een of meerdere van de geselecteerde klassen de partitie Exam al bevat en indien zo, zou het kunnen dat de partitie-elementen daar anders zijn dan die van de bronklas. In dat geval moet men keuzes maken en die kan men sturen via de 2 vinkjes die men kan zetten: Toevoegen toelaten bij gelijknamige partitie: indien de partitie reeds bestaat in de doelklas en de bronklas bevat een partitie-element dat nog niet bestaat in de doelklas, dan kan men beslissen om die al dan niet over te nemen in de doelklas. Verwijderen toelaten bij gelijknamige partitie: indien de partitie reeds bestaat in de doelklas en de doelklas bevat een partitie-element dat niet bestaat in de bronklas, dan kan men beslissen die al dan niet te verwijderen uit de doelklas.
Detail rapport	Via deze actie kan men een afdrukbaar detailrapport aanmaken voor de geselecteerde klassen. Van belang in deze optie is de invalshoek. Men kan kiezen uit 3 invalshoeken: Titularis, Uitvoerder, Doorschuif. Zie pagina “Administratieve rapporten over Leerkrachten en Klassen“.
Klassenraad rapport	Via deze actie kan men een aanwezigheidsregister aanmaken voor de geselecteerde klassen. Dit kan gebruikt worden voor de organisatie van klassenraden. Voor meer informatie zie pagina “Administratieve rapporten over Leerkrachten en Klassen“.
Email >	Via deze actie kan men elke leerling van elke geselecteerde klas een e-mail sturen met zijn/haar persoonlijk Roosterrapport of Dagroosterrapport. Emailadressen van leerlingen moeten dan wel gekend zijn in het tabblad “Klassen | Leerlingen”. Voor meer info over het versturen van de e-mails zie “E-mailen van rapporten naar leerkrachten en leerlingen“.

“Richtingen” deel van het scherm

Selecteert men één of meerdere richtingen, dan geeft volgend menu een overzicht van de mogelijke acties.

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	De inhoud van een eerder geselecteerde cel wordt in de geselecteerde cel geplakt.
Export	Via deze keuze kan men de inhoud van “Richtingen” in een Excel-bestand opslaan.

---

Partities

In het meest klassieke geval is een klas een ondeelbare entiteit die maar één ding tegelijk kan doen in het rooster. De klas heeft een uur Frans en kan niet tegelijk Wiskunde hebben. Vaak voldoet dit niet en zijn er redenen om een klas op te delen in kleinere groepen waarbij elke groep op hetzelfde moment iets anders kan doen dan de andere groep. Om zoiets mogelijk te maken werd het concept partitie ingevoerd. Een klas wordt opgedeeld in groepen volgens een bepaald criterium. Dit criterium noemen we een partitie. De groepen binnen de partitie noemen we de partitie-elementen. Voorbeelden van partities en hun partitie-elementen:

• Geslacht: meisje, jongen
• Levensbeschouwing: Rooms Katholieke Godsdienst, Islam, Zedenleer
• STEMOptieVakken: Chemie, Mechanica, Elektriciteit
• TaalPakket: Chinees, Russisch, Indisch
• …
• Leerlingen: Piet, Marie, Jan, Jelle, …

Een partitie is steeds volledig. dit wil zeggen dat als je alle partitie-elementen van één partitie neemt, dat je de volledige klas hebt. Neem je bijvoorbeeld de partitie-elementen meisje en jongen, dan heb je de ganse klas.

Een speciale partitie is Leerlingen. Indien gewenst kan men dus elke leerling individueel als partitie-element toevoegen aan deze partitie. Leerlingen zijn in dat geval de kleinste delen van een klas die nog individueel geroosterd kunnen worden. Deze partitie is beschikbaar voor elke klas, kan niet verwijderd worden en de gebruiker kan kiezen om er de leerlingen aan toe te voegen of niet.

Eerder zagen we dat partities ook aangemaakt kunnen worden in “Elementen | Klassen” via een rechtermuisklikactie na selectie van één of meerdere klassen waarvoor de partitie aangemaakt moet worden.

Partitie-elementen toekennen aan leerlingen.

Indien men met partities werkt/roostert, dan bekomt men roosters waarin deze groepen expliciet in het rooster staan en moet men de juiste leerlingen in elke groep kunnen indelen. Men hoeft dit niet te doen, maar men kan deze indeling ook expliciet maken op volgende manier:

• In het tabblad “Elementen | Klassen | Leerlingen” voert men de leerlingen in.
• In datzelfde tabblad kan men voor elke leerling de partitie-elementen voor elke bestaande partitie invoeren.

Roosteren van Partitie-elementen

Men kan partitie-elementen apart roosteren. Men kan bijvoorbeeld binnen de partitie Geslacht, het partitie-element meisje apart roosteren van het partitie-element jongen. Hebben de jongens tijdens LO bijvoorbeeld zwemmen in het zwembad, dan kunnen de meisjes tegelijk turnen in de turnzaal. Het is duidelijk dat dit perfect op hetzelfde moment kan, want er kan geen overlap zijn tussen de leerlingen in het partitie-element meisje, en het partitie-element jongen. Uiteraard kunnen de partitie-elementen uit dezelfde partitie ook onafhankelijk van elkaar en op een ander moment t.o.v. elkaar geroosterd worden.

• De partitie-elementen van éénzelfde partitie kunnen op hetzelfde moment in het rooster staan, maar ze kunnen ook op andere momenten staan.

Partitie-elementen van verschillende partities van eenzelfde klas, bijvoorbeeld ‘meisje’ en ‘Chemie’, kunnen niet gelijktijdig geroosterd worden. De reden is duidelijk. Als eenzelfde leerling zowel ingedeeld is als ‘meisje’ en als leerling die in het ‘Chemie’ partitie-element zit, dan is het logisch dat meisje en Chemie niet gelijktijdig kunnen geplaatst worden in het rooster. Moest dit wel kunnen, dan zou die leerling op 2 of meerdere plaatsen tegelijk moeten zijn.

• De partitie-elementen van verschillende partities kunnen niet op hetzelfde moment in het rooster staan.

Kolommen in het tabblad “Elementen | Klassen | Partities”

In dit tabblad ziet men voor de geselecteerde klas (1Ma in het voorbeeld) de partities met hun partitie-elementen. In het “Partities” deel van het scherm staan de partities waarbij in het voorbeeld “Geslacht” geselecteerd is. In het “Partitie-elementen” deel van het scherm staan de partitie-elementen van de geselecteerde partitie. In dit geval ‘jongen’ en ‘meisje’.

“Partities” deel van het scherm

Naam

Naam van de partitie

Klassen

“Read only” veld. Hierin staat de klas waarvoor de partitie bekeken wordt. Naast de eigen klas kan het ook zijn dat er een andere klas vermeld wordt. Indien zo, dan is die andere klas de klas waarvan de bekeken klas afgeleid werd door duplicatie. Dit gewoon ter informatie. Waar nooit een andere klas zal bijstaan is de partitie “Leerlingen”. Dit is de enige partitie die nooit meegenomen kan worden via de duplicatie van een klas.

Merk op dat de partitie “Leerlingen” een partitie is die niet verwijderd kan worden. Verder zijn er een aantal standaard partities voorzien die naar believen verwijderd kunnen worden of uitgebreid kunnen worden met partitie-elementen.

“Partitie-elementen” deel van het scherm

Naam	Naam van het partitie-element
Prognose #LL	Prognose van het aantal leerlingen in het partitie-element (= een groep). Voor de speciale partitie “Leerlingen” staat hier steeds 1.
#Uren	“Read only” veld. Toont het aantal uren dat het partitie-element gebruikt is in een roosteropdracht. Merk op dat het vlagje “Tellen” in het “Opdrachten | Opdrachten” niet van belang is voor deze telling. Indien voor een klas en een partitie niet alle partitie-elementen eenzelfde telling hebben, dan zal er een verschil zijn tussen “Min Uren” en “Max Uren” voor die klas in het tabblad “Elementen | Klassen”.
Rentabiliteit	Een “read only” kolom waarin de rentabiliteit van het partitie-element getoond wordt. Dit is een berekende waarde op basis van opdrachten waarvoor het vlagje “Rentabiliteit” aangevinkt werd. Meer informatie over de rentabiliteitsberekening kan men vinden op pagina “Rentabiliteitsberekening voor Klassen“.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Klassen | Partities”

“Partitie” deel van het scherm

Selecteert men een partitie, dan geeft volgend menu een overzicht van de mogelijke acties.

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	De inhoud van een eerder geselecteerde cel wordt in de geselecteerde cel geplakt.
Export	Via deze keuze kan men de inhoud van “Partities” in een Excel-bestand opslaan.

“Partitie-elementen” deel van het scherm

Selecteert men een partitie, dan geeft volgend menu een overzicht van de mogelijke acties.

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	De inhoud van een eerder geselecteerde cel wordt in de geselecteerde cel geplakt.
Toon Roosterrapport	Van een partitie-element kan men een roosterrapport opvragen. We verwijzen hier naar de pagina “Roosterrapporten“.
Export	Via deze keuze kan men de inhoud van “Partitie-elementen” in een Excel-bestand opslaan.

---

Leerlingen

Leerlingen kunnen toegevoegd worden aan een klas. “Leerlingen” zijn een standaard partitie, beschikbaar voor elke klas. Leerlingen die toegevoegd worden in het tabblad “Elementen | Klassen | Leerlingen” worden ook geïnterpreteerd als partitie-elementen van de partitie “Leerlingen”. Daarom zal men de leerlingen die men aanmaakt ook terugvinden in het tabblad “Elementen | Klassen | Partities” in de Partitie-elementen.

Kolommen in het tabblad “Elementen | Klassen | Leerlingen”

Selecteert men een partitie, dan geeft volgend menu een overzicht van de mogelijke acties.

Naam	Korte naam van de leerling, gegeven door het systeem. Mondriaan geeft zelf deze korte en unieke namen.
Familienaam	Achternaam
Voornaam	Voornaam
E-mail	het e-mail adres van de leerling.
Partities	Als de leerling aan partitie-elementen toegewezen werd, dan worden die hier vermeld.
Uren	“Read only” veld. Toont het aantal uren dat de leerling gebruikt is in een roosteropdracht. Merk op dat het vlagje “Tellen” in het “Opdrachten | Opdrachten” niet van belang is voor deze telling. Indien voor een klas niet alle leerlingen eenzelfde telling hebben, dan zal er een verschil zijn tussen “Min Uren” en “Max Uren” voor die klas in het tabblad “Elementen | Klassen”.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Klassen | Leerlingen”

Selecteert men een leerling, dan geeft volgend menu een overzicht van de mogelijke acties.

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	De inhoud van een eerder geselecteerde cel wordt in de geselecteerde cel geplakt.
Toon roosterrapport	Van een leerling kan men een roosterrapport opvragen. We verwijzen hier naar de pagina “Roosterrapporten“.
Toon dagroosterrapport	Van een leerling kan men een dagroosterrapport opvragen. We verwijzen hier naar de pagina “Roosterrapporten“.
Export	Via deze keuze kan men de inhoud van “Leerlingen” in een Excel-bestand opslaan.
E-mail >	Men het hier het roosterrapport of het dagroosterrapport van de individuele leerling naar zijn/haar e-mail adres sturen: E-mail > Roosterrapport E-mail > Dagroosterrapport

Toewijzen van partitie-elementen aan Leerlingen

In het tabblad “Elementen | Klassen | Leerlingen” vind je een knop “Wijs partities toe aan leerlingen”. Drukt men op die knop, dan krijgt men een lijst van alle leerlingen van de geselecteerde klas en kan men partitie-elementen toekennen aan leerlingen. Voor elke partitie die in de klas bestaat, wordt er in dit popup scherm een kolom aangemaakt waarin men de partitie elementen kan selecteren.

Van zodra men op “OK” drukt, worden de partitie-elementen toegekend en worden ze zichtbaar in de kolom “Partities” in het tabblad “Elementen | Klassen | Leerlingen”

---

Spreidingen

Voor elke klas zie je onderaan in het scherm een tabel met de spreidingen die iets met deze klas te maken hebben. Dit zijn de spreidingen die normaal in de tabbladen onder “Extra Spreidingen” gedefinieerd worden (Waarde-, Volgorde-, en Minimumspreidingen). Je kan spreidingen ook in het tabblad “Elementen | Klassen” definiëren. Als je een spreiding in deze sectie aanmaakt, dan zal je die ook zien verschijnen in de tabbladen onder “Extra Spreidingen”. Het omgekeerde is enkel waar als je in het tabblad onder “Extra Spreidingen” een spreiding aanmaakt die betrekking heeft op de klas die je bekijkt in het tabblad “Elementen | Klassen”. Een voorbeeld:

Voor de klas 1BB (bovenaan geselecteerd) ziet men in beeld alle waardespreidingen voor die klas. De geselecteerde spreiding zegt dat de vakken WIS, NED, FRANS maximum 1 keer op het ZEVENDE uur mogen voorkomen.

De manier waarop spreidingen gedefinieerd worden, en hoe ze begrepen moeten worden, wordt besproken in het hoofdstuk over de tabbladen onder “Extra Spreidingen”. We gaan er in deze sectie niet verder op in.

Zie volgende tabbladen voor meer informatie:

• Definiëren van Waardespreidingen
• Definiëren van Volgordespreidingen
• Definiëren van Minimumspreidingen

---

Rapporten

In het tabblad “Elementen | Klassen | Rapporten” kan men voor de geselecteerde klassen een detailrapport opvragen. Via deze actie kan men een afdrukbaar detailrapport aanmaken voor de geselecteerde klassen. Van belang in deze optie is de invalshoek. Men kan kiezen uit 4 invalshoeken: Titularis, Uitvoerder, Doorschuif, Totaal. Zie pagina “Administrative rapporten over Leerkrachten en Klassen” voor meer informatie.

---

Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Klassen]” – Groepen van Klassen

In het tabblad “Elementen | [Groepen] | [Klassen]” kunnen groepen van klassen aangemaakt worden. De redenen voor het aanmaken van een groep van klassen kunnen zijn:

• tijdsbeperkingen opleggen aan een groep van klassen via een uurlijst;
• gebruik van een groep klassen om een Extra Spreidingsregel te definiëren;
• om een groep van klassen samen op het rooster te plaatsen;
• om Mondriaan te laten kiezen tussen een aantal klassen in een opdracht;
• etc.

Er is steeds minstens 1 groep aanwezig in dit tabblad. Het gaat om de groep KLASSEN waarin standaard alle klassen opgenomen worden.

In dit tabblad maken we een groep STEM_KLASSEN aan en selecteren we de klassen 1Ma, en 1Mb als onderdeel van de groep. We willen bijvoorbeeld dat de klassen in deze groep nooit op VRIJDAGNAMIDDAG vallen. We koppelen de uurlijst VRIJDAGNAMIDDAG als niet-“Verplicht” uurlijst aan de groep. Bekijk je elke individuele klas dan opnieuw in het tabblad “Elementen|Klassen” dan zie je deze beperking ook daar verschijnen.

1Ma, 1Mb: voor deze klassen zie je dat de beperkingen op de klas de beperkingen zijn van de klasgroepen KLASSEN en STEM_KLASSSEN.

1Mc: voor deze klas zie je dat de beperkingen op de klas de beperking is van de klasgroep KLASSEN.

Zie tabblad “Elementen | [Groepen]” voor meer informatie over Groepen en het gebruik van groepen.

Groepen zijn ook zichtbaar en editeerbaar in het subtabblad “Elementen | Klassen| Groepen”

Vanaf versie “2018.1.0.5” is er ook een extra tabblad beschikbaar per elementtype waar men de groepen kan zien waarin een geselecteerd element participeert. Men kan hier ook de getoonde groepen editeren en eventueel aanmaken.

Definiëren van Lokalen

In het tabblad “Lokalen” kan je alle lokalen definiëren, die gebruikt mogen worden binnen het rooster. Het scherm bestaat uit 3 secties:

• Locaties: optioneel kan men binnen de school de locaties waar les gegeven wordt een naam geven en gebruiken om lokalen aan te koppelen. Dit kan nuttig zijn om verplaatsingen tussen locaties te regelen. Dit wordt in een apart hoofdstuk uitgelegd. Voor elke locatie geef je een korte naam of acroniem op en een naam.
• Lokalen: in deze sectie stelt elk record een lokaal voor. Minimum vereiste voor een lokaal is een korte naam of Acroniem.
• Detail Lokalen: aparte tabs met details over het geselecteerde lokaal:
  • Groepen: overzicht van de groepen waarin het geselecteerde lokaal participeert.
  • Waardespreidingen: overzicht van de waardespreidingen die in “Extra Spreidingen | Waardespreidingen” gedefinieerd zijn voor het lokaal.
  • Volgordespreidingen: overzicht van de volgordespreidingen die in “Extra Spreidingen | Volgordespreidingen” gedefinieerd zijn voor het lokaal.
  • Minimumspreidingen: overzicht van de minimumspreidingen die in “Extra Spreidingen | Minimumspreidingen” gedefinieerd zijn voor het lokaal.

---

Inhoud

• Tabblad “Elementen | Lokalen”
  • Kolommen in het tabblad “Elementen | Lokalen”
  • Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Lokalen”
• Onderdeel Spreidingen
• Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Lokalen]” – Groepen van Lokalen
  • Groepen zijn ook zichtbaar en editeerbaar in het subtabblad “Elementen | Lokalen | Groepen”
• Voorbeeld waarschuwingen bij Lokalen

---

Tabblad “Elementen | Lokalen”

Kolommen in het tabblad “Elementen | Lokalen”

Definieer je een lokaal, dan kan je er een locatie aan koppelen via een drop down list in de Locatie kolom. Je kan er een uurlijst aan koppelen waarmee je onafhankelijk van andere parameters kan beslissen om een lokaal enkel op bepaalde uren te laten gebruiken. Je kan ook de capaciteit van een lokaal opgeven. Deze capaciteit (aantal leerlingen) kan dan vergeleken worden met de grootte van de klassen die in het lokaal les (willen) hebben.

Het “Lokalen” deel van het scherm

Actief	Zegt of het lokaal al dan niet actief is. Normaal is een lokaal actief. Indien men om een of andere reden het lokaal tijdelijk buiten gebruik wil zetten kan dat via dit vinkje. De opdrachten die van dit lokaal gebruik maken, worden dan geroosterd alsof ze dit lokaal niet meer gebruiken. Merk op dat de niet actieve lokalen nog steeds in het rooster getoond worden, maar zelf worden ze niet gepland en kunnen er dus conflicten zijn.
ID	Een interne en unieke identificatie van het lokaal.
Acro	Een unieke korte benaming die de gebruiker aan het lokaal wenst te geven.
Naam	Een naam die de gebruiker aan het lokaal wenst te geven.
Locatie	De locatie waar het lokaal zich bevindt kan ingegeven worden.
Aantal Uren	Het aantal uren dat het lokaal effectief bezet moet zijn. Voor elk lokaal kan apart bepaald worden hoeveel uur het in totaal moet bezet zijn. Dit kan nadien vergeleken worden met het effectief aantal geplande uren voor het lokaal (Aantal Uren =?= #Uren). Werkt men met een multiweeksysteem, dan moet men de som van de uren over alle weken ingeven.
#Uren	Een “read only” kolom waarin het aantal uren staat dat een lokaal gepland is. De bedoeling is dat dit uiteindelijk uitkomt op Aantal Uren. Indien niet, zal er een waarschuwing zijn. (Het vlagje “Tellen” heeft geen invloed op dit aantal.) Planning: een opdracht hoeft niet effectief in het rooster gepland te zijn om mee te tellen. Als volgens de opdracht zeker is dat het lokaal voor x uur gepland wordt, dan wordt x meegenomen. OF-groep: indien een lokaal in een OF-groep opgenomen is en het lokaal is niet gekozen of de opdracht is nog niet effectief in het rooster gepland, dan tellen de uren niet mee in de telling voor dat lokaal. Multiweek: in een multiweeksysteem worden de uren van alle weken opgeteld.
Min Uren	Een “read only” kolom waarin Mondriaan het minimum aantal uren vermeldt dat het lokaal gepland wordt. Het verschil met de kolom #Uren: OF-groep: komt het lokaal voor in een OF-groep, dan wordt verondersteld dat het niet gekozen wordt en de uren van die opdracht dus niet meetellen.
Max Uren	Een “read only” kolom waarin Mondriaan het maximum aantal uren vermeldt dat het lokaal gepland wordt. Het verschil met de kolom #Uren: OF-groep: komt het lokaal voor in een OF-groep, dan wordt verondersteld dat het altijd gekozen wordt en de uren van die opdracht dus altijd meetellen.
Min Uren Per Week	Multiweek: in een multiweeksysteem kan men naast Aantal Uren voor het volledige rooster, ook een minimum aantal uren per week opgeven. Mondriaan zelf zal bij de roostervalidatie hier steeds over waken. (Een minimumspreiding wordt alsnog niet gegenereerd om dit af te dwingen.)
Max Uren Per Week	Multiweek: in een multiweeksysteem kan men naast Aantal Uren voor het volledige rooster, ook een maximum aantal uren per week opgeven. Deze info wordt achter de schermen gebruikt om via een “waardespreiding” deze eis af te dwingen. Mondriaan zelf zal bij de roostervalidatie hier steeds over waken.
Verplicht	Via dit vinkje geef je aan of de geselecteerde uren de uren zijn waarop het lokaal juist wel of juist niet gebruikt mag worden. Aangevinkt: het lokaal mag enkel op de geselecteerde uren gebruikt. Niet aangevinkt: het lokaal mag niet op de geselecteerde uren gebruikt.
Uurlijst	Een Icoon-voorstelling van de gebruikte uurlijsten. Klik je op dit icoon, dan krijg je een detailscherm waarmee je de uurlijst kan bekijken maar niet kan wijzigen.
Uurlijsten	Hier selecteer je de uurlijsten die je wenst te gebruiken.
Uurlijst Actief	Via dit vinkje geef je aan of de uurlijst gekoppeld aan het lokaal actief is of niet. Normaal staat dit vinkje op “actief” maar soms is het nuttig dit even af te zetten om roosterproblemen op te sporen die eventueel met dit lokaal te maken hebben.
Capaciteit	Het aantal leerlingen dat gebruik kan maken van dit lokaal. Indien gevuld, kan Mondriaan gebruik maken van deze capaciteit. Indien men een klas in een lokaal plaatst en Mondriaan kent ook het aantal leerlingen van die klas, kan er gecontroleerd worden of die klas wel in dat lokaal past. Bij overschrijding van de capaciteit wordt er een waarschuwing gegeven.
Maximaal Gebruikte Capaciteit	Een read-only afgeleide waarde. Het toont het grootst aantal leerlingen dat er ooit op hetzelfde moment les in heeft.
Diff	Een “read only” kolom waarin te zien is of het rooster van het lokaal gewijzigd is ten opzichte van een eerdere baseline die men gemaakt heeft. Voor het maken van een baseline en het onderzoeken van de verschillen t.o.v. een baseline, verwijzen we naar een apart item waar dit behandeld wordt. Meer informatie op pagina “Huidig rooster met een baseline vergelijken“.

Het “Locaties” deel van het scherm

ID	Een interne en unieke identificatie van de locatie.
Acro	Een unieke korte benaming die de gebruiker aan de locatie wenst te geven.
Naam	Een naam die de gebruiker aan de locatie wenst te geven.

---

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Lokalen”

Het “Lokalen” deel van het scherm

Selecteert men een lokaal (of lokalen) dan zal de rechtermuisklik volgend menu tonen:

Mogelijke acties:

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij indien die actie zin heeft. Wat niet kan is bijvoorbeeld de inhoud van een Uurlijsten cel plakken in een Naam cel.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Lokalen” in een Excel-bestand bewaren.
Aanpassen >	Generiek menu waar men alle “waarde”-velden via een eenvoudig menu kan wijzigen. De gevraagde wijziging gebeurt voor alle geselecteerde rijen. Bij Lokalen zien we hier volgende mogelijkheden: Actief: het veld “Actief” kan Aan/Uit gezet worden. Verplicht: het veld “Verplicht” kan Aan/Uit gezet worden. Locatie: Voor het veld “Locatie” kan men uit de lijst locaties selecteren die in het Locatie tabblad gedefinieerd werden. <custom kolom>*: indien er custom kolommen zijn met gedefinieerde waarden.
Maak groep van	Hiermee kan men op een snelle manier verschillende lokalen samenvoegen tot 1 groep. De geselecteerde lokalen worden in een groep ondergebracht waarvan men de naam moet opgeven. Het resultaat kan men zien in het tabblad “Elementen | [Groepen] | [Lokalen]“. Men kan er ook voor kiezen om er meteen een OF-groep van te maken:
Toon roosterrapport	Van de geselecteerde elementen wordt een roosterrapport gegenereerd. We verwijzen naar “Roosterrapporten“.
Toon dagroosterrapport	Van de geselecteerde elementen wordt een dagroosterrapport gegenereerd. We verwijzen naar “Dagroosterbeheer en dagroosterrapporten“.
Toon roosterrapport horizontaal	Van de geselecteerd elementen wordt een horizontaal roosterrapport gegenereerd. We verwijzen naar “Horizontaal roosterrapport“.
Bekijk op rooster (popup)	Via deze actie krijgt men een rooster popup, een visualizer, waarbinnen men de geselecteerde resource kan bekijken. Zie “Individuele roosters als popup tonen“.
Bekijk op dagrooster (popup)	Via deze actie krijgt men een dagrooster popup, een visualizer, waarbinnen men de geselecteerde resource kan bekijken. Zie “Individuele roosters als popup tonen“.
Toon Beperkingen	Voor het geselecteerde lokaal wordt de samenstelling van de uurbeperkingen getoond. In dit voorbeeld selecteren we lokaal LOZB en zien we naast de beperkingen opgelegd aan het lokaal zelf ook alle beperkingen die via lokaalgroepen werden opgelegd.
Bekijk op rooster	Voor het geselecteerde lokaal wordt het rooster getoond in de visualizer. We verwijzen hier naar “Visualisatie | Roosters“. Merk op dat het selecteren van meerdere lokalen hier geen zin heeft. Ook al doet men dat, enkel van het geselecteerde lokaal met het ‘>’ pijltje ervoor zal het rooster getoond worden.

Het “Locaties” deel van het scherm

Mogelijke acties bij rechtermuisklik op een locatie:

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij indien die actie zin heeft.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Locaties” in een Excel-bestand bewaren.

---

Onderdeel Spreidingen

Voor elk lokaal zie je onderaan in het scherm een tabel met de spreidingen die iets met dit lokaal te maken hebben. Dit zijn de spreidingen die normaal in de tabbladen onder “Extra Spreidingen” gedefinieerd worden. Je kan spreidingen ook in het tabblad “Elementen | Lokalen” definiëren. Als je een spreiding in deze sectie aanmaakt, dan zal deze ook verschijnen in de tabbladen onder “Extra Spreidingen”. Het omgekeerde is enkel waar als je in de tabbladen onder “Extra Spreidingen” een spreiding aanmaakt die betrekking heeft op het lokaal dat je bekijkt in het tabblad “Elementen | Lokalen”.

Zie volgende tabbladen voor meer informatie:

• Definiëren van Waardespreidingen
• Definiëren van Volgordespreidingen
• Definiëren van Minimumspreidingen

---

Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Lokalen]” – Groepen van Lokalen

In het tabblad “Elementen | [Groepen] | [Lokalen]” kunnen ook uurlijsten gedefinieerd worden voor groepen van lokalen. Indien een lokaal via dit tabblad een uurlijst toegewezen krijgt, dan kan men dat ook zien in het tabblad Lokalen. De redenen voor het aanmaken van een groep van lokalen kunnen zijn:

• om een opdracht de keuze te geven om een lokaal te kiezen uit een groep van lokalen;
• tijdsbeperkingen opleggen aan een groep van lokalen via een uurlijst;
• gebruik van een groep lokalen om een Extra Spreidingsregel te definiëren;
• om een groep van lokalen samen op het rooster te plaatsen;
• etc

Er is steeds minstens 1 groep gedefinieerd in dit tabblad. Het gaat om LOKALEN. Hierin worden standaard alle lokalen opgenomen.

In dit tabblad maken we een groep LOKALEN_LO aan en selecteren we de lokalen H001, S001, S002, S003, S004 als onderdeel van de groep. We willen dat de lokalen in deze groep nooit op VRIJDAGNAMIDDAG vallen, onafhankelijk van de klas waarvoor deze lokalen gebruikt worden. We koppelen de uurlijst VRIJDAGMIDDAG als niet-“Verplicht” uurlijst aan de groep. Bekijk je elk individueel lokaal dan opnieuw in het tabblad “Elementen | Lokalen” dan zie je deze beperking ook daar verschijnen.

H001, S003, S004: voor deze lokalen zie je dat de enige beperking op het lokaal de beperking van de groep is.

S001, S002: deze lokalen hebben naast de beperking van de groep ook nog een extra beperking opgelegd. Dat is inderdaad mogelijk, maar het resultaat van de extra beperkingen op het niveau van het Lokaal kunnen nooit de beperkingen op het niveau van de groep(en) schenden. Het gaat inderdaad om een verdere beperking.

Zie “Elementen | [Groepen]” Voor meer informatie over Groepen en het gebruik van groepen.

---

Groepen zijn ook zichtbaar en editeerbaar in het subtabblad “Elementen | Lokalen | Groepen”

Vanaf versie “2018.1.0.5” is er ook een extra tabblad beschikbaar per elementtype waar men de groepen kan zien waarin een geselecteerd element participeert. Men kan hier ook de getoonde groepen editeren en eventueel aanmaken.

---

Voorbeeld waarschuwingen bij Lokalen

Indien een lokaal meer gebruikt wordt dan beschikbaar is, dan zal er een fout gerapporteerd worden. Indien het lokaal overbezet wordt door meer leerlingen dan er capaciteit is, dan zal er een waarschuwing getoond worden. Voorbeeld voor H103 die een capaciteit van 21 leerlingen heeft en er zijn opdrachten die er gebruik van willen maken voor 25 leerlingen.

De waarschuwingen en fouten kunnen ook bekeken worden in het popupscherm dat verschijnt als men op de knop “Valideer invoer” drukt.

Tabblad “Elementen | [Groepen]”

Op vele plaatsen in Mondriaan kan men gebruik maken van resources en vakken. Opdrachten, spreidingen, wensen, overal maakt men gebruik van deze resources en vakken. Dikwijls komt het dan ook voor dat men iets wil doen met een hele groep van resources of vakken en dan worden Groepen belangrijk. In een groep kan men elementen van dezelfde soort samenbrengen en er een naam aan geven. Op de plaatsen waar men iets wil doen met een groep kan men dan de naam van de groep gebruiken i.p.v. de individuele elementen van de groep op te sommen.

---

Inhoud

• Algemeen
  • Kolommen in de tabbladen “Elementen | [Groepen] | […]”
  • Rechtermuisklikacties in de tabbladen “Elementen | [Groepen] | […]”
• Effect van de Uurlijst op de elementen van de groep
  • Effect van de Uurlijst van de groep is onafhankelijk van het gebruik van de groep
  • Tijdsbeperkingen opleggen aan elementen via verschillende Groepen
• Waar Groepen voor gebruikt worden in Mondriaan
• Geneste groepen of Groepen van Groepen
  • Effect van de OF-vlag bij geneste groepen
  • Geen groepen definiëren in termen van zichzelf
• Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Klassen]”
• Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Leerkrachten]”
• Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Lokalen]”
• Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Varia]”
• Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Vensters]”
• Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Vakken]”
• Groepen zijn ook zichtbaar en editeerbaar in de tabbladen van de elementen
• Groepen gebruikt in Spreidingen

---

Algemeen

Het tabblad “Groepen” heeft verschillende subtabs waarbinnen de groepen per type resource of vak gedefinieerd kunnen worden. We hebben volgende subtabs:

• Elementen | [Groepen] | [Klassen]
• Elementen | [Groepen] | [Leerkrachten]
• Elementen | [Groepen] | [Lokalen]
• Elementen | [Groepen] | [Varia]
• Elementen | [Groepen] | [Vensters]
• Elementen | [Groepen] | [Vakken]

Elk van de subtabs heeft dezelfde kolommen en werkt volgens hetzelfde principe.

Binnen elke van deze subtabs kan je groepen aanmaken van een bepaald type. Voor elk type bestaat er ook een door Mondriaan gedefinieerde groep die de gebruiker niet kan aanpassen.

• KLASSEN: groep met alle klassen
• LEERKRACHTEN: groep met alle leerkrachten
• LOKALEN: groep met alle lokalen
• VARIA: groep met alle variatypes
• VENSTERS: groep met alle vensters
• VAKKEN: groep met alle vakken

---

Kolommen in de tabbladen “Elementen | [Groepen] | […]”

Actief	De gebruiker kan aangeven of de groep actief is of niet. Normaal is de groep actief. Het activeren van de groep houdt volgende zaken in: De uurlijst aangemaakt voor de groep heeft effect op alle elementen in de groep. In dit geval kunnen de elementen zelf weer groepen zijn. Op de plaatsen waar de groep gebruikt wordt, speelt hij zijn rol. Het deactiveren van de groep houdt volgende zaken in: De uurlijst aangemaakt voor de groep heeft géén effect op de elementen in de groep. In dit geval kunnen de elementen zelf weer groepen zijn. Op de plaatsen waar de groep gebruikt wordt, speelt hij geen rol meer. Op sommige plaatsen zal er in de plaats wel een label staan die de inactieve groep representeert. De standaardgroepen die Mondriaan aanmaakt, kan de gebruiker niet inactief maken.
ID	Een interne en unieke identificatie van de groep.
Acro	Een unieke korte benaming die de gebruiker aan de groep wenst te geven.
Of	Geeft aan of de elementen van de groep een keuzegroep vormen: aangevinkt is het een OF-groep. Uitgevinkt is het een EN-groep. Dit vlagje bestaat niet voor Vakken.
Elementen	De elementen van de groep. Dit kunnen individuele elementen zijn of andere groepen van hetzelfde type.
Commentaar	Optioneel kan men hier commentaar bij de groep noteren.
Verplicht	Zegt van de Uurlijst of de gekozen uren de uren zijn waarop de resources mogen staan (Verplicht is aangevinkt) of waar ze niet mogen staan (Verplicht is uitgevinkt).
Uurlijst	Een Icoon-voorstelling van de gebruikte Uurlijsten. Klik je op dit icoon, dan krijg je een detailscherm waarmee je de uurlijst kan bekijken, maar niet kan wijzigen.
Uurlijst actief	Via dit vinkje kan men aangeven of de Uurlijst actief is of niet. Laat toe om tijdelijk de beperkingen even uit te schakelen zonder de uurlijst te verwijderen.
Uurlijsten	Hier selecteer je de uurlijsten die je wenst te gebruiken.
Aantal	Dit read-only veld geeft aan hoeveel eigen elementen er in de gedefinieerde groep zitten. Als een groep uit 2 andere groepen bestaat, dan is het Aantal nog steeds 2. Enkel de eigen elementen worden geteld. Het feit dat de 2 subgroepen elk bijvoorbeeld 10 elementen bevatten, is niet van belang.

---

Rechtermuisklikacties in de tabbladen “Elementen | [Groepen] | […]”

Selecteert men een groep (of groepen), dan zal de rechtermuisklik volgend menu tonen:

Mogelijke acties:

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij indien die actie zin heeft. Wat niet kan, is bijvoorbeeld de inhoud van een Uurlijsten cel plakken in een Acro cel.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “[Lokalen]” in een Excel-bestand bewaren.
Aanpassen >	Generiek menu waar men alle “waarde”-velden via een eenvoudig menu kan wijzigen. De gevraagde wijziging gebeurt voor alle geselecteerde rijen. Bij [Lokalen] zien we hier volgende mogelijkheden: Verplicht: het veld “Verplicht” kan Aan/Uit gezet worden. Actief: het veld “Actief” kan Aan/Uit gezet worden. Of: het veld “Of” kan Aan/Uit gezet worden. <custom kolom>*: indien er custom kolommen zijn met gedefinieerde waarden.
Maak groep van	Hiermee kan men op een snelle manier verschillende groepen samenvoegen tot 1 groep. De geselecteerde groepen worden in een groep ondergebracht waarvan men de naam moet opgeven. Het resultaat kan men zien in het tabblad “Elementen | [Groepen] | […]“.
Toon roosterrapport	Van de geselecteerde elementen wordt een roosterrapport gegenereerd. We verwijzen hier naar pagina “Roosterrapporten” voor meer informatie.
Toon roosterrapport horizontaal	Van de geselecteerde elementen wordt een roosterrapport horizontaal gegenereerd. We verwijzen hier naar pagina “Roosterrapporten” voor meer informatie.
Toon Beperkingen	Voor de geselecteerde groep wordt de samenstelling van de uurbeperkingen getoond. In dit voorbeeld selecteren we groep ZW3P_02 en zien we, naast de beperkingen opgelegd aan de groep zelf, ook alle beperkingen die via andere lokaalgroepen werden opgelegd. In dit geval zijn er geen beperkingen.

---

Effect van de Uurlijst op de elementen van de groep

De uurlijst van de groep legt beperkingen op aan de elementen binnen de groep en dit onafhankelijk van het feit of die groep ergens gebruikt wordt of niet. Voor alles behalve venstergroepen geldt:

• Rode uren: zijn uren die niet gebruikt mogen worden door de elementen (direct of indirect) van de groep.
• Groene uren: zijn uren die wel gebruikt mogen worden door de elementen (direct of indirect) van de groep.

Enkel voor een venster is er een andere interpretatie voor de Uurlijst van de groep waar het venster direct of indirect in participeert:

• Rode uren: zijn uren waar de vensters in de groep (direct of indirect) niet mogen beginnen.
• Groene uren: zijn uren waar de vensters in de groep (direct of indirect) wel mogen beginnen.

Dus, naast het louter definiëren van groepen die je al dan niet ergens kan gebruiken, worden de groepen ook gebruikt om iets over tijdsbeperkingen te zeggen voor alle elementen in de groep. Die beperkingen gelden voor de elementen van de groep en indien een van de elementen zelf weer een groep is, dan zijn die beperkingen daar ook van toepassing. Dit overerven van beperkingen is niet beperkt tot één niveau, dat gaat verder tot het einde.

Het effect van de Uurlijst van een groep op zijn elementen vervalt als de groep niet langer actief is.

---

Effect van de Uurlijst van de groep is onafhankelijk van het gebruik van de groep

Men kan groepen gebruiken in opdrachten en in spreidingsregels. Het al dan niet gebruiken van de groep heeft echter geen effect op de invloed van de Uurlijst op de elementen in de groep. Het gebruiken van de groep en de tijdsbeperkingen die de groep oplegt, zijn onafhankelijk van elkaar.

---

Tijdsbeperkingen opleggen aan elementen via verschillende Groepen

Als een element in verschillende groepen voorkomt, dan worden de tijdsbeperkingen van dat element bepaald door alle groepen waarin dat element participeert. Voorbeeld:

• TEST_GRP1: een groep waarin de lokalen L1 en L2 participeren. Via een uurlijst stellen we dat de groep enkel op de eerste 2 uur van maandag en de eerste 2 uur van dinsdag mag vallen.
• TEST_GRP2: een groep waarin de lokalen L1 en L3 participeren. Via een uurlijst stellen we dat de groep op alle uren van de week behalve de eerste 2 uur van dinsdag mag vallen.

Het effect van deze 2 groepen op de lokalen die in die groepen participeren, kan men zien in de uurlijst van de lokalen in het tabblad “Elementen | Lokalen”.

Voor de verschillende lokalen geeft dat volgende tijdsbeperkingen:

• L3: zit enkel in TEST_GRP2 en kan dus overal staan in het rooster behalve op de eerste 2 uur van dinsdag.
• L2: zit enkel in TEST_GRP1 en kan dus enkel op de eerste 2 uur van maandag en dinsdag staan.
• L1: zit in beide groepen. Het effect van de gecombineerde tijdsbeperkingen is dat L1 enkel op de eerste 2 uur van maandag kan staan.

Algemene regel bij het combineren van tijdsbeperkingen van verschillende groepen op een element dat in al die groepen voorkomt, is eenvoudig. De regel voor de kleur van de uren van een participerend element is als volgt:

• Een uur kan maar groen zijn indien het groen is in elke groep waarin het element participeert.
• Een uur is rood van zodra het rood is in ten minste één van de groepen waarin het element participeert.

Voor L1 in het voorbeeld zie je dat de enige groene uren, de uren zijn die in beide groepen groen zijn. Enkel de eerste 2 uren van maandag. Alle andere uren zijn rood omdat ze rood zijn in ofwel de ene, ofwel in de andere groep.

Naast de beperkingen opgelegd door de groepen waar een element in participeert, kan het element zelf ook nog bijkomende beperkingen opleggen met eigen uurlijsten in de Uurlijsten kolom. Het nettoresultaat van de beperkingen opgelegd door de groepen en de eigen uurlijsten is steeds te zien in de Uurlijst-kolom van het element zelf.

---

Waar Groepen voor gebruikt worden in Mondriaan

Toekennen van tijdsbeperkingen voor een aantal elementen: reeds uitvoerig besproken.

Om een opdracht verschillende resources of vakken samen te roosteren op dezelfde plaats in het rooster. Voorbeelden:

• Leerkrachten: heeft men een overleg met 10 leerkrachten, dan kan men die in een groep zetten en die groep gebruiken in de opdracht op de plaats waar men de leerkracht invult.
• Lokalen: heeft men tegelijk 3 lokalen nodig in een opdracht, dan kan men die lokalen in een groep zetten en die groep invullen in de opdracht op de plaats waar men lokalen invult.
• Klassen: wil men een aantal klassen samenzetten voor een bepaald vak, dan kan dat door van die klassen een groep te maken en die groep in te vullen op de plaats waar men normaal de klas invult in de opdracht.
• Vensters: men kan ook vensters in een groep zetten en die groep gebruiken op de plaats waar men vensters kan invullen in de opdracht.
• Varia: om bepaalde roostertechnische beperkingen af te dwingen kan het nuttig zijn om een groep variatypes samen te roosteren.
• Vakken: ook groepen van vakken kunnen in een opdracht opgenomen worden.

Om een opdracht te laten kiezen uit resources of vakken.

• Lokalen: het komt vaak voor dat men voor een bepaalde opdracht niet wil vastleggen in welk lokaal het moet doorgaan. Men wil dat het programma een keuze maakt uit een lijst van lokalen. Men maakt een OF-groep van de lokalen waaruit gekozen mag worden en men voegt deze groep toe aan de opdracht op de plaats van de lokalen.
• Klassen: als men voor een opdracht het programma wil laten kiezen uit een groep klassen dan kan men een OF-groep van die klassen maken en deze groep invullen in de opdracht op de plaats van de klassen.
• Leerkrachten: als men voor een opdracht het programma wil laten kiezen uit een groep leerkrachten dan kan men een OF-groep van die leerkrachten maken en deze groep invullen in de opdracht op de plaats van de leerkrachten.
• Vensters: om bepaalde roostertechnische beperkingen af te dwingen kan het nuttig zijn om een opdracht te laten kiezen uit een OF-groep van vensters. Men maakt een OF-groep van deze vensters en vult ze in op de plaats waar de vensters in de opdracht ingevuld kunnen worden.
• Varia: om bepaalde roostertechnische beperkingen af te dwingen kan het nuttig zijn om een opdracht te laten kiezen uit een OF-groep van variatypes.

Om waardespreidingen en volgordespreidingen op een efficiënte manier te kunnen noteren.

---

Geneste groepen of Groepen van Groepen

Als men als element in een groep een andere groep opneemt, dan spreken we van een geneste groep. Een voorbeeld om dit te illustreren:

LOK1 en LOK2 zijn elk een groep van lokalen. LOK is op zijn beurt een groep van de groepen LOK1 en LOK2.

---

Effect van de OF-vlag bij geneste groepen

We kunnen nu zien wat het effect is van het zetten van de OF-vlag op de verschillende groepen in dit voorbeeld. We gaan er in dit voorbeeld vanuit dat de groep LOK gebruikt wordt in een opdracht en bekijken de effecten van de OF-vlag op de verschillende niveaus.

	LOK1 en LOK2 moeten geselecteerd worden. voor LOK1 moeten L1,L2,L3 geselecteerd worden. voor LOK2 moeten L4,L5,L6 geselecteerd worden. Dus, alle 6 lokalen worden samen geselecteerd.
	LOK1 en LOK2 moeten geselecteerd worden. voor LOK1 moet er gekozen worden uit L1,L2,L3. voor LOK2 moeten L4,L5,L6 geselecteerd worden. Dus, er zijn 3 combinaties mogelijk en er worden steeds 4 lokalen geselecteerd.
	LOK1 en LOK2 moeten geselecteerd worden. voor LOK1 moet er gekozen worden uit L1,L2,L3. voor LOK2 moet er gekozen worden uit L4,L5,L6. Dus, er zijn 9 combinaties mogelijk en er worden steeds 2 lokalen geselecteerd.
	LOK1 of LOK2 moet geselecteerd worden. voor LOK1 moeten L1,L2,L3 geselecteerd worden. voor LOK2 moeten L4,L5,L6 geselecteerd worden. Dus, er zijn 2 mogelijkheden en er worden steeds 3 lokalen geselecteerd.
	LOK1 of LOK2 moet geselecteerd worden. voor LOK1 moet er gekozen worden uit L1,L2,L3. voor LOK2 moeten L4,L5,L6 geselecteerd worden. Dus, er zijn 4 mogelijkheden. Ofwel wordt L4, L5, L6 samen geselecteerd, ofwel een van de lokalen uit de LOK1 groep. Er zullen dus ofwel 1 ofwel 3 lokalen geselecteerd worden.
	LOK1 of LOK2 moet geselecteerd worden. voor LOK1 moet er gekozen worden uit L1,L2,L3. voor LOK2 moet er gekozen worden uit L4,L5,L6. Dus, er zijn 6 mogelijkheden en er wordt steeds maar 1 lokaal geselecteerd.

Merk op dat wanneer een groep een OF-groep is, dat de kleur van de verwijzing naar die groep groen wordt. In het voorlaatste voorbeeld zie je in de definitie van LOK dat LOK1 groen is en LOK2 zwart. Aan de groene kleur kan men dus zien of een groep een OF-groep is, maar ook of een groep een OF-groep bevat. Dit laatste kan men zien in volgend voorbeeld. De groep LOKLOK bevat LOK en LOK bevat LOK1. Omdat LOK1 een OF-groep is, en LOK1 in LOK zit zal LOK groen voorgesteld worden waar hij gebruikt wordt. In dit voorbeeld dus in de definitie van LOKLOK.

---

Geen groepen definiëren in termen van zichzelf

Het is niet toegelaten om als element van een groep de groep zelf te gebruiken. Ook indirect kan dat niet. Mondriaan zal een foutmelding geven als dat gebeurt. In volgend voorbeeld werd geprobeerd om de groep ZELFREF te definiëren in termen van zichzelf.

Ook indirect is dit niet toegelaten:

In dit voorbeeld werd ZELFREF1 in termen van ZELFREF2 gedefinieerd en ZELFREF2 in termen van ZELFREF1. Dus is niet toegelaten.

---

Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Klassen]”

Voorbeeld van een gevuld tabblad. Hier ziet men een typische groepering van klassen in subgroepen en groepen. Zie hoe bijvoorbeeld EERSTEGRAAD opgebouwd is uit de elementen 1TEJAAR en 2DEJAAR, welke op hun beurt weer groepen van klassen zijn. Ook wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheid om tijdsbeperkingen op te leggen voor de groepen. Voor de algemene groep KLASSEN wordt afgedwongen dat ze nooit op het TIENDE en nooit op WOENSDAGNAMIDDAG kunnen staan.

De kolom “Of” is in dit beeld niet zichtbaar. Kan via de veldkiezer getoond worden.

---

Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Leerkrachten]”

Voorbeeld van een gevuld tabblad.

---

Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Lokalen]”

Voorbeeld van een gevuld tabblad.

---

Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Varia]”

Voorbeeld van een gevuld tabblad. Enkel zichtbaar indien de optie “Varia” gezet is in “Opties | Andere“.

---

Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Vensters]”

Voorbeeld van een gevuld tabblad.

---

Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Vakken]”

Voorbeeld van een gevuld tabblad.

Merk op dat er voor [Vakken] geen OF-kolom is. Groepen van vakken worden enkel gebruikt voor waarde- en volgordespreidingen.

---

Groepen zijn ook zichtbaar en editeerbaar in de tabbladen van de elementen

Groepen zijn niet alleen beschikbaar onder “Elementen | [Groepen]” maar zijn ook beschikbaar om te bekijken/editeren in de tabbladen van de elementen zelf. Bekijken we bijvoorbeeld het tabblad “Elementen | Vakken”. We vinden daar een extra subtab met de naam “Groepen”. Selecteert men een vak (zwart pijtje staat in voorbeeld op het vak “BB”), dan ziet men in “Elementen | Vakken | Groepen” alle groepen waarin “BB” participeert. Dat is handig om snel te zien in welke groepen een element zit. Niet alleen kunnen de groepen hier bekeken worden, ze kunnen net zoals in “Elementen | [Groepen]” geëditeerd worden.

De subtab Groepen kan men dus terugvinden op volgende plaatsen:

• Tabblad “Elementen | Klassen | Groepen”
• Tabblad “Elementen | Leerkrachten | Groepen”
• Tabblad “Elementen | Lokalen | Groepen”
• Tabblad “Elementen | Varia | Groepen”
• Tabblad “Elementen | Vensters | Groepen”
• Tabblad “Elementen | Vakken | Groepen”

---

Groepen gebruikt in Spreidingen

Voor elke groep die effectief in een spreiding gebruikt wordt, kan men de spreidingen ook zien en beheren in volgende tabs:

Zie volgende tabbladen voor meer informatie:

• Definiëren van Waardespreidingen
• Definiëren van Volgordespreidingen
• Definiëren van Minimumspreidingen

Tabblad “Elementen | Vakken”

In het tabblad “Elementen|Vakken” kan je alle vakken definiëren die gebruikt mogen worden binnen het rooster. Het scherm bestaat uit 3 secties. In de bovenste rechter tabel stelt elk record een vak voor. Selecteer je een record (vak), dan krijg je onderaan in de tweede sectie details over spreidingen en groepen die iets met het geselecteerde vak te maken hebben. In het bovenste linker deel vindt men de vaktypes.

---

Sectie Vaktypes

Er worden een aantal standaard vaktypes voorzien die gebruikt worden in de verschillende onderwijsvormen. Wenst men zelf vaktypes toe te voegen dan kan dat hier door op de eerste vrije lijn een nieuw type toe te voegen. De standaard vaktypes kan men niet verwijderen. De vaktypes die men zelf toevoegt, kan men wel verwijderen.

De standaard vaktypes zijn:

• AV: Algemeen Vak
• TO: Teeltoverste (Teeltleider)
• PV: Praktijkvak
• TV: Technisch vak
• PV24: Praktijkvak met noemen 24
• TV24: Technisch vak met noemer 24
• BPT: Bijzonder pedagogische taak
• GOK: Gelijke onderwijskansen
• IPB: Interne pedagogische begeleiding
• TFDIF: Taak- en functiedifferentiatie
• AGV: Algemene en sociale vorming (BuSo)
• BGV: Beroepsgerichte vorming (BuSo)
• Vervanging, Vervanging 2, Vervanging 3.

Merk op dat voor Vervanging we 3 types voorzien. Kan gebruikt worden om eerste-, tweede- en derdelijnsvervangingen te voorzien.

Vaktypes zijn belangrijk voor het bepalen van de “breuk” voor de leerkracht die het vak geeft. Het vaktype bepaalt samen met de graad van de klas de breuk voor de leerkracht. De exacte bepaling van de breuken en de parameters die de breuk bepalen, vind je in het tabblad “Bijkomende informatie | Noemers”.

Zie pagina “Opdracht ondersteunende informatietabbladen” voor meer informatie over Noemers.

In verdere screenshots wordt het paneel met vaktypes (meestal) niet getoond omdat het later toegevoegd werd.

---

Sectie Vakken

Een vak krijgt een unieke acroniem en een naam. Het Vak Type kan men selecteren uit een lijst van vaktypes. Een vaktype koppelen met een vak is belangrijk in het kader van de breuken die nodig zijn voor de prestatieberekeningen van leerkrachten.

Tijdens het ingeven van de vakken wordt steeds gecontroleerd op het uniek zijn van het Acroniem. Respecteert men dit niet, krijg je een foutmelding. Je kan het record niet verlaten zonder dat probleem op te lossen door het vak een unieke naam te geven.

Verder ziet men de kolommen Verplicht, Uurlijst, en Uurlijsten. Via deze kolommen kan men aangeven dat een bepaald vak steeds op bepaalde momenten in de dag moet vallen, onafhankelijk van welke leerkracht dit geeft of welke klas dit krijgt. De Uurlijst definieer je op het tabblad “Uren/Week | Uurlijsten”. Het vinkje Verplicht kan gebruikt worden om de logica van de uurlijst om te draaien. Als Verplicht aan staat, dan moet het vak op de gedefinieerde uren vallen. Als het vinkje uit staat, dan stelt de uurlijst de uren voor waar het vak níet mag vallen. In volgend voorbeeld zie je hoe dezelfde uurlijst plots het omgekeerde betekent door het vinkje aan/uit te zetten:

Het vak AA mag enkel vallen op de uren gedefinieerd door NAMIDDAG terwijl BI enkel mag vallen op de uren die niet in NAMIDDAG staan. In de kolom “Uurlijst” ziet men de resultante van het al dan niet aan staan van het vinkje “Verplicht”. De groene momenten zijn de momenten waar het vak mag staan.

Kolommen in het tabblad “Elementen | Vakken” – Sectie Vakken

ID	Een interne en unieke identificatie van het vak.
Acro	Een unieke korte benaming die de gebruiker aan het vak wenst te geven.
Naam	Een naam die de gebruiker aan het vak wenst te geven.
Vak Type	Hier selecteert men het vaktype dat bij het vak hoort.
Uurtype	Hier kiest men een rubriek uit te mogelijkheden vermeld in het tabblad “Bijkomende informatie | Lestijdenpakket”. Hiermee koppelt men een vak aan een rubriek zodat de gesubsidieerde uren geteld kunnen worden in de juiste categorie. Zie Lestijdenpakket voor meer info.
Instellingsnummer	Je kan een vak koppelen aan een instellingsnummer.
Verplicht	Via dit vinkje geef je aan of de geselecteerde uren de uren zijn waarop het vak mag vallen, dan wel niet mag vallen. Aangevinkt: het vak mag enkel op de geselecteerde uren vallen. Niet aangevinkt: het vak mag niet op de geselecteerde uren vallen.
Uurlijst	Een Icoon-voorstelling van de gebruikte uurlijsten. Klik je op dit icoon, dan krijg je een detailscherm waarmee je de uurlijst kan bekijken, maar niet kan wijzigen.
Uurlijsten	Hier selecteer je de uurlijsten die je wenst te gebruiken.
Uurlijst Actief	Via dit vinkje geef je aan of de uurlijst gekoppeld aan het vak actief is of niet. Normaal staat dit vinkje op “actief” maar soms is het nuttig dit even af te zetten om roosterproblemen op te sporen die eventueel met dit vak te maken hebben.
Vervanging Nodig	Via dit vinkje geef je aan of dit een vak is waarvoor vervanging gezocht moet worden indien de leerkracht afwezig is. Dit wordt gebruikt in het kader van Dagroosterbeheer. Standaard zal dit vinkje aangevinkt staan. Zet men het toch uit dan wil dat zeggen dat indien de leerkracht afwezig is er geen vervanging voor gezocht dient te worden en dat de opdracht uit het dagrooster verdwijnt.
Elementtype (SS)	Via dit vinkje geef je aan dat het vak GEEN vak (lesson) is binnen Smartschool maar een generic. Dit heeft impact op de manier waarop Mondriaan data naar XML-data wordt omgezet om naar Smartschool Planner te sturen. (Zie XML-Export voor meer info). Als je een vak van dit type in een opdracht gebruikt dan moet dat het enige vak zijn in die opdracht.

Rechtermuisklikacties in het tabblad “Elementen | Vakken” – Sectie Vakken

Selecteert men een vak (of vakken), dan zal een rechtermuisklik volgend menu tonen:

Mogelijke acties:

Kopiëren	De inhoud van de geselecteerde cel wordt gekopieerd.
Plakken	Men kan de inhoud van een gekopieerde cel weer plakken in een andere rij indien die actie zin heeft. Wat niet kan, is bijvoorbeeld de inhoud van een Uurlijsten cel plakken in een Naam cel.
Export	Via deze optie kan men de inhoud van het tabblad “Vakken” in een Excel-bestand bewaren.
Aanpassen >	Generiek menu waar men alle “waarde”-velden via een eenvoudig menu kan wijzigen. De gevraagde wijziging gebeurt voor alle geselecteerde rijen. Bij Vakken zien we hier volgende mogelijkheden: Verplicht: het veld “Verplicht” kan Aan/Uit gezet worden Vak Type: via deze optie kan men kiezen uit de lijst van vaktypes <custom kolom>*: indien er custom kolommen zijn met gedefinieerde waarden
Maak groep van	Hiermee kan men op een snelle manier verschillende vakken samenvoegen tot 1 groep. De geselecteerde vakken worden in een groep ondergebracht waarvan men de naam moet opgeven. Het resultaat kan men zien in het tabblad “Elementen | [Groepen] | [Vakken]“.
Toon roosterrapport	Van de geselecteerde elementen wordt een roosterrapport gegenereerd. We verwijzen hier naar “Roosterrapporten“.
Toon roosterrapport horizontaal	Van de geselecteerde elementen wordt een horizontaal roosterrapport gegenereerd. We verwijzen hier naar “Roosterrapporten“.
Toon Beperkingen	Voor het geselecteerde vak worden de samenstelling van de uur-beperkingen getoond.

---

Sectie Spreidingen

Voor elk vak zie je onderaan in het scherm een tabel met de waarde- en volgordespreidingen die iets met dit vak te maken hebben. Dit zijn de spreidingen die normaal in de tabbladen voor spreidingen gedefinieerd worden. Je kan spreidingen ook in het tabblad “Elementen|Vakken” definiëren. Als je een spreiding in deze sectie aanmaakt, dan zal je die ook zien verschijnen in het tabblad “Extra Spreidingen”. Het omgekeerde is enkel waar als je in het tabblad “Extra Spreidingen” een spreiding aanmaakt die betrekking heeft op het vak dat je bekijkt in het tabblad “Elementen|Vakken”. Een voorbeeld van een waardespreiding:

In dit voorbeeld is FRANS geselecteerd. In de tab “Waardespreidingen” ziet men alle waardespreidingen die met dit vak te maken hebben.

De manier waarop spreidingen gedefinieerd worden, en hoe ze begrepen moeten worden, wordt besproken in het tabblad over spreidingen. We gaan er in deze sectie niet verder op in.

Zie volgende tabbladen voor meer informatie: “Definiëren van Waardespreidingen” en “Definiëren van Volgordespreidingen“.

---

Tabblad “Elementen | [Groepen] | [Vakken]” – Groepen van Vakken

In het tabblad “Elementen | [Groepen] | [Vakken]” kunnen ook uurlijsten gedefinieerd worden voor groepen van vakken. Indien een vak via dit tabblad een uurlijst toegewezen krijgt, dan zal men dat ook zien in het tabblad Vakken. In dit tabblad is minstens 1 groep van vakken aanwezig. Het gaat om de groep VAKKEN. Deze groep bevat alle vakken die gedefinieerd worden. Hij is standaard aanwezig en hoeft dus niet door de gebruiker toegevoegd te worden.

In dit tabblad maken we een groep TAAL_VAKKEN aan en selecteren we de vakken NED, FRA, ENG, DUI, ENG_GRA als onderdeel van de groep. We willen dat de vakken in deze groep steeds op w1_maandag vallen, onafhankelijk van de klas waarin deze vakken gegeven worden. We koppelen de uurlijst w1_maandag als “Verplicht” uurlijst aan de groep. Bekijk je elk individueel vak dan opnieuw in het tabblad “Elementen|Vakken” dan zie je deze beperking ook daar verschijnen.

ENG_GRA: voor dit vak ziet men in de “Uurlijst” kolom dat er een beperking bestaat die afkomstig is van de groep(en) waarin ENG_GRA gedefinieerd is.

ENG: voor dit vak hebben we in de kolom “Uurlijsten” nog extra beperkingen opgelegd. Dat is inderdaad mogelijk, maar het resultaat van de extra beperkingen op het niveau van het Vak kunnen nooit de beperkingen op het niveau van de groep(en) schenden. Het gaat inderdaad om een verdere beperking.

Zie tabblad “Elementen | [Groepen]” Voor meer informatie over Groepen en het gebruik van groepen.

Groepen zijn ook zichtbaar en editeerbaar in het subtabblad “Elementen | Vakken | Groepen”

Vanaf versie “2018.1.0.5” is er ook een extra tabblad beschikbaar per elementtype waar men de groepen kan zien waarin een geselecteerd element participeert. Men kan hier ook de getoonde groepen editeren en eventueel aanmaken.